Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'de düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Toplantıda küresel krizler, enerji sorunları ve tedarik zincirlerindeki aksaklıkların ele alındığını belirten Fidan, Rusya-Ukrayna savaşının artık sürdürülemez bir noktaya geldiğini ifade etti. Fidan, Türkiye'nin uluslararası ve bölgesel krizlerde ara bulucu ve çözüm odaklı rolünü sürdürdüğünü vurguladı.
G20 Toplantısında Küresel Krizler Ele Alındı
G20 toplantısının küresel krizler açısından önemli bir zamanda gerçekleştirildiğini belirten Fidan, bakanlar düzeyinde üç oturum düzenlendiğini ve toplantının aralık ayında Miami'de yapılacak Liderler Zirvesi'ne hazırlık niteliği taşıdığını söyledi.
Oturumlarda küresel krizlerin yanı sıra enerji krizi ve tedarik zincirlerinde yaşanan sıkışıklığın ele alındığını aktaran Fidan, Karadeniz ve Kızıldeniz'deki tıkanıklıkların dünya ticaretini etkilediğine dikkat çekti.
Fidan, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın enerjiye etkilerinin de toplantıda gündeme geldiğini belirterek, farklı tarafların aynı masada bulunduğu görüşmelerde sorunların tartışılmasının kolay olmadığını ancak buna ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Türkiye'nin uluslararası ve bölgesel krizlerdeki yaklaşımına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Fidan, "Biz Türkiye olarak hem ara bulucu rolümüzü hem de onun da ötesinde daha da önemlisi, daha farklı, daha yapıcı ama problem çözücü bir pozisyon almayı önemsiyoruz. Yani farklı olmak için değil, gerçekten faydalı olmak için bir pozisyon almayı önemsiyoruz uluslararası ve bölgesel krizlerde" dedi.
Toplantı kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun yanı sıra Rusya, İngiltere, Fransa, Meksika, Almanya, Avrupa Birliği ve Suudi Arabistan temsilcileriyle de görüştüğünü aktaran Fidan, Türkiye'nin uluslararası platformlarda sözünün önemsendiğini dile getirdi.
ABD-İran Gerilimi İçin Diplomasi Vurgusu
Toplantıya katılan ülkelerin ABD ile İran arasında yeni bir çatışma yaşanmaması ve diplomasiye fırsat verilmesi konusunda ortak görüşte olduğunu belirten Fidan, bu yaklaşımın Karadeniz'de de sürdürülmesinin ve İsrail yayılmacılığının önlenmesinin önemli olduğunu söyledi.
Ukrayna ve İran'daki savaşların sona ermesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Rusya-Ukrayna savaşının yaklaşık beş yıldır devam ettiğini ve hem bölgeye hem de dünya ekonomisine büyük zarar verdiğini ifade etti.
Savaşın ekonomik ve toplumsal maliyetinin Avrupa ülkelerinde de hissedildiğini belirten Fidan, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla ticaret ve enerji alanındaki sorunların daha da ağırlaştığını kaydetti.
Almanya Şansölyesi Merz'in enerji fiyatlarındaki artışın Avrupa'daki şirket ve tüketicilere son sekiz ayda 100 milyar eurodan fazla ek maliyet getirdiğine ilişkin açıklamalarına da değinen Fidan, savaşların maliyetinin artık durdurulması gerektiğini vurguladı.
“Avrupa ile Rusya Arasında Yapıcı İlişki Yeniden Tanımlanmalı”
Rusya ve Ukrayna'nın anlaşmaya varması gerektiğini belirten Fidan, savaş sonrasında Avrupa ile Rusya arasındaki ilişkilerin de yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.
Fidan, "Bence bütün diğer yan hususları da kapsadığınız zaman büyük maliyetler var. Bu maliyetlerin artık durdurulması lazım. Beş yıl olmuş savaş başlayalı, ben bunu içeride konuşmamda da söyledim. Artık bu savaşlar taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna bir anlaşmaya varmak zorunda. Onun da ötesinde, barıştan sonra Avrupa ile Rusya arasında yapıcı ilişkinin yeniden tanımlanması gerekiyor. Çünkü Ukrayna'nın yapacağı Rusya ile bir barış sadece iki ülke arasında olmayacak. Avrupa ile de Rusya'nın bir manada barışmaya ihtiyacı var. Belli ilişkileri tekrar başlatmaya ihtiyacı var. Bu önemli" ifadelerini kullandı.
Karadeniz'deki ticaretin aksamasının gıda güvenliği açısından da ciddi sorunlara yol açtığını belirten Fidan, Rusya ve Ukrayna'ya ait tahıl ve enerji ürünlerinin dünya piyasalarına ulaştırılamadığını söyledi.
Türkiye'nin özellikle tahılın Karadeniz üzerinden uluslararası piyasalara taşınabilmesi için yoğun temas yürüttüğünü aktaran Fidan, savaşın sona ermesi gerektiğini ifade etti.
Savaşın ekonomik ve jeostratejik maliyetinin yüksek olduğuna dikkat çeken Fidan, çatışmaların daha geniş bir alana yayılma ihtimaline karşı uluslararası ve bölgesel aktörleri uyardıklarını belirtti.
Feridun Sinirlioğlu BM Genel Sekreterliği İçin Aday Gösterildi
Açıklamasında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği seçimine de değinen Fidan, Türk diplomat Feridun Sinirlioğlu'nun Türkiye'nin resmi adayı olarak gösterildiğini duyurdu.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in görev süresinin 31 Aralık'ta sona ereceğini hatırlatan Fidan, seçim sürecinde coğrafi temsil geleneği gereği bu dönemin Latin Amerika'nın sırası olduğunu belirtti. Ancak Latin Amerika'dan gösterilen adaylar arasında yaşanan tıkanıklığın ardından Türkiye'nin de aday gösterme kararı aldığını söyledi.
Sinirlioğlu'nun diplomatik tecrübesine dikkat çeken Fidan, "Şimdi çok tecrübeli bir kişilik. Daha önce Birleşmiş Milletler'de kendisi de daimi temsilcimiz olarak görev yaptı. Kısa bir süre Dışişleri Bakanlığımızı da yaptı. Kariyerli diplomattır, uluslararası çevresi geniştir, tecrübesi büyüktür" dedi.
Türkiye'nin adaylık kararını daha önce öngörülen tıkanıklığa karşı bir ihtimal planı olarak değerlendirdiğini aktaran Fidan, Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan mektupla Sinirlioğlu'nun BM'ye resmen teklif edildiğini belirtti.
Fidan, "Şu anda Sayın Feridun Sinirlioğlu Türkiye Cumhuriyeti devletinin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmi adayıdır. Önümüzde tabii bir süreç var. Yine oylamalar olacak. Bu bir yarışma" ifadelerini kullandı.
Oylamada Sinirlioğlu ile birlikte toplam aday sayısının 8'e ulaşabileceğini belirten Fidan, Türkiye'nin aday gösterme kararının BM'deki seçim sürecinde yaşanan tıkanıklığın aşılmasına yönelik diplomatik bir katkı olduğunu söyledi.
