ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, küresel yüzde 10 gümrük vergisinin 150 günlük uygulama süresinin sona ermesiyle birlikte en büyük 60 ticaret ortağını kapsayan yeni gümrük vergisi düzenlemesini yürürlüğe koydu. Yeni düzenleme kapsamında Türkiye’ye uygulanacak vergi oranı yüzde 12,5 olarak açıklandı.
Türkiye Dahil 60 Ülke Yeni Vergi Kapsamında
Trump yönetimi, yeni gümrük vergilerinin gerekçesi olarak zorla çalıştırılan işçiler tarafından üretilen mallara yönelik yasakların yeterince uygulanmamasını gösterdi. Yeni düzenleme kapsamında İngiltere, Kanada, Hindistan, Endonezya, Meksika ve Pakistan'ın da bulunduğu 17 ülkeye yüzde 10 oranında taban gümrük vergisi uygulanacak.
Avrupa Birliği, Tayvan, Japonya, Güney Kore ve İsviçre için yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen oranlar belirlenirken, Türkiye, Rusya, Brezilya, Avustralya ve Çin'in de aralarında bulunduğu 38 ülkeye yüzde 12,5 gümrük vergisi getirildi. ABD yönetimi, toplam ithalatın yüzde 99,4’ünü kapsayan yeni uygulamada petrol, doğal gaz, gübre ve bazı gıda ürünlerinin vergi dışında tutulacağını duyurdu.
Karara Uluslararası Tepkiler Geldi
Yeni vergi kararının ardından birçok ülkeden eleştiriler yükseldi. Japonya Hükümet Sözcüsü Minoru Kihara kararı üzüntüyle karşıladıklarını belirtirken, Avustralya Ticaret Bakanı Don Farel uygulamayı "haksız" olarak değerlendirdi. Kanada Ticaret Bakanı Dominic LeBlanc ise ABD ile yapıcı temasların sürdürüleceğini ifade etti.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da ABD'nin gerekçesini reddederek, AB'nin zorla çalıştırmaya karşı denetimlerinin yetersiz olduğu iddiasının temelsiz olduğunu söyledi. Kallas ayrıca, Brüksel'in Washington'dan kararın gerekçesine ilişkin açıklama talep edeceğini belirtti.
Vergi Kararının Hukuki Süreci Dikkat Çekti
Donald Trump, ikinci başkanlık döneminin başlamasının ardından küresel gümrük vergilerini uygulamaya koymuştu. Ancak ABD Yüksek Mahkemesi, şubat ayında aldığı kararla bu vergilerin ulusal acil durum yetkisine dayanılarak uygulanmasını hukuka aykırı bulmuştu. Bunun ardından Trump yönetimi, Ticaret Yasası'nın 301'inci maddesine dayanarak yeni vergi düzenlemesini hazırladı. ABD yönetimi, yeni uygulamanın zorla çalıştırılan işçiler tarafından üretilen mallara karşı yeterli önlem alınmadığı gerekçesiyle yürürlüğe konulduğunu savundu.
