Bir toplumun değiştiğini anlamak için bazen büyük olaylara bakmaya gerek yoktur. Küçücük bir refleks bile her şeyi anlatır.
Eskiden bir yardım çağrısıyla karşılaştığımızda aklımıza ilk gelen soru, “Nasıl destek olabilirim?” olurdu. Bugün ise önce duruyor, araştırıyor, sorguluyoruz. Yardım etmek istemediğimiz için değil; yanlış bir adım atmaktan çekindiğimiz için.
İşte değişim tam da burada başlıyor.
Son yıllarda teknoloji değişti, şehirler değişti, alışkanlıklarımız değişti. Fakat sessizce değişen başka bir şey daha oldu: Birbirimize duyduğumuz güven.
Artık bir haber okuduğumuzda ikinci bir kaynağa bakıyoruz. Bir yardım kampanyası gördüğümüzde doğruluğunu araştırıyoruz. Tanımadığımız insanlara karşı daha mesafeli davranıyoruz. Temkinli olmak elbette kötü bir şey değil. Ancak temkin, zamanla güvenin yerini almaya başladığında toplumun görünmeyen bağları da yavaş yavaş çözülüyor.
Çünkü güven yalnızca iki insan arasında kurulan bir duygu değildir. Komşuluğu ayakta tutar, dayanışmayı büyütür, iyiliğin karşılık beklemeden yapılabilmesini sağlar. İnsanlar birbirine güvenebildiği sürece aynı mahallede, aynı şehirde ve aynı ülkede huzur içinde yaşayabilir.
Bugün belki de en çok yorgun düştüğümüz şey, sürekli tetikte olmak. Her bilgiyi doğrulamaya çalışmak, her sözü tartmak, her adımı sorgulamak… Bu yalnızca kararlarımızı değil, ruh hâlimizi de etkiliyor. Çünkü insan, güvendiği yerde dinlenir; sürekli şüphe duyduğu yerde ise yorulur.
Elbette güven, körü körüne inanmak değildir. Sorgulamak, doğrulamak ve dikkatli olmak hayatın doğal bir parçasıdır. Ancak bir toplumda herkes herkesten şüphe etmeye başladığında bunun bedelini yalnızca güveni boşa çıkaranlar ödemez. Dürüst insanlar da öder. En çok da gerçekten desteğe ihtiyaç duyanlar…
Belki de artık “Kime güveneceğiz?” sorusundan önce başka bir soruyu sormalıyız:
Ben, başkalarının güvenini hak eden bir insan mıyım?
Çünkü güven, başkalarından talep ettiğimiz bir hak değil; önce kendi davranışlarımızla inşa ettiğimiz bir değerdir. Verdiğimiz sözü tutarak, şeffaf davranarak, hata yaptığımızda sorumluluk alarak ve kimsenin görmediği yerde de doğru olanı yaparak büyür.
Bir ülkenin gerçek gücü yalnızca ekonomisiyle, yollarıyla ya da binalarıyla ölçülmez. İnsanlarının birbirine güvenebilmesi de o gücün en önemli göstergelerinden biridir.
Belki de bugün hepimiz aynı enkazın içindeyiz. Yıkılan binaların değil… Sessizce eksilen güvenin enkazında.
