Adıyamanlı Zahide Durmaz Akar, 1993 yılında kaybettiği anneannesi Besi Sertbaş’ın hatırasını yaşatmak amacıyla çıktığı yolda, bugün yöresel kültürü uluslararası platformlara taşıyan bir başarı hikâyesine imza attı. 1997 yılından bu yana ahşap bebeklere geleneksel kıyafetler giydirerek başladığı bu yolculuk, yaklaşık 30 yılın sonunda onu 2026 yılının ahisi unvanına taşıdı. Akar, bu prestijli unvanı kazanan ilk kadın olarak Adıyaman tarihinde önemli bir yer edindi.
Unutulmaya yüz tutan gelenekler bebeklerde hayat buluyor
Besi Bebekleri, sadece birer oyuncak değil, Adıyaman’ın kaybolmaya yüz tutmuş giyim kültürünün birer temsilcisi olarak öne çıkıyor. Bebeklerin üzerinde yer alan ve yöreye özgü olan Kum, Zubun, Beni beşte ve Derbe gibi parçalar, bölgenin geleneksel dokusunu yansıtıyor. El dokuması ve kök boyalı ipek kumaşların kullanıldığı bu bebekler, yaklaşık 50 farklı aşamadan geçerek tamamlanıyor ve her bir detay, bölgenin tarihsel giyim alışkanlıklarını gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Akademik dünyada ve uluslararası fuarlarda ilgi odağı
Zahide Durmaz Akar’ın büyük bir titizlikle hazırladığı bu eserler, yerel sınırları aşarak küresel bir ilgiyle karşılaştı. Japonya’da düzenlenen Dünya Turizm Fuarı’nda sergilenen Besi Bebekleri, aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri’ndeki New York Üniversitesi’nde akademik bir tez konusu olarak incelendi. Türkiye’de ise İstanbul Teknik Üniversitesi’nde sınav sorusu olarak öğrencilerin karşısına çıkan bebekler, birçok üniversitede kültürel araştırmaların merkezinde yer alıyor.
Yılın ahisi seçilen ilk kadın
Yaklaşık otuz yıldır süren bu özverili çalışma, Akar’ı 2026 yılında yılın ahisi unvanına taşıdı. Geleneksel zanaatı modern bir vizyonla birleştirerek hem anneannesinin ismini yaşatan hem de Adıyaman’ın kültürel mirasını dünyaya tanıtan Akar, bu başarısıyla bölgedeki kadın girişimciler için de ilham kaynağı oldu. Besi Bebekleri, bugün hem bir vefa projesi hem de kültürel bir değer olarak varlığını sürdürmeye devam ediyor.
