Tip 2 diyabetin vücut üzerindeki etkileri, kan şekeri dengesinin ötesine geçerek bilişsel sağlık üzerinde de ciddi riskler oluşturuyor. Avustralya'daki Curtin Üniversitesi tarafından yürütülen ve 40 farklı bilimsel çalışmanın verilerini bir araya getiren kapsamlı bir meta-analiz, diyabet hastalarının Alzheimer hastalığına yakalanma riskinin, diyabeti olmayan bireylere göre yüzde 53 oranında daha yüksek olduğunu gözler önüne serdi.
Diyabetin beyin sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkileri
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr.
Attila Önmez, diyabetin kronik bir süreç olduğunu ve sadece pankreas veya kan şekeriyle sınırlı bir tablo olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Araştırma sonuçlarına göre, tip 2 diyabetli her 1000 kişiden yaklaşık 5'inde yıllık bazda Alzheimer gelişme riski bulunuyor.
Prof. Dr.
Önmez, insülin direnci ve kronik inflamasyon gibi faktörlerin damar sağlığını bozarak beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Cinsiyet faktörü ve bilişsel değişimler
Yapılan alt grup analizleri, Alzheimer görülme sıklığının kadınlarda erkeklere oranla bir miktar daha yüksek olduğunu gösteriyor. Kadınlarda 1000 kişi-yılı başına 3,62 vaka görülürken, erkeklerde bu oran 2,76 seviyesinde kalıyor. Uzmanlar, diyabetle ilişkili göreceli risk artışının her iki cinsiyette de benzer seyretmesine rağmen, bu farklılıkların daha derinlemesine incelenmesi gerektiğini belirtiyor.
Unutkanlık belirtileri göz ardı edilmemeli
Prof. Dr.
Attila Önmez, diyabet hastalarının rutin kontrollerinde sadece kan şekeri değerlerine odaklanılmasının eksik bir yaklaşım olabileceğini ifade ediyor. Özellikle ileri yaş grubundaki diyabet hastalarında gözlemlenen unutkanlık, dikkat dağınıklığı veya planlama güçlüğü gibi bilişsel değişimlerin mutlaka ciddiye alınması gerektiğini belirten Önmez, bu tür belirtilerin ilerleyici bir sürece işaret edebileceği konusunda uyarıyor.
Hastaların düzenli hekim takibi, kişiye özel beslenme programları ve fiziksel aktivite ile genel damar sağlığını korumaları, bilişsel fonksiyonların desteklenmesi açısından kritik önem taşıyor.
