2009 yılında Kırım Tatar Kültür Derneği tarafından Kırım'daki Bahçesaray’da yer alan ünlü Gözyaşı Çesmesi’nin birebir örneği olarak yaptırılmıştır.
Gözyaşı Çeşmesi, ilk bakışta sıradan bir çeşme gibi görünüyor; ancak ardında yüzyılları aşan bir aşk hikayesi saklı. Kırım Hanı Giray Han'ın kaybettiği sevgilisi adına yaptırdığı ve dünyada yalnızca iki örneği bulunan ünlü Gözyaşı Çeşmesi, hem ziyaretçileriyle hem de mimarisiyle geçmişten bugüne uzanan bir hikaye taşıyor.
"Dünya Durdukça Bu Çeşme de Benim Gibi Ağlasın"
Gözyaşı Çeşmesi'nin hikayesi ise 18. yüzyılda Kırım Hanı Giray'ın, Polonya asıllı sevgilisi Dilara Bikeç'e duyduğu büyük aşkla başlıyor. Rivayete göre; Giray Han seferdeyken sevgilisi Dilara hayatını kaybediyor. Döndüğünde bu acı haberle karşılaşan Giray Han, "Dünya durdukça bu çeşme de benim gibi ağlasın" diyerek ünlü Gözyaşı Çeşmesi'ni yaptırıyor. İşte bu yüzden çeşmeden akan her damla, bitmeyen bir yasın sembolü olarak kabul ediliyor.
Çeşmenin üzerinde dönemin şairlerinden Şeyhi’nin yazdığı Osmanlı Türkçesiyle yazılmış iki şiir yer alıyor. Şiirin günümüz Türkçesiyle ise anlamı şu şekilde:
Yüzü güldü yine Bahçesaray’ın
Hakka hamdolsun cenabı hasret
Kırım Giray Hasan (güzel) icadı
Suya kandırdı etrafını kuvvetle
Daha çok hayır olursa
Hakkın imdadı suyu buldu
Güzel tarih eyledi
Tabii nezakette
Eğer var ise gelsin
Biz de gördük Şam’ı Bağdat’ı
Okur açsanız Şeyh-i dil lüledan tarih
Gel iç su safi çeşme aynı şifa tadı
Çeşmenin altında yer alan yazıda ise “Cennete buna benzer sersebil çeşmeler var” şeklindedir.
Çeşmenin mimarisi ise hikayeyi anlatacak şekilde tasarlanmış olup üst bölümden akan su önce büyük kurnaya düşerek “kederi”; ardından küçük kurnalara akarak “zamanın acıyı hafifletmesini” simgeliyor. Su küçük kurnalardan aktıktan sonra ana haznede birleşiyor. Yani hatıralar geri geliyor ve acı yeniden yaşanıyor. En sonunda ise su zemindeki spiralden akıp kayboluyor tıpkı hayatın akışı gibi.
Puşkin'in "Bahçesaray Çeşmesi"
Gözyaşı Çeşmesi, yalnızca bir aşk hikayesi değil, kültür ve edebiyat tarihinde de önemli izler bırakmış. Ünlü Rus şair Alexander Puşkin, sürgün yıllarında Bahçesaray'a geliyor ve bu çeşmeyi gördükten sonra ünlü "Bahçesaray Çeşmesi" adlı şiirini yazıyor.
Bugün orijinal örneği Bahçesaray’da; diğer bir örneği ise Odunpazarı'nda bulunan Gözyaşı Çeşmesi 300 yıllık aşk hikayesiyle ziyaretçilerini bekliyor.
