Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Orta Doğu'da artan gerilimin küresel ekonomi, enerji ve gıda güvenliği üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu belirterek, uluslararası topluma diplomasi çağrısında bulundu. Guterres, iklim krizinin de hız kazandığını vurgulayarak hükümetleri acil önlem almaya davet etti.
Kıbrıs İçin Yeni Toplantı Hazırlığı
BM Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında konuşan Antonio Guterres, Kıbrıs konusunda taraflarla yürütülen temasların ardından yeni bir "5+1" formatındaki toplantı için hazırlıklara başlanacağını açıkladı. Guterres, güven artırıcı adımlar ve içerik konusunda gerekli hazırlıkların tamamlanmasının ardından yeni toplantının gerçekleştirilmesi için taraflar ve garantör ülkelerle istişarelerin sürdürüleceğini ifade etti.
"Dünya Artık Daha Fazla Savaşı Kaldıramaz"
Orta Doğu'daki çatışmaların küresel etkilerine dikkat çeken Guterres, Körfez'de başlayan askeri gerilimin artık dünya istikrarını etkileyen temel unsurlardan biri haline geldiğini söyledi. Hürmüz Boğazı'ndaki ticaretin büyük ölçüde durduğunu, enerji piyasalarının sarsıldığını, gıda ve gübre fiyatlarının yükseldiğini belirten Guterres, tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıkların milyonlarca insanı yoksulluk riskiyle karşı karşıya bıraktığını dile getirdi.
Dünya Gıda Programı'nın yaklaşık 45 milyon kişinin ciddi gıda güvensizliği riski altında olduğuna yönelik uyarısını hatırlatan Guterres, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hamas'ın silahsızlanması ve İsrail'in Gazze'den çekilmesini içeren anlaşmayı duyurmasını son günlerin olumlu gelişmesi olarak değerlendirdi.
Guterres, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması gerektiğini belirterek, "Bölgedeki tüm cephelerde çatışmalar sona ermelidir, bölge ve dünya artık daha fazla savaşı kaldıramaz." dedi.
İklim Krizinde Acil Önlem Çağrısı
Basın toplantısının ikinci bölümünde iklim krizine değinen Guterres, El Nino'nun etkilerinin beklenenden daha güçlü hissedildiğini ifade etti. Son dönemde yaşanan sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve deniz suyu sıcaklıklarındaki artışın yalnızca başlangıç olduğunu belirten Guterres, Dünya Meteoroloji Örgütü'nün tahminlerine göre Ağustos-Ekim döneminde dünyanın büyük bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğini aktardı.
"Aşırı sıcak, dünyanın her bölgesinde gün geçtikçe artan bir ölçekte can almaktadır." diyen Guterres, sıcaklıkların yalnızca çevresel değil ekonomik ve insani sonuçlar da doğurduğunu söyledi.
Fosil Yakıt Projelerini Eleştirdi
Aşırı sıcaklarla mücadelede erken uyarı sistemleri, çalışanların korunması, şehirlerin iklim koşullarına uyumlu hale getirilmesi ve fosil yakıt kullanımının azaltılmasının öncelikli olduğunu belirten Guterres, yeni fosil yakıt projelerine onay verilmesini eleştirdi.
Guterres, "Bugün onaylanan her yeni fosil yakıt projesi yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getiriyor. Isınma turu bitti. Ana etkinliği bekleyemeyiz." ifadelerini kullandı.
Gazze ve WFP İçin Çağrı Yaptı
Gazze'de açıklanan anlaşmaya ilişkin değerlendirmede bulunan Guterres, tarafların üzerinde uzlaşılan yol haritasını gecikmeden uygulaması gerektiğini belirterek, sürecin sekteye uğratılmaması çağrısında bulundu.
Dünya Gıda Programı'nın finansmanına ilişkin soruyu da yanıtlayan Guterres, mevcut kaynakların ihtiyaçların gerisinde kaldığını ifade ederek, dünyanın en savunmasız kesimlerine destek sağlanabilmesi için uluslararası toplumun katkısını artırması gerektiğini söyledi.
