Eskişehir Olgunlaştırma Enstitüsü, geleneksel Türk el sanatlarını yaşatmak ve kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla yürüttüğü çalışmalarını sürdürüyor. Enstitü bünyesinde usta öğretici olarak görev yapan Mevlüş Özkum, yaklaşık 120 yıllık yün iplerle dokuduğu yöresel kilimlerde geçmişin izlerini, Türkmen gelinlerinin sessiz hikâyelerini ve Anadolu'nun zengin kültürel mirasını günümüze taşıyor.
Eskişehir ve çevre illere özgü kilim desenlerini aslına uygun şekilde dokuyan Özkum, "ıstar" adı verilen geleneksel dokuma tezgâhlarında kadın ustalarla birlikte unutulmaya yüz tutmuş motifleri yeniden hayat buluşturuyor. Hazırlanan projeler kapsamında geleneksel dokuma teknikleri korunurken, her motifin taşıdığı anlam da gelecek nesillere aktarılıyor.
"120 yıllık ömrü olan yünlerle çalışıyoruz"
Kullandıkları malzemelerin tarihi değerine dikkat çeken Usta Öğretici Mevlüş Özkum, "120 yıllık ömrü olan yünlerle çalışıyoruz. Bu iplerle Eskişehir ve çevre illere ait yöresel kilimleri dokuyoruz. Gülbudak deseninin anlamı zarafet, manevi aşk ve Peygamber Efendimize olan sevgiyi temsil ediyor. Severek dokuyoruz. Bir Gülbudak kiliminin tamamlanması yaklaşık 2,5-3 ay sürüyor." dedi.
Kilim dokumanın büyük bir sabır gerektirdiğini belirten Özkum, desenlerin önce kareleme yöntemiyle çözgüye aktarıldığını, ardından geleneksel dokuma tezgâhı olan ıstar ve kirkit yardımıyla ilmek ilmek işlendiğini anlattı.
Dokuma sürecini büyük bir keyifle gerçekleştirdiklerini ifade eden Özkum, "Renklerin desenlerle dansı diyorum ben buna. İpleri ve renkleri çok seviyorum. Severek dokuyoruz." ifadelerini kullandı.
"Kadınlar duygularını kilimlere işlemiş"
Kilimlerde yer alan her motifin ayrı bir anlam taşıdığını söyleyen Mevlüş Özkum, özellikle "Seleser" kiliminin hüzünlü hikâyesine dikkat çekti.
Özkum, "Desenlerin hepsinin birer hikâyesi var. Elibelinde, koçboynuzu, kurt ağzı gibi motiflerin farklı anlamları bulunuyor. Seleser'in hikâyesinde bir Türkmen gelini, askere giden eşine duyduğu özlemi kilime işliyor. Eşinin şehit olduğunu öğrendiğinde ise kilimi sele bırakıyor. Eskiden kadınlar duygularını sözle anlatamıyordu, kilimlere işledikleri desenlerle anlatmaya çalışıyorlardı. Bu yüzden kilimlerimizin her biri duygu dolu." diye konuştu.
Eskişehir Olgunlaştırma Enstitüsü'nde sürdürülen çalışmalarla, Anadolu'nun köklü dokuma geleneği hem özgün teknikleriyle korunuyor hem de geçmişten günümüze uzanan kültürel değerler yaşatılarak gelecek kuşaklara aktarılıyor.
