Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) tarafından organize edilen "Kent Konseyleri ve Demokratik Belediyecilik Çalıştayı", Ankara’da bulunan TBB hizmet binasında yoğun bir katılımla gerçekleştirildi. Gerçekleştirilen bu önemli çalıştayın ilk oturumunda, Eskişehir Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt bir konuşma yaptı. Başkan Kazım Kurt, “Kent konseyi deneyimleri, geride kalan yıllar, sorun alanları ve katılım modelleri” başlıklı kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. Geçmiş yıllarda Eskişehir Kent Konseyi Başkanlığı görevini de başarıyla yürütmüş olan Kazım Kurt, sunumunda kent konseylerinin tarihsel sürecini, günümüzde içinde bulunduğu mevcut durumu ve bu yapıların geleceğine ışık tutacak çözüm önerilerini katılımcılarla paylaştı.
Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, konuşmasının ilk bölümünde kent konseylerinin yapısal niteliğine dikkat çekerek bu kurumların yalnızca bir yönetmelik ya da sıradan bir kurumsal yapı olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Kentlerin asıl ve gerçek sahiplerinin o kentte yaşamını sürdüren insanlar olduğunu ısrarla vurgulayan Belediye Başkanı Kazım Kurt, kent konseylerinin katılımcı demokrasi, yönetişim, ortak akıl ve birlikte karar alma anlayışının en somut ürünü olduğunu ifade etti. Kent konseylerinin önemine dair değerlendirmelerini sürdüren Kurt, "Kent konseyleri, vatandaşın sadece belirli seçim dönemlerinde değil, her zaman ve kesintisiz olarak yönetime katılabilmesinin en önemli araçlarından biridir" şeklinde konuştu.
Türkiye'deki Kent Konseylerinde Nitelik ve Yaygınlaşma Sorunu
Konuşmasında Türkiye genelindeki mevcut duruma dair sayısal veriler ve tespitler de paylaşan Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, Türkiye’de halihazırda yaklaşık 400 kent konseyinin bulunduğunu ifade etti. Son yıllarda kent konseylerinin sayısında niceliksel yani sayısal bir artış yaşanmasına rağmen, aynı gelişimin maalesef etki ve nitelik açısından gerçekleşmediğini savundu. Bazı kent konseylerinin çok başarılı çalışmalar yürüttüğünü aktaran Kurt, bazılarının ise pasifleştiğini dile getirdi. Katılımcı demokrasi kültürünün yeterince gelişmediği yerlerde kent konseylerinin ne yazık ki yalnızca tabeladan ibaret yapılara dönüşebildiğini söyleyen Kurt, bu konuda çarpıcı örnekler verdi.
Belediye Başkanı Kazım Kurt; nüfusu 300 bine yaklaşan Büyükçekmece’de bir kent konseyinin bulunmadığını, Muğla Büyükşehir Belediyesi’nde kent konseyi olmadığını, ayrıca Afyonkarahisar ve Kütahya’nın ilçelerinde de kent konseyi kurulmadığını açıkça belirtti. Bu örnekler doğrultusunda kent konseylerinin kurulması ve yaygınlaşmasının, büyük ölçüde yerel yönetimlerin bu konuya olan yaklaşımına bağlı olduğunu sözlerine ekledi. Kent konseylerinin tek başına bağımsız bir şekilde değerlendirilemeyeceğini de dile getiren Kazım Kurt; sivil toplum kuruluşları, meslek odaları, sendikalar ve üniversitelerin güç kaybetmesinin, kent konseylerini de doğrudan ve olumsuz etkilediğini söyledi. Son yıllarda meydana gelen siyasal ve toplumsal gelişmelerin yerel demokrasi üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirten Kurt, kent konseylerinin ancak güçlü bir demokratik ekosistemin parçası olarak var olabileceğini ifade etti.
"Kent Konseylerinin Kaderini Belediye Başkanlarının Yaklaşımı Belirliyor"
Konuşmasında belediye başkanlarının üstlendiği role ve idari yaklaşımlara da geniş yer ayıran Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, kent konseylerinin başarısındaki en belirleyici unsurlardan birinin, belediye yönetimlerinin sahip olduğu katılımcılık anlayışı olduğunu söyledi. Kent konseylerinin getirdiği eleştiri ve önerilerle yerel yönetimlere çok ciddi katkılar sunduğunu belirten Kurt, katılımcı demokrasi kültürünün hem belediye başkanları hem de kent konseyi yöneticileri tarafından samimiyetle benimsenmesi gerektiğini ifade etti. Bu noktada kendi belediyesinden de örnek veren Kurt, Odunpazarı Kent Konseyi’nin Türkiye’de öne çıkan, gıpta ile bakılan örneklerden biri olduğunu belirtti.
Odunpazarı Kent Konseyi'nin bu denli başarılı olmasının temel nedeninin, katılımcılığı her zaman en ön planda tutan kurumsal anlayışları olduğunu söyledi. Mahalle meclisleri, gençlik meclisleri ve kentteki sivil toplum kuruluşlarıyla kurulan sıkı ve nitelikli ilişkilerin konseyin etkinliğini ciddi oranda artırdığını ifade eden Kurt, dikkat çeken bir model önerisinde bulundu. Odunpazarı Kent Konseyi bünyesindeki mahalle ve gençlik meclislerinde başarıyla uygulanan "eş başkanlık" modelinin, kent konseyi başkanlıklarında da resmi olarak uygulanabilmesi adına mevzuatta bir yönetmelik değişikliği yapılabileceğini dile getirdi.
Kent Konseylerinin Geleceği İçin 10 Maddelik Reform Önerisi
Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, gerçekleştirdiği sunumun ve konuşmasının en önemli, en can alıcı bölümünü ise kent konseylerinin karşı karşıya bulunduğu kronik sorunlara ve bunların çözüm yollarına ayırdı. Yapıların daha işlevsel hale gelmesi adına tam 10 maddelik bir reform paketini katılımcılara sundu.
Kent konseylerine yasal güvenceye sahip mali destek mekanizmaları oluşturulmalıdır. Üniversiteler, meslek odaları ve uzmanlık kuruluşlarının konseylerdeki temsil gücü artırılmalıdır. Genel kurul çağrıları, belediyelerden bağımsız olarak kent konseyi organlarınca doğrudan yapılabilmelidir. Kent konseylerinin siyasi ve idari makamlar karşısındaki bağımsızlığı daha da güçlendirilmelidir. Kent konseyi başkanları, belediye meclislerinde doğal üye statüsüyle yer almalıdır. Belediyelerin stratejik plan hazırlık süreçlerinde kent konseylerine zorunlu paydaş statüsü verilmelidir. Kent konseylerinin toplum nezdindeki görünürlüğü artırılmalıdır. Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) bünyesinde ulusal ölçekte bir 'Kent Konseyleri Ağı' oluşturulmalıdır. Kent konseylerinin istisnasız tüm belediyelerde yaygınlaştırılması sağlanmalıdır. Siyasi partiler ile kent konseyleri arasında çok daha sistematik ve kurumsal ilişkiler kurulmalıdır.
"Yeni Nesil Kent Konseyleri İnşa Etmeliyiz"
Konuşmasının son bölümünde dünyadaki ve teknolojideki değişime de ayak uydurulması gerektiğine değinen Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, geleneksel katılım yöntemlerinin günümüz dünyasında artık tek başına yeterli kalmadığını açıkça ifade etti. Çağın gereksinimlerine uygun olarak dijital araçları aktif şekilde kullanan, veri üreten, gençlere ve kadınlara çok daha rahat ulaşan, çevrimiçi katılım mekanizmaları geliştiren "yeni nesil kent konseylerine" mutlak bir ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Kent konseylerinin günün değişen koşullarına uygun biçimde mutlaka dönüşmesi gerektiğini ifade eden Kurt, güçlü ve bağımsız kent konseylerinin gelecekte daha demokratik ve katılımcı şehirlerin inşasında çok önemli ve kritik roller üstleneceğini kaydederek konuşmasını tamamladı. Ankara'da düzenlenen çalıştay, sunumların tamamlanmasının ardından gerçekleştirilen forum ve değerlendirme bölümüyle devam etti. Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, bu forum sırasında da katılımcılardan gelen soruları tek tek yanıtlayarak, kent konseylerinin geleceğine ilişkin paylaşılan farklı görüş ve önerileri dikkatle dinledi.
