Bir zamanlar ay sonu geldiğinde masa başına oturup, bakkaldan, manavdan, mağazadan toplanan fişleri tek tek zarflara doldurma çilesini hatırlarsınız. Devlet, vatandaşın yaptığı harcamaların vergisini kısmen geri ödemek için yıllarca bu sistemi kullandı. Takvimler 2006'yı gösterdiğinde ise bürokrasiyi azaltmak adına o meşhur "zarf doldurma" devri kapandı ve yerine maaşlara doğrudan yansıtılan sabit oranlı "ek ödeme" modeli getirildi.
Ancak aradan geçen 20 yılda köprünün altından çok sular aktı. Fiş çilesi bitmişti bitmesine ama emekliye reva görülen o yüzde 4-5'lik sabit iade oranı, bugünün acımasız enflasyon ortamında tamamen hükmünü yitirdi.
Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) Genel Başkanı Kazım Ergün, milyonlarca emeklinin kanayan yarasına parmak basarak Ankara'ya son derece net ve rasyonel bir fatura sundu.
Sistemin artık sürdürülemez olduğunu savunan Ergün'ün isyanı, aslında hepimizin her gün market kasalarında yaşadığı o acı gerçeğe dayanıyor. Kazım Ergün, AA muhabirine yaptığı o çarpıcı açıklamada, mevcut yüzde 4-5'lik ek ödeme oranlarının içinin tamamen boşaldığını belirtti.
Durum gerçekten de ironik. Bugün bir emekli maaşını alıp sokağa çıktığında gıdada yüzde 1, diğer zorunlu harcama kalemlerinde ise yüzde 10 ile yüzde 20 arasında değişen oranlarda KDV ödüyor. Yani devletten "vergi iadesi" adı altında yüzde 4 geri alırken, kasada bunun çok daha fazlasını vergi olarak cebinden çıkarıyor. Ergün'ün reçetesi ise gayet basit: Bu trajikomik adaletsizliğin giderilmesi için ek ödeme oranının hiç vakit kaybedilmeden yüzde 10 seviyesine sabitlenmesi şart!
Peki, TÜED'in masaya koyduğu bu yüzde 10 formülü yasalaşırsa emeklinin cebine somut olarak ne kadar girecek? Gelin, Kazım Ergün'ün verdiği örnek üzerinden cüzdanları rahatlatacak o hesaba birlikte bakalım.
Diyelim ki şu an 25.000 TL kök aylığı olan bir emeklisiniz. Mevcut sistemde bu tutarın üzerinden yüzde 4 oranında (1.000 TL) ek ödeme alıyorsunuz ve elinize geçen toplam para 26.000 TL oluyor.
Ancak talep edilen o kritik düzenleme hayata geçer ve oran yüzde 10'a fırlarsa:
Kök aylığınız (25.000 TL) üzerinden hesaplanan ek ödemeniz bir anda 2.500 TL'ye yükselecek.
Böylece hesabınıza yatan toplam maaş 26.000 TL'den, 27.500 TL seviyesine çıkmış olacak.
Ortada tek bir kuruş seyyanen zam veya enflasyon farkı hesabı olmaksızın, sadece yasal bir hak olan vergi iadesinin güncellenmesiyle maaşlara net 1.500 liralık kalıcı bir gelir artışı sağlanacak.
