Manisa Celal Bayar Üniversitesi Alaşehir Meslek Yüksekokulu bünyesinde görev yapan uzman bir ekip, bölge tarımı için hayati öneme sahip iki üzüm çeşidinin genetik haritasını çıkarmayı başardı. Sultani Çekirdeksiz ve Alaşehir ekotipi Red Globe üzümleri üzerinde yürütülen kapsamlı genom dizileme çalışmaları başarıyla tamamlanarak elde edilen veriler, uluslararası bilimsel platform olan NCBI GenBank veri tabanına kaydedildi. Bu gelişme, Türkiye'nin üzüm üretimindeki rekabet gücünü artıracak bilimsel bir temel oluşturuyor.
Bilim dünyasına açılan genetik veri kaynağı
Dr. Öğr.
Üyesi Emine Dilşat Yeğenoğlu liderliğinde yürütülen projede, üniversitenin farklı bölümlerinden uzman akademisyenler bir araya geldi. PRJNA1175541 numarasıyla literatüre giren çalışma, sadece bir veri kaydı değil, aynı zamanda gelecekteki tarımsal ıslah çalışmaları için de kritik bir referans noktası sunuyor.
Araştırma ekibi, elde edilen verilerin dünya genelindeki tüm araştırmacıların erişimine açık hale getirilmesiyle, üzüm genetiği üzerine yapılacak akademik çalışmaların hız kazanacağını öngörüyor.
Daha dirençli ve kaliteli bağcılık hedefi
Projenin temel amacı, üzüm çeşitlerinin genetik yapısını derinlemesine anlayarak verim ve kaliteyi artıracak çözümler geliştirmek. Dr.
Yeğenoğlu, özellikle Sultani Çekirdeksiz'in ihracat potansiyeli ve Red Globe'un bölgedeki ekonomik değerine dikkat çekerek, genetik verilerin kuraklık stresi ve çevresel faktörlere karşı bitki direncini artıracak ıslah çalışmalarına ışık tutacağını belirtti. Bu veriler sayesinde, gelecekte iklim değişikliğine uyumlu ve hastalıklara karşı daha toleranslı üzüm türlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Renklenme ve tane çatlaması sorununa genetik çözüm arayışı
Red Globe üzümünde sıkça karşılaşılan renklenme düzensizlikleri ve tane çatlaması gibi kaliteyi düşüren sorunlar, yeni araştırmaların odak noktası olacak. Genom verilerinin analizi, bu tür fizyolojik sorunların genetik kökenlerini anlamak için önemli fırsatlar sunuyor. Henüz doğrudan yeni bir üzüm çeşidi üretimi aşamasında olunmasa da, ekip genom verilerinin ayrıntılı analizi üzerine bilimsel makale çalışmalarını sürdürerek, elde edilen bulguların saha denemeleriyle desteklenmesi için gerekli altyapıyı hazırlıyor.
