Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleme ve tüketiciyi bilgilendirme kılavuzunda yaptığı güncellemeyle restoran ve kafelerde sunulan ürünlerin içerik ve enerji değerlerinin paylaşılmasını zorunlu hale getirdi. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu, 13 Mart itibarıyla yürürlüğe girdi.
Etiketlerde Yeni Kurallar
Yeni düzenleme kapsamında, çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek şekilde tasarlanan gıda ürünlerinin piyasaya sunulması yasaklandı. Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak veya göz gibi şekillerde üretilmesi ya da ambalajlanması artık mümkün olmayacak.
Ayrıca etiketlerde kullanılan ifadeler için de sınırlamalar getirildi. “Yüzde 100 doğal”, “en doğal” ve “hakiki” gibi ifadeler yasaklanırken, “doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün katkı veya ilave bileşen içermemesi şartı getirildi. “Günlük” ifadesi yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek.
Ambalajlı ürünlerde “taze sıkılmış” ve “fırından taze” gibi ifadelerin kullanımı yasaklanırken, aroma içeren ürünlerde gerçek meyve görsellerine de yer verilemeyecek. Bu ürünlerde “aromalı” ifadesinin kullanılması zorunlu olacak. Endüstriyel ürünlerde “ev yapımı” ifadesi de tamamen kaldırıldı.
Menüde Kalori ve İçerik Dönemi
Düzenleme kapsamında restoran, kafe ve yemekhanelerde sunulan gıdaların içerik ve kalori bilgileri tüketicilere sunulacak. Bu bilgiler menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekod aracılığıyla paylaşılabilecek. Karekod kullanılması durumunda, talep eden müşterilere bilgilerin ayrıca verilmesi gerekecek.
Uygulamaya uyum için işletmelere kademeli süre tanındı. Ulusal zincir işletmelerin 1 Temmuz’a kadar, aynı ilde üç ve üzeri şubesi bulunan işletmelerin 31 Aralık’a kadar uyum sağlaması gerekirken, diğer işletmeler için içerik bildirimi 31 Aralık’a, enerji bildirimi ise 31 Aralık 2027’ye kadar zorunlu olacak.
Düzenlemeye ilişkin görüş bildiren vatandaşlar ve sektör çalışanları, uygulamanın tüketicilerin ne yediğini bilmesi açısından önemli olduğunu ifade etti. Bir çalışan, “Tüketicilerin ne tükettiğini bilmesi en doğal hakkı” derken, bir başka çalışan ise müşterilerin bu yönde taleplerinin bulunduğunu belirtti. Vatandaşlar ise uygulamanın bilinçli tüketim açısından faydalı olacağını dile getirdi.
