Eskişehir’de şeker pancarı üreticileri, açıklanan alım fiyatlarına ve artan girdi maliyetlerine tepki gösterdi. Odunpazarı Ziraat Odası Başkanı Burhan Çelikoğlu, pancar üreticisinin ekonomik açıdan zor durumda olduğunu belirterek gelecek yıl ekim yapılmaması çağrısında bulundu. Çelikoğlu, kendisinin de pancar üretimini bırakacağını ifade etti.
Pancar fiyatları üreticiyi hayal kırıklığına uğrattı
Açıklanan pancar alım fiyatlarının üreticiyi tatmin etmediğini söyleyen Odunpazarı Ziraat Odası Başkanı Burhan Çelikoğlu, çiftçinin bu yılki en büyük beklentisinin yeterli bir taban fiyat olduğunu dile getirdi. Fiyat açıklamasının kamuoyuna geniş şekilde duyurulmadığını belirten Çelikoğlu, üreticilere fiyatın Şeker Enstitüsü tarafından yayımlanan bir yazıyla bildirildiğini söyledi.
Şeker pancarının yalnızca tarımsal bir ürün olmadığını vurgulayan Çelikoğlu, sanayi açısından da önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti. Pancardan küspe, melas ve şilempe gibi yan ürünler elde edildiğini hatırlatan Çelikoğlu, koronavirüs döneminde Türkiye'nin yaşadığı alkol temini sorununa da değindi. Çelikoğlu, alkol üretiminde kullanılan melasın da şeker pancarından elde edildiğini belirtti.
Gübre ve mazot maliyetleri üreticiyi zorluyor
Artan girdi maliyetlerinin pancar üreticisini zor durumda bıraktığını kaydeden Çelikoğlu, gübre ve mazot fiyatlarındaki yükselişe dikkat çekti.
Geçen yıl 35 liraya alınan DAP gübresinin bugün 51-52 lira seviyesine çıktığını, 53 liraya alınan mazotun ise 100 lira seviyesine ulaştığını belirten Çelikoğlu, pancar ödemelerinin şubat ayında yapılacağını hatırlattı. Çelikoğlu, şubat ayına kadar gübre ve mazot fiyatlarının hangi seviyeye ulaşacağının bilinmediğini ifade ederek dünya piyasalarında mazot fiyatlarının da yüzde 10 arttığını söyledi.
Eskişehirli çiftçiler ve ziraat odaları olarak konuyla ilgili daha kapsamlı bir açıklama yapacaklarını belirten Çelikoğlu, üreticinin artık dayanacak gücünün kalmadığını dile getirdi.
Çelikoğlu, “Biz bundan sonra pancar ekmeyeceğiz. Devlet şekeri bir şekilde dışarıdan getirebilir. Ama hayvancılıkta kullanılan küspeyi, melası ve şilempeyi nereden temin edecekse oradan temin etsin. Çünkü artık Türk çiftçisinin, Türk pancar üreticisinin dayanacak gücü kalmadı” ifadelerini kullandı.
Pancar üreticisi sayısı 13 yılda geriledi
Pancar üreticilerinin sayısındaki düşüşe dikkat çeken Çelikoğlu, 2012 yılında 140 bin olan üretici sayısının 2025 yılında 75 bine gerilediğini belirtti. Mevcut durumun devam etmesi halinde gelecek yıl üretici sayısının 25 bine kadar düşebileceğini öne süren Çelikoğlu, pancar ekim alanlarının boş kalabileceğini söyledi.
Üreticilerin pancar yerine arpa ve buğday ekebileceğini ifade eden Çelikoğlu, devletin bu durumda şekerin nasıl temin edileceğini ve alkolün nasıl üretileceğini düşünmesi gerektiğini dile getirdi.
Pancar üreticilerine de çağrıda bulunan Çelikoğlu, “Arkadaşlar, gelecek yıl pancar ekmeyelim. Çünkü Türk çiftçisi, Türk pancar üreticisi şu anda yok hükmünde. Bizim sesimizi, feryadımızı, çığlığımızı duyan yok” dedi.
Nakliye ücretleri de çiftçinin cebinden çıkıyor
Nakliyecilerin de aldıkları ücretlerin yetersiz olduğunu belirterek ek ödeme talep ettiğini aktaran Çelikoğlu, bu farkın çiftçiler tarafından karşılandığını söyledi.
Bir tırın yaklaşık 27-28 ton pancar taşıdığını belirten Çelikoğlu, nakliyeciye ek ücret ödenmese dahi bir tır pancarın karşılığında ancak 1 ton mazot alınabildiğini ifade etti. Çelikoğlu, aynı miktardaki pancarın karşılığında yaklaşık 2 ton DAP gübresi alınabildiğini belirterek mevcut duruma tepki gösterdi.
Çelikoğlu, “Bu çiftçiye hak mı? Bu çiftçiye reva mı?” sözleriyle üreticinin yaşadığı ekonomik sıkıntıyı dile getirdi.
Eskişehir’de polar oranları da gelir kaybına yol açıyor
Eskişehir özelinde şeker pancarının polar oranlarının düşük geldiğini belirten Çelikoğlu, açıklanan 3 bin 720 liralık fiyatın kota tamamlama primi dahil hesaplandığını söyledi. Kotasını tamamlayamayan üreticilerin 3 bin 500 liranın biraz üzerinde ödeme alacağını ifade eden Çelikoğlu, polar oranındaki her bir puanlık düşüşün 150-200 lira kayba neden olacağını belirtti.
Özellikle Eskişehir merkezdeki çiftçilerin pancarlarında polar oranlarının düşük geldiğini dile getiren Çelikoğlu, şeker pancarının artık çiftçiler açısından ekonomik bir yük haline geldiğini savundu.
Çelikoğlu, “Dolayısıyla şeker pancarı artık Türk çiftçisi için bir lokomotif olmaktan çıktı. Çiftçinin sırtında bir yük, bir kambur haline geldi” ifadelerini kullandı.
Çelikoğlu da pancar ekmeyeceğini açıkladı
Pancar alım fiyatlarının açıklanmasının ardından üreticilerden yoğun tepki aldıklarını belirten Çelikoğlu, kendisinin ve Eskişehir'deki diğer 13 ziraat odası başkanının telefonlarının sürekli çaldığını söyledi. Eskişehirli pancar üreticilerinin gelecek yıl pancar ekmek istemediklerini kendilerine ilettiğini aktaran Çelikoğlu, üreticilerin ekim yapmama yönünde karar aldıklarını ifade etti.
Kendisinin de her yıl bin ila 2 bin ton arasında pancar ürettiğini belirten Çelikoğlu, artık pancar ekmeyeceğini açıkladı. Çelikoğlu, kendisiyle birlikte hareket edecek çok sayıda üreticinin de bulunduğunu sözlerine ekledi.
