Kronik böbrek yetmezliğiyle mücadele eden hastaların tedavi süreçlerinde en sık başvurulan yöntemlerden biri olan düşük proteinli diyetler, sanılanın aksine her hasta için aynı iyileştirici etkiyi göstermiyor. Böbreklerin süzme kapasitesinin azalmasıyla vücutta biriken üre ve azotlu atıkları azaltmak amacıyla uygulanan bu diyetler, doğru yönetilmediğinde hastanın genel sağlık durumunu olumsuz etkileyebiliyor.
Medicana International İzmir Hastanesi Nefroloji Uzmanı Dr. Sinan Erten, protein kısıtlamasının temel amacının böbreği korurken vücudun kas yapısını muhafaza etmek olduğunu belirterek, bu hassas dengenin hastanın klinik tablosuna göre titizlikle kurulması gerektiğini vurguluyor.
Protein miktarında altın oran arayışı
Nefroloji dünyasında proteinin ne kadar azaltılması gerektiği konusu uzun süredir tartışılmaya devam ediyor. Dr.
Sinan Erten, diyalize girmeyen evre 3-5 kronik böbrek hastalarında hedefin genellikle kilogram başına 0,8 gram protein olduğunu, ancak beslenmesi iyi ve yakından takip edilen seçilmiş hastalarda bu oranın 0,55-0,60 gram seviyelerine çekilebileceğini ifade ediyor. Öte yandan, hemodiyaliz veya periton diyalizi sürecindeki hastaların protein ihtiyacının 1,0-1,2 g/kg düzeyinde tutulması gerektiği belirtiliyor.
Bilimsel çalışmalar, 0,6 g/kg seviyesinin altındaki çok düşük proteinli diyetlerin bazı hastalarda ölüm oranlarını artırabildiğine dikkat çekiyor.
Bilinçsiz diyetin vücuda verdiği zararlar
Düşük proteinli diyetlerin en büyük riski, yeterli kalori alınmadığı durumlarda vücudun kendi kas dokusunu tüketmeye başlamasıdır. Bu durum sarkopeni, yürümede zorlanma, düşme riski ve günlük aktivitelerde kısıtlanma gibi ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Ayrıca, gereğinden fazla kısıtlanan besin grupları vitamin ve mineral eksikliklerine yol açarak yaşam kalitesini düşürüyor. Dr.
Erten, özellikle iştahsızlık, inflamasyon veya aktif enfeksiyonu olan hastaların bu tür kısıtlamalardan kaçınması gerektiğini, çocuklarda ise büyüme riski nedeniyle protein kısıtlamasının kesinlikle önerilmediğini belirtiyor.
Kişiye özel tedavi ve uzman gözetimi
Her böbrek hastasının düşük proteinli diyet için uygun bir aday olmadığını hatırlatan uzmanlar, tedavi planının mutlaka bir nefrolog ve böbrek hastalıkları konusunda deneyimli bir diyetisyen gözetiminde yapılması gerektiğinin altını çiziyor. Metabolik olarak stabil olmayan veya kırılganlık yaşayan yaşlı hastalarda daha yüksek protein ve kalori hedefleri değerlendirilirken, diyaliz aşamasına geçildiğinde protein kısıtlamasının sürdürülmesi beslenme kaybı riskini ciddi oranda artırıyor. Bu nedenle, diyetin hastanın klinik verilerine göre sürekli güncellenmesi ve bireyselleştirilmesi, tedavi başarısı için kritik bir öneme sahip.
