Erzurum, sahip olduğu tarihi ve kültürel mirasın tescillenmesi ve korunması noktasında önemli bir ivme yakaladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşılan güncel Kültürel Miras İstatistikleri, kentin mimari ve tarihi envanterinin genişlediğini ortaya koyuyor. 2024 yılında 884 olan tescilli taşınmaz kültür varlığı sayısı, 2025 yılı itibarıyla 903 seviyesine ulaşarak şehrin kültürel hafızasının daha geniş bir yelpazede koruma altına alındığını gösterdi.
Mimari mirasın çeşitliliği dikkat çekiyor
Erzurum’daki tescilli yapıların dağılımı, şehrin çok katmanlı tarihini yansıtan bir çeşitlilik sunuyor. 2025 verilerine göre kentte 226 sivil mimarlık örneği ile 198 dini yapı, en büyük grubu oluşturuyor.
Bu yapıları 145 kültürel yapı, 86 askeri yapı ve 82 mezarlık takip ediyor. Ayrıca 42 şehitlik, 40 idari yapı, 37 endüstriyel ve ticari yapı ile 35 kalıntı da kentin kültürel envanterinde yer alıyor.
Geçtiğimiz yıla kıyasla anıt ve abide sayısında küçük bir düşüş yaşanırken, diğer kategorilerin tamamında artış gözlemlendi.
Sit alanlarında arkeolojik yoğunluk
Kültürel varlıkların yanı sıra kentin sit alanı statüsündeki bölgelerinde de artış yaşandı. 2024 yılında 225 olan sit alanı sayısı, 2025 itibarıyla 233’e yükseldi. Bu alanların büyük çoğunluğunu 226 adetle arkeolojik sitler oluştururken, geri kalan kısmı 3 tarihi sit, 3 karma sit ve 1 kentsel sit alanı şeklinde sıralandı.
Kültürel envanterin korunma süreci
Erzurum’un tarihi dokusunu oluşturan bu yapıların tescil süreçleri, şehrin geçmişten günümüze ulaşan mimari kimliğini muhafaza etmesi açısından kritik bir rol oynuyor. Özellikle sivil mimarlık örnekleri ve dini yapıların sayısındaki artış, kentteki restorasyon ve koruma çalışmalarının somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Şehrin kültürel mirasının bu şekilde kayıt altına alınması, gelecek nesillere aktarılacak olan tarihi değerlerin korunması adına önemli bir adım teşkil ediyor.
