Hantavirüs Alarmı: Belirtiler ve Korunma Yolları
Dünya genelinde nadir görülmesine rağmen ölüm riski yüksek enfeksiyonlar arasında yer alan Hantavirüs, son yaşanan vakalarla yeniden gündeme geldi. Arjantin açıklarında bir araştırma gemisinde ortaya çıkan vakalarda üç kişinin hayatını kaybetmesi, hastalığın ne kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğini bir kez daha ortaya koydu. Uzmanlar ise özellikle kemirgenlerle temas riski bulunan alanlarda dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
Hantavirüs Nedir?
Hantavirüs, enfekte fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve salyası yoluyla çevreye yayılan RNA virüsleri grubunda yer alıyor. İnsanlara çoğunlukla virüs taşıyan parçacıkların solunum yoluyla alınması sonucu bulaşıyor. Zoonotik hastalıklar arasında bulunan virüs, özellikle kırsal bölgelerde yaşayanlar ve depo, ahır, kulübe gibi alanlarda çalışan kişiler için ciddi risk oluşturuyor. Uzmanlara göre hastalık iki farklı klinik tabloyla ortaya çıkıyor. Bunlardan biri akciğerleri etkileyen Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS), diğeri ise böbrekleri hedef alan Hemorajik Ateş ve Renal Sendromu (HFRS) olarak biliniyor.
Hantavirüs Nasıl Bulaşır?
Virüsün en yaygın bulaşma yolu, kemirgenlerin salgılarıyla kirlenmiş alanlarda oluşan aerosol parçacıklarının solunması olarak gösteriliyor. Özellikle uzun süre kapalı kalmış alanların temizliği sırasında risk artıyor.
Hantavirüs bulaş yolları şöyle sıralanıyor:
- Kemirgen dışkısı ve idrarıyla kirlenmiş havanın solunması
- Virüs taşıyan yüzeylere temas sonrası ağız, burun veya gözle temas edilmesi
- Nadir durumlarda kemirgen ısırıkları
- Enfekte hayvanlarla doğrudan temas
Uzmanlar, hantavirüsün genellikle insandan insana bulaşmadığını belirtiyor. Ancak Güney Amerika’da görülen “Andes” türü hantavirüsün nadir de olsa kişiler arasında yayılabildiği ifade ediliyor.
Hantavirüs Belirtileri Nelerdir?
Hantavirüs belirtileri ilk aşamada grip ile karıştırılabiliyor. Enfeksiyondan sonraki ilk 1 ila 2 haftada yüksek ateş ve yoğun halsizlik gibi şikayetler ortaya çıkıyor.
Erken dönem belirtileri:
- Ateş
- Şiddetli baş ağrısı
- Kas ve eklem ağrıları
- Yoğun halsizlik
- Mide bulantısı ve kusma
- Karın ağrısı
- İshal
Hastalığın ilerleyen dönemlerinde ise tablo ağırlaşabiliyor.
İleri dönem belirtileri:
- Nefes darlığı
- Kuru öksürük
- Göğüste baskı hissi
- Akciğerlerde sıvı birikmesi
- Böbrek yetmezliği
- Kanama eğilimi
- Düşük tansiyon ve şok
Uzmanlar, özellikle nefes darlığı ve ani solunum sıkıntısı gelişen kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurması gerektiğini belirtiyor.
Gemideki Vakalar Dünyayı Endişelendirdi
Arjantin açıklarında seyreden MV Hondius isimli gemide ortaya çıkan hantavirüs vakaları uluslararası kamuoyunda endişeye neden oldu. İngiliz mürettebat üyesi Martin Anstree ile birlikte Hollandalı ve Alman iki kişinin hava ambulansıyla tahliye edilerek tedavi altına alındığı açıklandı. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, gemide bulunan yolcuların yakından takip edildiğini duyurdu. Ülkeye dönen bazı kişilere ise 45 günlük izolasyon uygulanacağı belirtildi. ABD’li acil servis doktoru Dr. Meghan Martin, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, hastalığın nadir görüldüğünü ancak ölüm oranının yüzde 30 ila 40 seviyelerine ulaşabildiğini söyledi.
Hantavirüs Tedavisi Var mı?
Hantavirüs için şu an onaylanmış kesin bir antiviral tedavi veya aşı bulunmuyor. Bu nedenle uygulanan yöntemler tamamen destekleyici bakım üzerine kuruluyor. Hastalığın erken teşhis edilmesi büyük önem taşıyor. Özellikle solunum yetmezliği yaşayan hastaların yoğun bakım desteğine ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor.
Uzmanlardan Korunma Uyarısı
Uzmanlar, kemirgenlerin bulunabileceği alanlarda temizlik yapılırken mutlaka maske ve eldiven kullanılmasını öneriyor. Kapalı alanların temizliğe başlamadan önce havalandırılması gerektiği vurgulanırken, kemirgen dışkılarının süpürülerek değil dezenfektan yardımıyla temizlenmesi gerektiği ifade ediliyor. Özellikle kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşların ve depo, ahır, tarım alanı gibi yerlerde çalışan kişilerin hantavirüs riskine karşı daha dikkatli olması gerektiği belirtiliyor.
Vaka sayısı 8'e yükseldi
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), son dönemde endişe oluşturan Hantavirüs salgınıyla ilgili acil bir medya bilgilendirme toplantısı düzenledi. Sosyal medya kanalları üzerinden canlı yayınlanan toplantıda, virüsün küresel yayılım riski ve alınacak önlemler ilk ağızdan duyuruldu.
DSÖ hantavirüs tespit edilen kişi sayısının 8'e yükseldiğini açıkladı.
DSÖ, yolcu gemisinde hantavirüs olduklarından şüphelenilen 8 kişi bulunduğunu belirterek, bu kişilere yapılan laboratuvar testleriyle 3'ünün hantavirüs olduğunun doğrulandığını açıklamıştı. Yolcu gemisinde bugüne kadar hantavirüsten etkilenen 3 kişi hayatını kaybetmiş, bir kişi de Güney Afrika'da yoğun bakımda tedavi altına alınmıştı.
Öte yandan İsviçre Federal Halk Sağlığı Dairesi (FOPH) de gemide seyahat eden ve hantavirüs bulaşmış bir hastanın Zürih Üniversite Hastanesi'nde tedavi gördüğünü belirtmişti.
Hollanda Kraliyet Havayolları'nda (KLM) çalışan bir uçuş görevlisinin hantavirüs belirtileriyle Amsterdam'daki bir hastaneye kaldırıldığı duyurulmuştu.