Çölyak hastalığının glutenle getirdiği riskleri ve günlük hayatta karşılaşılan zorluklara dair bilgilendirme yapan Yunus Emre Devlet Hastanesi Dahiliye Polikliniğin’de görevli Uzman Doktor İmran Tokmakoğlu, çölyak hastalığının bir ince bağırsak hastalığı olduğuna değinerek “Çölyak hastalığı herkeste görülmemektedir. Özellikle genetik olarak yatkın bireylerde; arpa, buğday, çavdar gibi gluten içeren ürünlerin alınmasından sonra kronik bir inflomasyon süreci başlamaktadır” dedi.
Çölyak hastalığının ilk belirtilerinin gastrointestinal sistemi etkilediğine vurgu yapan Uzm. Dr. Tokmakoğlu şu ifadelere yer verdi: “Glutenle beslendikten sonra, özellikle bağırsakların üst yüzeyindeki hücrelere temas eden bu gluten, bağırsaklarda kronik inflamasyon sürecini başlatmaktadır. Özellikle karın ağrısı, ishal, kilo alamama, hızlı bir kilo kaybı gibi belirtiler tespit edilebilmektedir.”
Çölyağın vücuttaki vitamin ve minerallerin emilim sürecini de etkilediğinden bahseden Tokmakoğlu, demir eksikliği anemisinde görülen halsizlik, yorgunluk ve bitkinlik gibi belirtileri ortaya çıkardığına vurgu yaptı. Kronik inflamasyon artışında ise, lenfoma kanserinin ortaya çıkabileceğine ve kısırlığı etkileyebileceğine değindi.
“Tanı Kriteri Patolojik Biyopsidir”
Çölyak hastalığının tanı kriterinin patolojik biyopsi ile tespit edildiğine değinen Tokmakoğlu, “İnce bağırsaktan, onikiparmak bağırsağından bir örnek alınır ve burada glutenin etkilediği bağırsakta kronik inflamasyon süreci karakteristik bulgular vermektedir” dedi. Tanı sürecinde serolojik testlerin de kullanıldığını aktaran Tokmakoğlu, anti-endomisyum antikoru ve anti-transglutaminaz testlerinin yanı sıra genetik testlerden de yararlanılabileceğini söyledi.
“Ülkemizde Görülme Oranı Yüzde 1,5”
Türkiye’de çölyak hastalığının görülme sıklığına ilişkin bilgi veren Tokmakoğlu, “Avrupa’da yapılan çalışmalarda çölyak prevalansı yüzde 1 civarında. Ülkemizde yapılan transglutaminaz testlerine göre ise, bu oran yüzde 1,5 olarak tespit edilmiştir. Türkiye’de tanı yaşı genellikle 40-45 civarındadır ancak 60 yaş üstünde tanı alan hastaların oranı yüzde 25’in üzerindedir” şeklinde aktardı.
“Glutensiz Diyet Uygulanmazsa Risk Artar”
Glutensiz diyet uygulanmadığında ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğine dikkat çeken Tokmakoğlu, “Gluten, bağırsaklarda kronik inflamatuar süreci tetikler. Diyete uyulmadığında ishal, karın ağrısı, kilo alamama gibi şikâyetler artar. Ayrıca otoimmün hastalık riski yükselir. Vitamin ve mineral emilim bozukluğuna bağlı kansızlık, halsizlik, depresyon ve cilt problemleri de görülebilir” ifadelerini kullandı.
Çölyak hastalarının ömür boyu glutensiz beslenmesi gerektiğini vurgulayan Tokmakoğlu, “Ne yazık ki çölyak hastalığının ilaç tedavisi yok. Tek tedavi glutensiz diyettir. Az miktarda alınan gluten bile bağırsaklardaki inflamasyonu yeniden başlatabilir” dedi.
Toplumda çölyak farkındalığının yeterli olmadığını belirten Tokmakoğlu, hastalığın zaman zaman basit bir gluten hassasiyeti gibi algılandığını söyleyerek, “Bu durum tanının gecikmesine neden oluyor. Toplumsal farkındalık mutlaka artırılmalı” şeklinde konuştu.
“Asla Yalnız Değilsiniz”
Çölyak hastalarına da mesaj veren Uzm. Dr. İmran Tokmakoğlu, “Diyetlerine sıkı sıkıya uymaları ve kontrollerini aksatmamaları çok önemli. Doğru beslenme ile sağlıklı ve kaliteli bir yaşam mümkündür” dedi.
