Fransa’da hayat pahalılığı, eğitim sistemindeki sorunlar ve kamu hizmetlerine ilişkin taleplerle düzenlenen protestolar, ülkenin birçok kentinde şiddet olaylarına dönüştü. Sarı Yelekliler hareketinin yeniden canlandırılması çağrısıyla büyüyen gösterilerde Lyon’da tarihi bir bina ateşe verilirken, Marsilya’da belediye binasına girildi. Paris ve Bordeaux’da da çeşitli noktalarda olaylar yaşandı. Fransa İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde 272 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Eylül ayından bu yana devam eden lise protestolarına Sarı Yelekliler hareketinin eski katılımcıları ve sendikalar da destek verdi. Göstericiler ücretlerin artırılmasını, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesini ve eğitim kurumlarına daha fazla kaynak ayrılmasını talep etti. Eylemlerin büyük bölümü barışçıl geçerken bazı kentlerde protestocular ile güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşandı.
Lyon’da 174 yıllık tarihi bina ateşe verildi
Lyon’un simge noktalarından Bellecour Meydanı’nda bulunan tarihi turizm danışma merkezi, gösteriler sırasında tahrip edilerek ateşe verildi. Binadan yükselen alevler çevrede paniğe neden oldu. Güvenlik güçlerine havai fişek ve çeşitli cisimler atan gruplara polis, göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Mimar Tony Desjardins tarafından 1852 yılında inşa edilen yapı, geçmişte askeri karakol ve polis noktası olarak kullanıldı. Çevredeki çatışmalar nedeniyle itfaiye ekiplerinin yangına müdahale etmekte güçlük çektiği bildirildi.
Lyon Belediye Başkanı Gregory Doucet, tarihi binanın ateşe verilmesini kınadı. Kamu binalarının kent sakinlerinin ortak mirası olduğunu belirten Doucet, bu tür saldırıların kabul edilemeyeceğini ifade etti.
Marsilya’da belediye binasına girildi
Marsilya’da çok sayıda protestocu, Eski Liman bölgesindeki belediye binasının giriş kapısını zorlayarak içeri girdi. “Devrim başladı, Bastille’i ele geçiriyoruz” sloganları atan grup, giriş salonundaki eşyalara zarar verdi. Fransa Cumhuriyeti’nin simgesi Marianne’ın büstü devrilirken duvarlara çeşitli yazılar yazıldı. Güvenlik güçleri, göstericileri kısa süre sonra binadan çıkardı. Kent merkezindeki Canebiere Caddesi’nde de polis ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Belediye polisine ait bir karakolun camları kırılırken binanın içine sis bombaları atıldı.
Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, yaşananları kınayarak “Bu benim Cumhuriyet anlayışım değil” dedi. Şiddet olaylarının öğrencilerin taleplerine zarar verdiğini belirten Payan, güvenlik takviyesi için Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Başbakan Sebastien Lecornu ve İçişleri Bakanı Laurent Nunez ile görüştüğünü açıkladı. Kentte görev yapan çevik kuvvet birliklerinin sayısının artırıldığını belirten Payan, “Bir bölükten beş bölüğe çıktık” ifadelerini kullandı.
Paris’te CNews binası hedef alındı
Başkent Paris’te, Europe 1 radyosuyla aynı binada bulunan CNews televizyon kanalının merkezi önünde yaklaşık 100 kişi toplandı. Milyarder Vincent Bollore’nin medya grubuna bağlı kanal, yayın çizgisi ve göçmenler ile Müslümanlara yönelik söylemleri nedeniyle daha önce ırkçılık ve ayrımcılık eleştirilerinin hedefi olmuştu. Bazı kişilerin binaya zarar vermesi üzerine polis müdahalede bulundu. Olayların ardından 21 kişi gözaltına alındı.
Fransa’nın medya düzenleme kurumu Arcom’un daha önce CNews’i siyasi görüşlerin dengeli temsil edilmemesi nedeniyle uyardığı belirtildi. Bununla birlikte, saldırının doğrudan kanalın yayın politikası nedeniyle gerçekleştirildiğine ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmadığı kaydedildi.
Bordeaux ve Rennes’de de olaylar yaşandı
Bordeaux’da göstericiler Ticaret ve Sanayi Odası binasına girdi. Olay sırasında protestocular ile güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşandı.
Rennes’de ise göstericilerin ateşe verdiği barikatlar nedeniyle bazı yollarda ulaşım aksadı. İçişleri Bakanlığı, ülke genelindeki gösterilerde 272 kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Protestolara katılanların toplam sayısına ilişkin nihai bilanço ise henüz netleşmedi.
Macron’dan sakinlik çağrısı, hükümetten şiddet uyarısı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, gösteriler öncesinde yaptığı açıklamada protesto hakkına saygı duyulması gerektiğini belirterek, “Gösteri hakkına tamamen saygı duyuluyor ancak bu hak, kişilere ve mallara saygıyı da beraberinde getirmeli” dedi.
İçişleri Bakanlığı, kamu binalarına, iş yerlerine ve güvenlik güçlerine yönelik saldırıları kınadı. Bakanlık, bazı kentlerdeki şiddet olaylarından aşırı sol grupları sorumlu tuttu.
Başbakan Sebastien Lecornu da haftalardır devam eden protestolarda şiddetin arttığı uyarısında bulundu. Lecornu, önceki eylemlerde 900’den fazla polis ve jandarmanın yaralandığını açıkladı.
Nunez’den ses bombası açıklaması
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, gösteriler sırasında çok ağır şiddet olayları yaşanması durumunda güvenlik güçlerinin ses bombası kullanabileceğini söyledi. Nunez, “Bir yürüyüşün çevresinde veya başka bir yerde son derece ağır kent şiddeti yaşanırsa elbette bu tür silahlar kullanılabilir” ifadelerini kullandı. Bakan, söz konusu silahların yalnızca gerekli durumlarda ve ölçülü şekilde kullanıldığını savundu.
Açıklama, 5 Ekim’de Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrencinin elinden ağır yaralanmasının ardından tartışma yarattı. Olay sonrasında EF-SON tipi ses bombasının lise protestoları kapsamında kullanımı geçici olarak askıya alınmıştı. Nunez, yasağın yalnızca lise hareketiyle sınırlı olduğunu belirtti.
Polis müdahalelerine ilişkin şikâyetler de gündemdeki yerini koruyor. Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) tarafından öğrenci protestolarının başlangıcından bu yana 36 soruşturma açıldığı bildirildi. Bu soruşturmaların 4’ünün uzuv kaybına yol açan veya benzeri ağır yaralanmalarla, 6’sının ise ciddi yaralanma iddialarıyla ilgili olduğu açıklandı.
Sendikalardan hayat pahalılığına karşı çağrı
Genel İş Konfederasyonu (CGT), Solidaires ve Çiftçi Konfederasyonu gibi sendikalar da protestolara destek verdi.
CGT Genel Sekreteri Sophie Binet, hayat pahalılığına karşı mücadele çağrısı yaptı. Binet, ekonomik yükün çalışanlar yerine büyük şirketler ve yüksek gelir grupları tarafından üstlenilmesi gerektiğini savundu.
