Uluslararası emtia piyasalarında tarım ürünleri fiyatları hızla tırmanışa geçti. Jeopolitik krizler ve rekolteyi vuran olumsuz hava koşulları, tahıl tedarik zincirini derinden sarstı. Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) işlem gören buğdayın kile fiyatı, gün içi işlemlerde 7,0850 dolara kadar çıkarak Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti.
Hızlı yükselişin ardından 7,03 dolar seviyesinde dengelenmeye çalışan buğday fiyatları, küresel gıda pazarındaki kırılganlığı gözler önüne seriyor.
Buğday piyasasındaki keskin yükselişin arkasında birbirini tetikleyen birden fazla kriz yatıyor. Özellikle dünyanın en büyük tahıl ihracatçılarından Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın yeniden şiddetlenmesi arz güvenliğini doğrudan tehdit ediyor.
Rusya'nın Azak Denizi ve Kavkaz limanlarındaki kısıtlamalar ile Ukrayna'nın liman altyapısına yönelik devam eden fiziki saldırılar, Karadeniz üzerinden sağlanan tahıl akışını durma noktasına getirdi.
Commonwealth Bank Sürdürülebilirlik ve Tarım Ekonomisti Dennis Voznesenski, mevcut tabloyu küresel tedarik zinciri açısından endişe verici buluyor. Voznesenski, Karadeniz'deki ihracat kapasitesinin zarar görmesinin fiyatları yukarı ittiğini belirterek, Ukrayna'nın başlıca limanlarındaki ağır tahribata dikkat çekiyor.
Ekonomiste göre; Rusya-Ukrayna savaşına Hürmüz Boğazı'nın lojistik tıkanıklığı da eklenince, gübre tedariki sekteye uğradı. Bu durum sadece bugünün fiyatlarını değil, gelecekte küresel ölçekte buğdayın protein içeriğini ve dönüm başına verimini de tehdit ediyor.
Piyasalar şu an 7,03 dolar seviyesinde bir direnç arasa da arz yönlü riskler masada kalmaya devam ediyor. Özellikle gübre fiyatlarındaki artışın çiftçi maliyetlerine yansıması ve daralan ekim alanları, önümüzdeki aylarda un ve unlu mamuller başta olmak üzere temel gıda ürünlerinde yeni bir küresel enflasyon dalgası yaratma potansiyeli taşıyor.
