İşe girişte uyuşturucu testi zorunlu mu oldu? İşe alımda madde testi şart mı? Uyuşturucu test fiyatı ne kadar?
Özellikle bazı sektörlerde uyuşturucu ya da madde testi istenmesi, “Artık zorunlu mu oldu?” sorusunu beraberinde getirdi. Konuya ilişkin mevcut mevzuat ve uygulamalar incelendiğinde tablo netleşiyor.
İŞE GİRİŞTE UYUŞTURUCU TESTİ ZORUNLU MU OLDU?
Türkiye’de yürürlükte olan çalışma mevzuatına göre tüm sektörleri kapsayan genel bir uyuşturucu testi zorunluluğu bulunmuyor. Yani devlet tarafından her işe girişte madde testi yapılmasını mecburi kılan bir düzenleme yok.
Ancak işin niteliğine göre bazı sektörlerde işverenler bu testi talep edebiliyor. Özellikle güvenlik, havacılık, ağır sanayi, enerji üretimi ve toplu taşıma gibi yüksek risk barındıran alanlarda şirketler kendi iç prosedürleri kapsamında adaylardan madde testi isteyebiliyor. Bu uygulama, iş sağlığı ve güvenliği risklerini azaltma amacıyla tercih ediliyor.
Burada önemli olan nokta, testin adayın açık rızası alınarak yapılması ve elde edilen sağlık verilerinin gizlilik kurallarına uygun şekilde korunmasıdır. Aksi durumda kişisel verilerin ihlali söz konusu olabilir.
İŞE ALIMDA MADDE TESTİ ŞART MI?
Mevcut durumda madde testi genel bir şart değil; tamamen sektör ve şirket politikalarına bağlı bir uygulama. Bazı firmalar bunu işe alım prosedürünün standart bir parçası haline getirirken, birçok sektörde hâlâ böyle bir zorunluluk bulunmuyor.
İnsan Kaynakları birimleri, özellikle kurumsal yapılarda adaylardan daha kapsamlı sağlık kontrolleri talep edebiliyor. Ancak bu durum ülke genelinde bağlayıcı bir sistem anlamına gelmiyor. Yani işe başvururken madde testi istenmesi mümkündür fakat bu, tüm iş kolları için geçerli bir kural değildir.
İŞ BAŞVURULARINDA HANGİ BELGELER İSTENİYOR?
Standart işe giriş sürecinde genellikle ikametgah belgesi, adli sicil kaydı, SGK hizmet dökümü, diploma ve nüfus kayıt örneği gibi belgeler talep ediliyor. Bunun yanında birçok işveren sağlık raporu istemeyi sürdürüyor.
Üretim ve sanayi sektöründe akciğer grafisi, kan tahlili, odyometri (işitme testi) ve göz muayenesi gibi ek sağlık kontrolleri de dosyaya eklenebiliyor. Son dönemde bazı firmaların bu listeye uyuşturucu testini de dahil ettiği görülüyor; ancak bu uygulama henüz ülke genelinde standart hale gelmiş değil.
UYUŞTURUCU TEST FİYATI NE KADAR?
Özel laboratuvarlarda yapılan madde testlerinin fiyatı şehir ve test kapsamına göre değişiklik gösterebiliyor. 2026 yılı itibarıyla büyük şehirlerde tekli panel uyuşturucu testlerinin ortalama 2.000–2.500 TL bandında olduğu belirtiliyor. Daha kapsamlı tarama panellerinde bu rakam artabiliyor.
Kurumsal firmalar toplu anlaşmalar yaptığında birim fiyatların daha düşük seviyelere inebildiği ifade ediliyor. Test türü (idrar, kan, saç analizi gibi) ve kapsamı fiyat üzerinde belirleyici oluyor.
