Türk sinemasında özgün bir sanat anlayışı inşa eden ve Ulusal Sinema kavramının mimarı olarak kabul edilen yönetmen Halit Refiğ, Esenler Belediyesi tarafından düzenlenen Bir Düşünce Adamı Olarak: Halit Refiğ başlıklı programla yad edildi. Dr.
Kadir Topbaş Kültür Sanat Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, usta ismin yalnızca sinemacı kimliği değil, toplumsal meselelere duyarlı bir aydın olarak fikir dünyası ve sanat mücadelesi masaya yatırıldı. Gazeteci Bünyamin Yılmaz’ın moderatörlüğünde gerçekleşen söyleşiye eşi Gülper Refiğ, gazeteci-yazar Ali Saydam ve sinemacı Emine Uysal Berger katılarak Refiğ’in entelektüel mirasını paylaştı.
Ülke Onurunu Her Şeyin Üstünde Tutan Bir Duruş
Programda konuşan Gülper Refiğ, eşinin sanat yaşamı boyunca Batı merkezli sinema anlayışına karşı kendi kültürünü merkeze alan bir duruş sergilediğini vurguladı. Halit Refiğ’in Türkiye’yi küçümseyen yaklaşımlara karşı verdiği mücadeleyi anlatan Gülper Refiğ, usta yönetmenin Hollywood’dan gelen teklifleri dahi ülkesinin onurunu korumak adına reddettiğini belirtti. Eserlerinin engellenmesine ve ağır eleştirilere maruz kalmasına rağmen sanatından ödün vermeyen Refiğ’in, şöhret yerine değerlerini önceleyen mütevazı yaşamı, katılımcılara duygusal anlar yaşattı.
Düşünce Dünyasının Şekillendirdiği Bir Sinema Dili
Gazeteci-yazar Ali Saydam, Halit Refiğ ile olan dostluğunu hayatındaki son üniversite olarak tanımlarken, onun sadece bir sinemacı değil, derinlikli bir düşünür ve filozof olduğunu ifade etti. Saydam, Refiğ’in Doğu ve Batı medeniyetlerine dair tespitlerinin, özellikle aşk ve ölüm kavramları üzerinden yaptığı okumaların, onun entelektüel derinliğini yansıttığını belirtti. Sinemacı Emine Uysal Berger ise Refiğ’in filmlerinin sadece görsel birer eser değil, felsefe, psikoloji ve tarihle harmanlanmış toplumsal analizler olduğunu vurguladı.
Genç Kuşaklara İlham Veren Bir Sanat Mirası
Halit Refiğ’in sinemasında insanın doğayla ilişkisi, iç göç ve toplumsal yapı gibi konuların derinlemesine işlendiğini belirten Berger, usta yönetmenin Cüneyt Arkın, Müjde Ar ve Özgü Namal gibi isimlerin kariyerlerine yaptığı katkılara dikkat çekti. Köpekler Adası gibi eserlerin insanın yalnızlaşmasını ele alış biçimiyle günümüzde de güncelliğini koruduğunu ifade eden Berger, genç kuşakların Refiğ’in eserlerine gösterdiği ilginin, onun sanatının değerinin zamanla daha iyi anlaşıldığını kanıtladığını dile getirdi.
