Elektrik faturalarından aşina olduğumuz o stresli "kademeli tarife" dönemi, artık resmen doğal gaz sayaçlarımıza da sıçradı. Hükümet, kış aylarında bütçeleri epey zorlayan ısınma maliyetlerinde yeni bir dengeleme politikasına giderek, "çok yakandan çok, az yakandan az" alma prensibini 4 Nisan itibarıyla devreye soktu. İçinizi biraz olsun ferahlatacak ilk detayı verelim: Ülke genelindeki 19 milyon standart abone, devletin sübvansiyon (destek) programından yararlanmaya devam edecek. Ancak o belirlenen kritik tüketim ortalamasını aşan 2,8 milyon şanssız abone için metreküp fiyatları kelimenin tam anlamıyla şaha kalkıyor.
İşin en can alıcı ve cüzdan yakan kısmı burası. Yeni sistemde Kademe-1 (destekli) ve Kademe-2 (gerçek maliyet) olmak üzere iki farklı fiyat etiketimiz var. Vergi ve sistem kullanım bedelleri (SKB) eklendiğinde, birinci kademede kalan bir vatandaş doğal gazın metreküpüne 16,23 TL ödüyor. Ancak limiti aşarsanız, ikinci kademe fiyatı olan 26,13 TL devreye giriyor.
Buradaki o büyük tuzağa çok dikkat edin! Limiti aştığınızda, sadece aştığınız kısım için değil, o ay tükettiğiniz gazın tamamı için yüksek fiyattan ödeme yapacaksınız.
Gelin bunu çarpıcı bir örnekle anlatalım. Nisan ayında İstanbul'da yaşayan bir vatandaşın 191 metreküp gaz yaktığını varsayalım. Bu kişi limitin altında kaldığı için faturası yaklaşık 3.099 TL gelecek. Ancak aynı vatandaş kombiyi biraz daha açık unutup 193 metreküp tüketirse, o 2 metreküplük minik aşım yüzünden tüm faturası 26,13 TL'den hesaplanacak. Sonuç? Fatura bir anda 5.043 TL'ye fırlayacak! Birkaç derecelik fark, cebinizden fazladan 2 bin lira çıkması demek. Elbette bir sonraki ay tüketiminizi tekrar o sihirli limitin altına çekerseniz, devlet desteğinden yeniden yararlanabileceksiniz.
Türkiye'nin dört bir yanındaki iklim şartları aynı olmadığı için, her ilin ve her ayın kademe ortalaması özel olarak belirlendi. Nisan ve Mayıs ayları için açıklanan o kritik üst sınırlar (metreküp bazında) şu şekilde:
Nisan Ayı Kritik Sınırları:
Ankara: 180,69
İstanbul: 192,55
İzmir: 157,59
Erzurum: 262,97
Antalya: 124,95
Mayıs Ayı Kritik Sınırları (Havalar ısındığı için limitler düşüyor):
Ankara: 109,01
İstanbul: 119,96
İzmir: 66,10
Erzurum: 154,02
Antalya: 55,37
Eğer bireysel kombi değil de apartman olarak merkezi sistem kullanıyorsanız, durum çok daha karmaşık ve tehlikeli bir hal alıyor. Merkezi sistemlerde hane başına düşen tüketim miktarı, binanın toplam tüketiminin daire sayısına bölünmesiyle bulunuyor.
Bu ne demek? Siz evinizde petekleri kısıp, kazakla oturarak tasarruf etmeye çalışsanız bile; alt veya üst komşunuz camlar açıkken petekleri son ayarında yakıyorsa, apartmanın genel ortalaması yükselecek. Eğer o bina toplamda o ilin belirlenen kademe sınırını aşarsa, kurunun yanında yaş da yanacak ve tüm apartman sakinleri doğalgazı Kademe-2, yani o fahiş fiyat üzerinden ödemek zorunda kalacak. Apartman toplantılarının bundan sonra çok daha hararetli geçeceği kesin.
Bu arada; ibadethaneler, cemevleri, Kur'an kursları ile şehit aileleri ve gazilerimiz bu ağır kademe uygulamasından tamamen muaf tutulacak. Ekmek üreticileri de yine indirimli olan Kademe-1 tarifesinden faydalanmayı sürdürecek.
