Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Londra merkezli Şarku’l Avsat gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ghassan Charbel’e verdiği mülakatta Mekke Ortak Savunma Anlaşması hakkında değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan, anlaşmanın kolektif caydırıcılığı temel aldığını belirterek, “Mekke Ortak Savunma Anlaşması her şeyden önce kolektif caydırıcılığı temel alan bir anlaşma. Güvenlik ve savunma iş birliğimizi ilerletecek, savunma sanayiinde ortak projeler geliştirecek ve terörizmle mücadelede bizlere güç verecek bir anlaşma” dedi.
Anlaşmanın hiçbir ülkeyi hedef almadığını vurgulayan Erdoğan, bölge huzuru, istikrarı ve halkların refahının amaçlandığını söyledi. Erdoğan ayrıca anlaşmanın bölgenin huzur ve istikrarını isteyen tüm kardeş ülkelere açık olduğunu ifade etti.
“Vizyonumuz Üç Ülkeyle Sınırlı Kalmayacak”
Mekke Ortak Savunma Anlaşması fikrinin bölgede yaşanan gelişmeler karşısında ortaya çıkan yeni şartlar ve ortak sorumluluk anlayışının sonucu olduğunu belirten Erdoğan, bölge meselelerinin bölge ülkeleri tarafından sahiplenilmesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan, Türkiye’nin uzun süredir bölge ülkelerinin kendi meselelerini çözmesinden yana olduğunu ifade ederek, anlaşmanın üç ülkenin bir araya gelmesinden daha geniş bir anlam taşıdığını belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Vizyonumuz üç ülkeyle sınırlı kalmayarak daha da büyümek ve mümkünse bir gün bölgedeki bütün ülkelerin bu çatının altında toplanmasını sağlamaktır” dedi.
ABD ile İran arasındaki gerilimin anlaşmayla bağlantısına ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın yalnızca söz konusu gerilimin ortaya çıkardığı konjonktürel bir gelişme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Anlaşmanın Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesinde tanımlanan savunma hakkını da teyit ettiğini belirten Erdoğan, anlaşmanın bölgenin huzurunu, refahını ve istikrarını amaçlayan bütün kardeş ülkelerin katılımına açık olduğunu ifade etti.
“Bu Anlaşma ile Hiçbir Ülkeyi Hedef Almıyoruz”
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ortak bir savunma yaklaşımını temel aldığını belirten Erdoğan, anlaşmanın temelinde kolektif caydırıcılığın bulunduğunu söyledi.
Erdoğan, “Bu anlaşma ile hiçbir ülkeyi hedef almıyoruz, amaç sadece bölge huzuru, istikrarı ve halklarımızın refahı” ifadelerini kullandı. Anlaşmada taraflardan herhangi birinin güvenliğine yönelik tehdidin diğer taraflarca da ortak bir güvenlik meselesi olarak değerlendirilmesinin esas olduğunu aktaran Erdoğan, anlaşmanın yalnızca askerî bir hüküm olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Erdoğan, anlaşmanın tarafların güvenliğini karşılıklı dayanışma anlayışı içerisinde güçlendirmeyi ve bölgesel istikrarı korumayı amaçladığını ifade ederek, “Birimizin güvenliği hepimizin güvenliğidir” mesajını verdi.
“Bölgenin Geleceği, Bölge Ülkelerinin İradesinden Bağımsız Şekillendirilemez”
Orta Doğu’daki bölgesel güçlerin güvenlik ve istikrar konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Erdoğan, bölge meselelerini en iyi bilenlerin bölge ülkeleri ve halkları olduğunu söyledi.
Türkiye’nin bölge ülkelerinin kendi aralarında daha güçlü mekanizmalar kurmasını önemli bulduğunu belirten Erdoğan, bölge ülkelerinin kendi güvenlik ve ekonomik istikrarlarını kurumsal ilişkiler aracılığıyla garanti altına almaları gerektiğini ifade etti.
Erdoğan, “Bölgenin geleceği, bölge ülkelerinin iradesinden bağımsız olarak şekillendirilemez” diyerek, hedeflerinin dışlayıcı bloklaşmalar değil, egemenliğe, toprak bütünlüğüne, karşılıklı güvene ve ortak çıkarlara dayalı bölgesel iş birliği düzeni olduğunu söyledi.
Erdoğan’dan Körfez Vurgusu
Mekke Anlaşması’nın Körfez bölgesinde güvenliğin güçlendirilmesine katkı sağlayacağına inandığını belirten Erdoğan, bölgenin güvenliğinin yalnızca bölge ülkeleri açısından değil, küresel ekonomi ve uluslararası ticaret bakımından da büyük önem taşıdığını ifade etti.
Enerji arz güvenliği, deniz yollarının emniyeti, ticaretin sürekliliği ve küresel ekonomik istikrarın Körfez’in huzuruyla bağlantılı olduğunu belirten Erdoğan, “Güvenlik ile ekonomik kalkınma birbirinden ayrı düşünülemez” dedi.
Erdoğan, Körfez’in istikrarının Asya, Avrupa ve Afrika arasındaki ekonomik bağlantıların güvenliği açısından da stratejik bir mesele olduğunu belirterek, Türkiye’nin bölgesel barış ve istikrar için üzerine düşen sorumluluğu almaya devam edeceğini söyledi.
“Hürmüz Boğazı, Küresel Ekonominin Adeta Atar Damarlarından Biri”
Hürmüz Boğazı’nın yalnızca bölgesel değil küresel öneme sahip olduğunu belirten Erdoğan, bölgenin küresel enerji arzı ve uluslararası ticaret açısından stratejik bir geçiş noktası olduğunu ifade etti.
Erdoğan, “Hürmüz Boğazı, küresel ekonominin adeta atar damarlarından biri olduğunu kanıtladı” dedi. Mevcut gerilimin bir an önce sona ermesini ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli, istikrarlı ve kesintisiz şekilde uluslararası ticarete hizmet etmesini temenni ettiğini belirtti.
Türkiye’nin gerilimin tırmanmasından yana olmadığını belirten Erdoğan, sorunların müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini ifade ederek, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda bölge ülkelerinin sorumluluğunun büyük olduğunu söyledi.
Suudi Arabistan ile İlişkilere Vurgu
Suudi Arabistan ile ilişkileri de değerlendiren Erdoğan, iki ülke arasındaki ilişkilerin ortak tarih, kardeşlik bağları ve karşılıklı çıkarlar temelinde şekillenen stratejik bir ilişki olduğunu söyledi.
Türkiye ile Suudi Arabistan’ın bölgesel barış, istikrar ve refah bakımından önemli sorumluluklar taşıdığını belirten Erdoğan, ekonomi, ticaret, yatırım, savunma sanayii, enerji ve turizm başta olmak üzere birçok alanda iş birliğinin geliştirildiğini ifade etti.
Erdoğan, Mekke Anlaşması’nın savunma iş birliği başta olmak üzere iki ülke arasındaki ilişkilerin birçok alanda daha da güçlenmesine vesile olacağına inandığını söyledi.
“Arzumuz, Lübnan’ın Yeniden İstikrara Kavuşmasıdır”
Lübnan’daki gelişmelere ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, Lübnan’ın huzur, güvenlik ve istikrarının bütün bölgenin istikrarı açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Lübnan’ın egemenliğinin, siyasi birliğinin ve toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini belirten Erdoğan, ülkenin iç meselelerinin dış müdahaleler veya askerî yöntemlerle daha karmaşık hale getirilmesine karşı olduklarını ifade etti.
Erdoğan, “Arzumuz, tabiatıyla, Lübnan’ın yeniden istikrara kavuşması, kurumlarının güçlenmesi ve halkının güven içerisinde geleceğine bakabilmesinden yana” dedi.
Erdoğan’dan Suriye Açıklaması
Suriye’deki değişim sürecini de değerlendiren Erdoğan, bu süreci Suriye halkının kendi geleceğini belirleme iradesi bakımından tarihî bir dönüm noktası olarak gördüklerini söyledi.
Türkiye’nin en başından beri Suriye’nin toprak bütünlüğünü, siyasi birliğini ve egemenliğini savunduğunu belirten Erdoğan, Suriye’nin maruz kaldığı savaş, terör ve istikrarsızlığın bütün bölgeye ağır bedeller ödettiğini ifade etti.
Erdoğan, Suriye’nin kuzeyinde veya başka herhangi bir bölgesinde Türkiye’nin güvenliğini tehdit edecek yapılara müsaade edilmeyeceğini belirterek, “Suriye’nin toprak bütünlüğü bizim için ne kadar önemliyse, Türkiye’nin millî güvenliği de o derece önemli” dedi.
Suriye’nin Aralık 2024’ten bu yana güvenlik şartlarının iyileştirilmesi, ekonomik kalkınma zemininin hazırlanması ve toplumsal uzlaşının tesisi sürecinde önemli mesafe katettiğini belirten Erdoğan, Suriye’nin normalleşmesinin tüm bölge açısından stratejik önem taşıyan bir konu haline geldiğini söyledi.
Erdoğan, Türkiye’nin Suriye’nin istikrarı, yeniden ayağa kalkması ve bölgesel barışın güçlenmesi için üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeye devam edeceğini ifade etti.
