Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) Genel Sekreteri Sevgi Yılmaz, 12 Aralık’ta Ankara’da düzenlenecek miting öncesinde Eskişehir’de çalışmalar yürüttüklerini açıkladı. 2027 bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, bütçenin emekçilerden toplanan kaynakları sermaye çevrelerine aktardığını savunarak gelirde adalet, vergide adalet, emekten ve halktan yana bütçe ile demokratik Türkiye taleplerini dile getirdi.
12 Aralık mitingi ve bütçe çalışmaları kapsamında illerde saha çalışmaları yaptıklarını belirten Yılmaz, bütçenin yalnızca rakamlardan ibaret olmadığını söyledi. Bütçenin gelir kaynaklarının kimlerden toplandığı ve nasıl dağıtıldığının tartışılması gerektiğini ifade eden Yılmaz, emekçilerin bütçenin ana gelir kaynağını oluşturmasına rağmen bölüşümde en az payı aldığını öne sürdü.
“2027 bütçesini büyük bir fon kriziyle tartışıyoruz”
Son 25 yılda bütçe kaynaklarının sermayeye aktarıldığını ve çeşitli alanlarda kullanıldığını savunan Yılmaz, kamu kaynaklarının nasıl harcandığına ilişkin denetim eksikliğine dikkat çekti. Yılmaz, 2027 bütçesinin gündeme geldiği dönemde büyük bir fon krizi ve yolsuzluk tartışması yaşandığını belirterek şöyle konuştu:
“Bütün haberlerde, basında bu meseleyi anlatırken dikkat ederseniz öyle kavramlar kullanıyoruz ki toplanan ve çalınan paranın miktarını tırlarla ölçüyoruz. Yollara diziyoruz. Buradan Hakkari’ye kadar yol döşeyecek kadar para diyoruz. Bunu nasıl çaldılar, kaç kişi çaldı, bu işi kim organize etti diye soruyoruz.”
Fonla ilgili bir listenin açıklanmasını istediklerini dile getiren Yılmaz, listenin kamuoyuyla paylaşılmamasını eleştirdi. Listenin açıklanması durumunda bazı bağlantıların ortaya çıkıp çıkmayacağını sorgulayan Yılmaz, kamu kaynaklarının ve halkın umudunun yağmalanmasının “lekelenmeme hakkı” gerekçesiyle açıklanamayacağını savundu.
“Bütçe hakkımız rafa kalktı”
2027 bütçesi tartışmalarının temel başlıklarından birinin bütçe hakkı olduğunu ifade eden Yılmaz, bu hakkın demokratik işleyişin ve parlamenter denetimin önemli unsurlarından biri olduğunu söyledi. Bütçe hakkının tarihsel mücadeleler sonucunda kazanıldığını belirten Yılmaz, yurttaşların oluşturdukları kaynakların nereye ve ne kadar harcanacağını denetlemek istediğini vurguladı. Geçmişte bütçelerin Meclise sunulduğunu ve hükümetlerin güvenoyu alamadığında düşebildiğini hatırlatan Yılmaz, mevcut iktidar döneminde bu denetim mekanizmasının ortadan kalktığını ileri sürdü.
Yılmaz, “Artık hayatın her alanında olduğu gibi bütçe meselesinde de iktidar, istediğimiz kadar, istediğimiz yerden alırız, istediğimiz yere de bu kaynakları aktarırız, bunu siz tartışamazsınız diyor” ifadelerini kullandı. Fon ödemeleriyle ilgili açıklamaları da değerlendiren Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın hazineden kaynak alınmadığı yönündeki açıklamasını hatırlattı. Ödemelerin hangi süre ve kriterlere göre yapıldığının açıklanması gerektiğini belirten Yılmaz, bu konuda yeterli bilgiye sahip olmadıklarını söyledi.
“2027’de daha büyük bir yoksulluk olacak”
2026 yılının emekçiler açısından zor geçtiğini, yoksulluk ve açlığın arttığını savunan Yılmaz, siyasi iktidarın açıklamalarının 2027 yılının daha da zor geçeceğine işaret ettiğini söyledi. Bütçedeki vergi dağılımına dikkat çeken Yılmaz, vergilerin yüzde 86’sının maaşlardan kesileceğini öne sürdü. Katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi gibi dolaylı vergilerin gelir düzeyinden bağımsız olarak herkesi aynı oranda etkilediğini belirten Yılmaz, asgari ücretliyle milyonerin bebek bezi, mama ve temel tüketim ürünlerinde aynı oranda KDV ödediğini ifade etti.
Şirketlerden alınacak vergilerin vergi harcamaları adı altında azaltılacağını ve sermayeye verilen teşviklerin artırılacağını savunan Yılmaz, bu teşviklerden yararlanan şirketlerin çalışanlarına yeterli pay vermediğini ileri sürdü. Aliağa’daki HABAŞ tesislerinde 19 işçinin yaşamını yitirdiği olayı da gündeme getiren Yılmaz, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmamasını eleştirdi. Yılmaz, söz konusu olayı “katliam” olarak nitelendirerek benzer şirketlere bütçeden kaynak aktarılmasını doğru bulmadıklarını söyledi.
Eğitim bütçesinde yatırım ve ücretsiz yemek eleştirisi
2027 bütçesini eğitim ve sağlık hizmetleri üzerinden de değerlendiren Yılmaz, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesindeki payın geçmiş yıllara kıyasla düştüğünü savundu. Eğitime ayrılan payın 2002 yılında yüzde 17,18 olduğunu, 2027 yılında ise yüzde 7,75’e gerilediğini belirten Yılmaz, bütçedeki artış açıklamalarının geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında farklı bir tablo ortaya koyduğunu söyledi.
Eğitim bütçesindeki kaynakların ağırlıklı olarak öğretmen maaşları ve personel giderlerine ayrıldığını ileri süren Yılmaz, okul binalarının yapılması, laboratuvarların güçlendirilmesi, bilim ve teknoloji olanaklarının artırılması gibi yatırımların yetersiz kaldığını ifade etti. Okullarda kayıt parası ve bağış istendiğini, temizlik personeli eksikliği yaşandığını belirten Yılmaz, öğrencilere ücretsiz bir öğün yemek ve temiz içme suyu sağlanmamasını da eleştirdi.
Meslek liselerine ilişkin açıklamalara da değinen Yılmaz, öğrencilerin ucuz iş gücü olarak çalıştırıldığını savunarak iş kazalarında hayatını kaybeden çocukların ardından yaşananların kader ve fıtrat söylemleriyle açıklanmasına tepki gösterdi.
Sağlık bütçesinde koruyucu hizmetler vurgusu
Sağlık alanındaki bütçe dağılımını da eleştiren Yılmaz, şehir hastanelerine ödenen kira bedellerinin kamu kaynakları üzerindeki yüküne dikkat çekti. Şehir hastanelerine ayrılan kaynakların önemli bir bölümünün kira ödemelerine gittiğini savunan Yılmaz, bunun kamusal sağlık hizmetlerinin tasfiyesi anlamına geldiğini söyledi. Sağlık bütçesinde koruyucu sağlık hizmetlerine yeterli kaynak ayrılmadığını belirten Yılmaz, kaynakların ağırlıklı olarak tedavi giderlerine yönlendirildiğini ifade etti.
Grip ve HPV aşılarının ücretsiz karşılanması gerektiğini dile getiren Yılmaz, insanların hastalanmasını önleyecek hizmetler yerine hastalık sonrasında kemoterapi ve radyoterapi gibi tedavilere kaynak ayrılmasını eleştirdi. Koruyucu sağlık hizmetlerine erişimin yetersiz olduğunu savunan Yılmaz, bu durumun insanların daha fazla hastalanmasına ve tedavi ihtiyacının artmasına neden olacağını söyledi.
Vergi yükü ve iç güvenlik harcamalarına tepki
Vergide adalet bulunmadığını belirten Yılmaz, kamu çalışanlarının yıl içerisinde ek ders veya fazla mesai gibi gelir artışları nedeniyle daha yüksek vergi dilimlerine girdiğini söyledi. Öğretmen, hemşire ve kamu kurumlarında çalışan personelin yüksek vergi dilimleriyle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Basın üzerindeki baskılara da değinen Yılmaz, gazetecilerin haber yapma hakkının engellenmesinin toplumun haber alma hakkını da etkilediğini belirtti. Gazetecilerin mesleklerini yerine getirebilmek için mücadele ettiğini, cezaevinde olmayan gazetecilerin de otosansür uygulamak zorunda bırakıldığını savunan Yılmaz, “Basın özgürlüğünün olmadığı bir yerde demokrasiden söz edilemez” dedi.
2027 bütçesinde savunma ve güvenlik harcamalarına ayrılan kaynakları da kaygı verici bulduklarını belirten Yılmaz, ülkenin güvenliğinin sağlanmasına karşı olmadıklarını ancak izlenen iç ve dış politikaların sorgulanması gerektiğini söyledi. Türkiye’nin komşularıyla barışçıl ilişkiler kurması gerektiğini ifade eden Yılmaz, NATO’ya ayrılan kaynakların artırılmasını ve gündeme gelen ittifakları eleştirdi. İç güvenlik bütçesindeki artışın gerekçesinin açıklanmasını isteyen Yılmaz, siyasi iktidarın otoriter ve baskıcı politikalarını sürdürmek için iç baskıyı artırıp artırmayacağını sorguladı.
“Yoksulluğu yaratan koşulları tartışmak gerekiyor”
Toplumda madde ticareti, bağımlılık, kadınlara yönelik şiddet ve çocukların karşı karşıya kaldığı sorunlara dikkat çeken Yılmaz, sosyal devletin bu sorunların nedenlerini araştırması ve çözüm için bütçeden kaynak ayırması gerektiğini söyledi. Madde bağımlılığıyla mücadele, yoksulluğun önlenmesi, kadınlara yönelik şiddetin engellenmesi, çocuk ve gençlere sosyal alanlar oluşturulması ile nitelikli sağlık hizmetlerine erişim için yeterli kaynak ayrılmadığını savundu.
Emeklilerin ekonomik durumuna da değinen Yılmaz, küçük tutarlı ve emekliliğe yansımayan ödemelerin yaşam standartlarını düzeltmeye yetmeyeceğini belirtti. Yoksullukla mücadelenin yalnızca para yardımıyla mümkün olmadığını ifade eden Yılmaz, yoksulluğu ortaya çıkaran koşulların ele alınması gerektiğini söyledi. 2027 bütçesinin zenginden alıp yoksula veren bir anlayışın tam tersini yansıttığını savunan Yılmaz, bütçenin emekçilerin ürettiği kaynakları şirketlere ve sermaye çevrelerine aktardığını ileri sürdü.
12 Aralık’ta Ankara’da miting düzenlenecek
KESK Genel Sekreteri Sevgi Yılmaz, DİSK, KESK, TMMOB ve TTB’nin bir araya gelerek 12 Aralık’ta Ankara’da merkezi bir miting düzenleme kararı aldığını açıkladı.
“Gelirde adalet, vergide adalet, emekten ve halktan yana bütçe, demokratik Türkiye” talepleriyle gerçekleştirilecek miting için bütün illerde hazırlık çalışmalarının sürdüğünü belirten Yılmaz, Eskişehir’de de çeşitli kurumların ziyaret edileceğini söyledi. Mitingin tek günlük bir etkinlikle sınırlı kalmayacağını vurgulayan Yılmaz, “Bu mitingi, üretimden gelen gücümüzü kullanmak da dahil olmak üzere daha yaygın eylemlerin ilk adımı olarak değerlendiriyoruz” dedi.
Basın emekçilerini de mitinge davet ettiklerini belirten Yılmaz, gazetecileri yalnızca haber yapmaları için değil, basın özgürlüğü, demokratik Türkiye ve halk için bütçe talepleriyle birlikte eylem yapmaya çağırdı. Türk-İş, Hak-İş, Türkiye Kamu-Sen ve Memur-Sen dahil bütün örgütlü sendikalara da çağrıda bulunan Yılmaz, 12 Aralık’ta Ankara’da ortak mücadele yürütmek istediklerini ifade etti.
Yılmaz, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Birlikte mücadele ederek, birleşerek insanca yaşanabilir bir ülkeyi, güvenceli işi ve güvenli bir yaşamı inşa edebiliriz.”
