Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), 13 yıl aradan sonra Türkiye Diri Fay Haritası’nı 2026 yılında güncelledi. MTA’nın resmi diri fay haritası, 2026 tarihli “Türkiye Diri Fay Haritası” çalışmasını kaynak gösteriyor.
Yeni haritayla birlikte Türkiye genelinde 2013 yılında 485 olarak gösterilen diri fay sayısı 700’e çıkarıldı.
Güncellenen çalışma Eskişehir’deki fay hatlarını da yeniden gündeme taşıdı. MTA’nın resmi çevrim içi haritasında Eskişehir il sınırları içerisindeki diri faylar ve fay segmentleri ayrıntılı olarak görüntüleniyor. MTA verileri esas alınarak yapılan değerlendirmeye göre Eskişehir sınırlarıyla kesişen 14 diri fay veya fay zonu bulunuyor.
Kent merkezi açısından önem taşıyan Eskişehir Fayı’nın yanı sıra Cumhuriyet Fayı, Beyazaltın Fay Zonu ve Dodurga Fayı da Eskişehir sınırları içerisindeki diri fay ve fay zonları arasında yer alıyor.
Eskişehir’den geçen diri fay hatları
MTA’nın 2026 verilerinde Eskişehir sınırları içerisinde yer alan fay ve fay zonları ile ilgili öne çıkan bilgiler şöyle:
Eskişehir Fayı: Bozalan, Odunpazarı ve İnönü segmentlerinden oluşuyor. Eskişehir sınırları içerisindeki toplam uzunluğu yaklaşık 39 kilometre olarak belirtiliyor. Sağ yanal doğrultu atımlı ve normal bileşenli özellik gösteren fayın bazı segmentleri Holosen döneminde aktivite göstermiş diri faylar arasında yer alıyor.
Cumhuriyet Fayı: Eskişehir sınırları içerisinde yaklaşık 42 kilometrelik bölümü bulunuyor. Normal fay niteliğindeki yapı, Kuvaterner aktivitesine sahip olarak sınıflandırıldı.
Beyazaltın Fay Zonu: Eskişehir sınırları içerisinde yaklaşık 42 kilometrelik bölümü bulunuyor. Normal fay özelliği taşıyan zon, Kuvaterner aktivitesine sahip olarak gösterildi.
Dodurga Fayı: Erenköy ve Erikli segmentlerinden oluşuyor. Eskişehir sınırları içerisindeki uzunluğu yaklaşık 41 kilometre. Sağ yanal doğrultu atımlı fay, Holosen aktivitesine sahip olarak belirtildi.
Kaymaz Fayı: Eskişehir sınırları içerisinde yaklaşık 29 kilometre uzunluğa sahip. Sağ yanal doğrultu atımlı olan fay, Kuvaterner aktivitesinde sınıflandırıldı.
Gökçekaya Fay Zonu: Eskişehir sınırları içerisinde yaklaşık 21 kilometrelik bölümü bulunuyor. Fay zonunun aktivitesi “olası Kuvaterner” olarak belirtildi.
Taycılar Fayı: Yaklaşık 20 kilometre uzunluğundaki fay, sol yanal doğrultu atımlı özellik gösteriyor ve Kuvaterner aktivitesinde sınıflandırıldı.
Han Fayı: Eskişehir sınırları içerisinde yaklaşık 18 kilometre uzunluğa sahip. Normal ve sağ yanal bileşenli fay niteliğindeki yapı, Kuvaterner aktivitesinde değerlendirildi.
Gömü Fayı: Yaklaşık 18 kilometre uzunluğunda. Normal ve sağ yanal bileşenli olan fay, Kuvaterner aktivitesinde sınıflandırıldı.
Güreş Fayı: Eskişehir sınırları içerisinde yaklaşık 17 kilometrelik bölümü bulunuyor. Aktivitesi “olası Kuvaterner” olarak belirtildi.
Alpagut Fayı: Yaklaşık 15 kilometre uzunluğunda olan fay, “olası Kuvaterner” aktivitesinde değerlendirildi.
Diközü Fayı: Eskişehir sınırları içerisinde yaklaşık 15 kilometrelik bölümü bulunuyor. Aktivitesi “olası Kuvaterner” olarak gösterildi.
İncik Fayı: Yaklaşık 11 kilometre uzunluğundaki fay, sağ yanal doğrultu atımlı özellik taşıyor ve Kuvaterner aktivitesinde sınıflandırıldı.
Adahisar Fayı: Eskişehir sınırları içerisinde yaklaşık 9 kilometrelik bölümü bulunuyor. Fay, “olası Kuvaterner” aktivitesinde değerlendirildi.
Eskişehir Fayı hangi bölgelerden geçiyor?
Eskişehir açısından öne çıkan yapılardan biri Eskişehir Fay Zonu. Eskişehir Valiliği İl Afet Risk Azaltma Planı’nda, fay zonu üzerinde İnönü ve Eskişehir gibi yerleşimlerin bulunduğuna dikkat çekildi.
MTA’nın 2026 verilerinde Eskişehir Fayı; Bozalan, Odunpazarı ve İnönü segmentleri ile gösteriliyor. Bilimsel çalışmalarda ise İnönü-Oklubalı/Batı Eskişehir Fayı segmentleri ile Çukurhisar-Sultandere kesimleri Eskişehir Fay Zonu kapsamında inceleniyor.
Fay zonunun yakın çevresinde yerleşim alanlarının yanı sıra sanayi tesisleri de bulunuyor. Bu nedenle fayların konumu, kentteki zemin özellikleri, yapılaşma ve afet risklerinin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
MTA’nın daha önce yayımladığı çalışmalarda da Eskişehir’in diri faylarla konumsal ilişkisi bulunan il merkezlerinden biri olduğu belirtilmişti.
Eskişehir’in deprem geçmişinde 1956 depremi
Eskişehir’in deprem geçmişinde öne çıkan olaylardan biri 20 Şubat 1956 tarihinde meydana gelen deprem oldu.
Kaynaklarda büyüklüğü yaklaşık 6,4-6,5 olarak verilen deprem, Eskişehir Fay Zonu üzerinde aletsel dönemde kaydedilen en büyük depremlerden biri olarak gösteriliyor.
