Günümüzde alternatif tıp ve destekleyici tedaviler artık lüks olmaktan çıkıp temel birer sağlık ihtiyacına dönüştü. Ancak bu tedavilerin özel kliniklerdeki faturaları, asgari ücretle veya dar gelirle ayakta kalmaya çalışan milyonlarca ailenin belini büküyor. İşte tam bu noktada Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 5510 sayılı yasanın 63. maddesinde yapılan o tarihi değişiklikleri devreye soktu. Türkiye genelindeki SGK anlaşmalı merkezlerde; hem evlat hasreti çeken çiftler için uygulanan tüp bebek (IVF) seansları hem de fizik tedavi hastalarının vazgeçilmezi olan kaplıca kürleri artık devletin ödeme listesinde.
Özel merkezlerde yüz binlerce lirayı bulan tüp bebek tedavisi, çoğu aile için ulaşılamaz bir hayaldi. SUT'un 2.444İ maddesi bu karanlık tabloyu tamamen aydınlatıyor. Ancak sistemin kapılarını açmak için bazı kritik anahtarlara ihtiyacınız var.
Devlet, evli olup çocuk sahibi olamayan genel sağlık sigortalısı vatandaşlara tam 3 denemeye (siklus) kadar tüp bebek masrafı desteği sunuyor. İşlem öncesi yapılan o pahalı tahliller, kullanılan iğneler, sarf malzemeleri ve en kritik aşama olan embriyo transferinin bedeli kurum tarafından kuruşu kuruşuna karşılanıyor. Fakat bu büyük destekten yararlanabilmek için aranan bazı katı kurallar mevcut:
Yaş ve Sağlık: Anne adayının 23 yaşından büyük, 40 yaşından ise gün almamış (küçük) olması şart. Ayrıca kadının gebeliği sürdürmesine engel kronik bir rahatsızlığının bulunmadığı heyet raporuyla kanıtlanmalı.
Sigorta Şartı: Eşlerden birinin en az 5 yıllık sigorta geçmişi ve 900 gün prim ödemesi bulunmak zorunda.
Tıbbi Zorunluluk: Son 3 yıl içinde diğer klasik tedavi yöntemlerinin denendiği ancak sonuç alınamadığı belgelenmeli. Ve elbette işlemlerin mutlaka SGK ile sözleşmeli bir merkezde yapılması gerekiyor.
Bu noktada sokağın en çok kafasını karıştıran o meşhur soruyu aydınlatalım. Eşlerden birinin önceki evliliğinden çocuğu varsa bu hak yanıyor mu? Hayır. Yasa çok net; devlet sadece "mevcut evlilikte" çocuk olup olmadığına bakıyor. Önceki evliliklerden olan çocuklar, bu yeni yuvanın devlet destekli tüp bebek hakkını kesinlikle engellemiyor.
Tüp bebek tedavisinde zamanla yarışan kadınlar için 40 yaş sınırı büyük bir kâbus. Eğer embriyo transferinin yapılacağı gün kadın 40 yaşını doldurmuşsa SGK ödemeyi anında kesiyor. Ancak burada çok ince, hayat kurtaran bir detay var: Eğer geçerli sağlık kurulu raporunuzu 40 yaşınıza girmeden hemen önce aldıysanız ve o rapor tarihinden itibaren 30 gün içinde embriyo transferi gerçekleşirse, yaş sınırını geçmiş olsanız dahi faturayı SGK ödüyor.
Bunun yanı sıra sistem, vatan için canını ortaya koyan harp malulleri, vazife malulleri ve başkasının bakımına muhtaç derecede malul olan kişilerin kendileri ve eşleri için o zorlu 900 gün prim ve "diğer tedavilerden sonuç alamama" şartını tamamen ortadan kaldırarak büyük bir vefa örneği sergiliyor.
Kardeşe Hayat Veren 'Zorunlu' Embriyo
Tüp bebek desteğindeki en duygusal ve belki de en hayati madde ise "kök hücre" tedavisine ayrılmış durumda.
Eğer ailenin hasta bir çocuğu varsa ve bu çocuğun hayata tutunabilmesi için uygun kök hücre vericisi bir kardeşin doğması tıbben tek çare olarak görülüyorsa, bu amaçla yapılacak olan özel tüp bebek masraflarının tamamı da devletin güvencesi altında.
Şifa Arayanlara Kaplıca Müjdesi: Yol ve Otel Parası Bile Devletten
İşin bir de ağrılarla boğuşan, bastonsuz yürüyemeyen hasta boyutu var.
SGK, sadece ilaç yazıp gönderme devrini kapattı. Sağlık kurulu raporuyla kaplıca tedavisinin şart olduğu belgelenen genel sağlık sigortalıları ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için bambaşka bir kapı aralandı. Kurum, sadece kaplıcadaki tedavi masraflarını ödemekle kalmıyor; evinize en yakın kaplıca tesisine gidiş-dönüş yol paranızı ve orada geçirdiğiniz süre boyunca gündelik harcırahınızı da hesabınıza yatırıyor.
Eğer hastanın durumu ağırsa ve raporda "refakatçi olmadan tedavi göremez" (18 yaş altı çocuklar için bu rapora gerek bile yok) ibaresi yer alıyorsa, yanınızda getirdiğiniz o refakatçinin tüm yol ve günlük masrafları da SGK tarafından karşılanıyor. Tek yapmanız gereken, o değerli sağlık raporunu aldıktan sonra 6 ay içerisinde kaplıca tesisine giriş yapmak.
