Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Erken Tanı ile Kuzu Ölmüyor” projesi, Tarım ve Orman Bakanlığının yaklaşık 600 bin TL’lik desteğiyle hayata geçiriliyor. Türkiye’de kuzulara yönelik ilk kez Eskişehir’de uygulanacak projeyle, özellikle yeni doğan kuzularda görülen hastalıkların erken teşhis edilmesi ve ölüm oranlarının düşürülmesi amaçlanıyor.
Proje; İnönü, Sivrihisar, Seyitgazi, Çifteler ve Tepebaşı ilçelerinde uygulanacak. Çalışmalar kapsamında özellikle kuzu ishallerine neden olan hastalıkların hızlı tanı kitleriyle tespit edilmesi hedefleniyor.
Eskişehir’de yılda 60 bin kuzu kaybı yaşanabiliyor
Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürü Yüksel Çil, projenin Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüğü tarafından hazırlandığını ve Bakanlık tarafından onaylandığını belirtti. Eskişehir genelinde kuzu ölümlerinin yüzde 5 ile yüzde 10 arasında gerçekleştiğini aktaran Çil, kentte yaklaşık 1 milyon 250 bin kayıtlı koyun bulunduğunu ve yılda ortalama 700 bin ila 800 bin kuzu doğduğunu söyledi.
Bu oranlar üzerinden değerlendirildiğinde yılda yaklaşık 40 bin ile 60 bin arasında kuzu kaybı yaşandığını ifade eden Çil, bunun hayvancılık açısından ciddi bir kayıp olduğunu vurguladı. Projenin temel amacının yeni doğan kuzuların ilk bir aylık dönemdeki ölümlerini azaltmak olduğunu belirten Çil, “Özellikle kuzu ishallerinde erken tanı sayesinde kuzularımızın hastalıklarını teşhis edeceğiz. Bu yöntemle kuzu ölümlerini yüzde 50 ile yüzde 60 oranında azaltabileceğimizi öngörüyoruz. Bu oldukça ciddi bir oran.” dedi.
Beş ilçede uygulanacak, Türkiye’ye örnek olması hedefleniyor
Projenin Türkiye’de kuzulara yönelik ilk uygulama olduğunu belirten Çil, çalışmanın beş ilçede başlatılacağını ancak zamanla Eskişehir geneline yayılmasını istediklerini söyledi. Uygulama sürecinde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü çalışanlarının yanı sıra serbest veteriner hekimlerden de destek alınacak. Eskişehir Bilecik Veteriner Hekimler Odası ile koordinasyon içinde yürütülecek çalışmalarda üniversitelerdeki akademisyenlerin de katkısından yararlanılacak. Sahada görev alacak personel ve veteriner hekimlere öncelikle eğitim verilecek, ardından uygulama çalışmalarına başlanacak.
Çil, kuzu kayıplarının azaltılmasının üreticilerin ekonomik kayıplarını önleyeceğini ve hayvancılığın gelişmesine katkı sağlayacağını belirterek, “Bu ölümleri belirli bir oranda azaltabilirsek ithalatımızın da buna bağlı olarak azalmasına katkı sağlamış oluruz. Ekonomik kayıpların önüne geçtiğimizde çiftçimiz ve üreticimiz daha fazla kazanmış olacak.” ifadelerini kullandı.
Yuva: “Hızlı tanı kitleri bizim için çok önemli”
Eskişehir Bilecik Veteriner Hekimler Odası Başkanı Erdinç Yuva da yeni doğan kuzularda doğumdan itibaren ortaya çıkan ishal vakalarının önemli bir sağlık sorunu olduğunu söyledi. İshalin dışarıdan basit bir rahatsızlık gibi görülebileceğini ancak E. coli, rotavirüs, koronavirüs ve Cryptosporidium gibi etkenlerin neden olduğu hastalıkların ciddi tehlike oluşturduğunu belirten Yuva, bu hastalıkların hızlı şekilde teşhis edilmesi gerektiğini vurguladı.
Saha çalışmalarında hızlı tanı kitlerinin önemine dikkat çeken Yuva, yaklaşık bir yıldır üzerinde çalışılan projenin Bakanlığın 600 bin liralık desteğiyle uygulama aşamasına geldiğini ifade etti. Projenin beş ilçede hayata geçirilmesiyle Eskişehir’in Türkiye’de pilot uygulama merkezi olacağını belirten Yuva, “En azından Eskişehir’de bin, 3 bin veya 5 bin kuzuyu kurtardığımızı düşünün. Bakın, size en düşük rakamları söylüyorum. Bunun bile ekonomiye sağlayacağı katkı ortadadır.” dedi. Yuva, klinisyen veteriner hekimlerin ve sektör temsilcilerinin katkılarıyla küçükbaş hayvancılığa yönelik çalışmaların sürdürüleceğini belirterek projede emeği geçenlere teşekkür etti.
