19 Kasım 2026, Perşembe

EBB Meclisinde Performans Programı Tartışması: AK Parti Ret Verdi

EBB Meclisinde 2027 performans programı görüşüldü. AK Parti Grubu programa ret oyu verirken Ayşe Ünlüce, eleştirileri dikkate aldıklarını ve gerçekçi bir bütçe hazırladıklarını söyledi.

EBB Meclisinde Performans Programı Tartışması: AK Parti Ret Verdi

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi (EBB) Kasım Ayı Meclis Toplantısı'nın 3'üncü birleşim 1'inci oturumu, Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce başkanlığında gerçekleştirildi. Toplantıda EBB 2027 Yılı Performans Programı Taslağı ile 2027 Yılı ve İzleyen İki Yıl Bütçeleri Tasarısı'na ilişkin Plan ve Bütçe Komisyonu raporları olmak üzere toplam 2 gündem maddesi görüşüldü.

2027 yılı performans programı üzerine yapılan görüşmelerde AK Parti Meclis Üyesi Özlem Ünalır, trafik, otopark, kentsel dönüşüm, altyapı yatırımları ve performans göstergeleri üzerinden eleştirilerini dile getirdi. CHP Meclis Üyesi Ali Haydar Çelik ve Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt ise programı savunarak olumlu oy verilmesi gerektiğini ifade etti. Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce de programın hazırlanma sürecine ve temel hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu Oy Çokluğuyla Kabul Edildi

Plan ve Bütçe Komisyonu raporunda, EBB'nin 2027 yılı performans programı taslağının 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 41'inci maddesi ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 9'uncu maddesi hükümleri doğrultusunda hazırlandığı belirtildi.

Taslağın idare bilgileri, 2027 yılı program ve alt programları, hedef ve göstergeleri, faaliyetleri ile kaynak ihtiyacını kapsadığı ifade edilen raporda, programın ilgili yönetmelik ve 2027-2029 Dönemi Mahalli İdareler Bütçe Hazırlama Rehberi'nde belirtilen usul ve esaslara uygun hazırlandığı kaydedildi.

2025-2029 stratejik planı ve 2027 yılı yatırım programı esas alınarak hazırlanan taslağın, stratejik plan, yatırım programı ve bütçe arasındaki ilişkiyi performans programı aracılığıyla sağladığı belirtildi. Komisyon, 2027 yılı performans programı taslağını 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 15'inci maddesi gereğince oy çokluğuyla kabul ederek meclise sundu.

Özlem Ünalır'dan Trafik ve Otopark Eleştirisi

AK Parti Meclis Üyesi Özlem Ünalır, 2027 yılı performans programını şehrin öncelikli ihtiyaçları ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması açısından değerlendirdiklerini belirterek programa muhalefet şerhi koyduklarını söyledi.

Performans programındaki fiziksel yapı verilerine değinen Ünalır, 2025 Ağustos-2026 Temmuz döneminde bazı tesis ve alanların yüz ölçümlerinde değişiklikler bulunduğunu ifade etti. Buna göre beton ekipmanları yapım tesisinde 697,38 metrekare azalma; Emek Grup Amirliği Veterinerlik Hizmet Binası'nda 19 bin 257 metrekare, hayvan pazarında 23 bin 945 metrekare, Odunpazarı Evleri Sosyal Tesisleri'nde 11,74 metrekare ve Emek Eğitim Merkezi'nde 19 bin 257 metrekare artış olduğunu aktardı. Büyük Park'ta ise 9 bin 722 metrekarelik artış bulunduğunu belirtti.

Ünalır, söz konusu artışların kamulaştırma veya kadastro işlemlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkin meclise bilgi verilmesini istedi. Aynı dönemde binalar ve tesisler, eğitim, kültür, sanat ve sosyal merkezler, cami ve mezarlık alanları ile parklarda yatırımdan kaynaklı bir değişiklik olmadığını savundu.

Belediyenin mevcutta 15 otoparkı bulunduğunu, 18 Ağustos 2026 tarihinde bir otoparkın 90 milyon 40 bin TL'ye satıldığını belirten Ünalır, satış gelirinin yeniden otopark yapımında kullanılmasının takipçisi olacaklarını söyledi.

Belediyenin 1.500'ü trafikten men edilen, 3 bin 488'i trafiğe kayıtlı olmak üzere toplam 4 bin 988 araçlık otopark kapasitesiyle hizmet vermeye çalıştığını dile getiren Ünalır, “Bunun adı başarısızlıktır” dedi.

Araç ve Personel Envanterindeki Değişiklikleri Gündeme Getirdi

Taşıt envanterindeki değişiklikleri de değerlendiren Ünalır, bir otomobil, iki kamyon, dört itfaiye aracı, bir çekici ve iki römorkun envantere alındığını; 25 otobüs, bir kamyon ve iki teknenin ise envanterden çıkarıldığını aktardı.

İş makineleri grubunda bir kırma makinesi, dokuz kırıcı ve delici, bir derz asfalt kesme makinesi ve bir diğer iş makinesinin envantere alındığını belirten Ünalır; dört dozer, bir asfalt makinesi, bir silindir, iki yükleyici ve iki transpaletin envanterden çıkarıldığını söyledi. Ayrıca 2027-2029 bütçe tasarısı kitapçığının T2 cetvelinde bulunan T11A ve T11B sayılarının sehven yanlış yazıldığını düşündüklerini ve düzeltilmesi gerektiğini ifade etti.

Personel sayısına ilişkin verileri de paylaşan Ünalır, 30 Haziran 2025'te 4 bin 19 olan personel sayısının yıl sonunda Sayıştay raporuna göre 3 bin 834'e gerilediğini, 58 kişilik artışla mevcut sayının 3 bin 892'ye ulaştığını kaydetti.

Performans programında dokuz amaç, bu amaçlara bağlı 24 hedef ve hedeflere ulaşmak için 44 alt program bulunduğunu belirten Ünalır, 2026 yılı için 144 performans göstergesi belirlendiğini söyledi.

Performans Göstergelerindeki Hedefleri Eleştirdi

Ünalır, Eskişehir'in öncelikli sorunları arasında yer alan kent içi trafik yoğunluğu, otopark eksikliği, alternatif bulvar bağlantıları ve toplu ulaşım kapasitesinin artırılmasına yönelik projelerin somut ve bağlayıcı takvimlere bağlanmadığını savundu. Ulaşım ana planıyla bütünleşik kalıcı altyapı yatırımları yerine geçici faaliyetlere ağırlık verildiğini öne sürdü.

Deprem kuşağında bulunan Eskişehir'de yapı stokunun yenilenmesinin önemine dikkat çeken Ünalır, kentsel dönüşüm ve afet hazırlık hedeflerinin ölçülebilir ve hızlı sonuç üretecek yatırım kalemleriyle desteklenmediğini ifade etti. Dönüşüm süreçlerinde somut metrekare veya konut teslim hedefleri yerine soyut ifadelerin kullanıldığını savundu.

Programda yönetim ve destek programları, kültür ve sanat etkinlikleri ile hizmet alımı giderlerinin yüksek pay aldığını; fiziki altyapıyı güçlendirecek sermaye yatırımları ve sosyal destek programlarının ise yetersiz kaldığını ileri süren Ünalır, geçmiş yıllardaki bütçe gerçekleşme oranlarının da ödenek tahminlerinde yeterince dikkate alınmadığını söyledi. Performans göstergelerinin önemli bir bölümünün yaşam kalitesindeki iyileşme yerine etkinlik, toplantı ve malzeme alımı sayılarını esas aldığını belirtti.

Ünalır, 2025, 2026 ve 2027 yıllarına ait performans göstergelerinden çeşitli örnekler vererek hedefler ile yıl sonu beklentileri arasındaki farklılıklara dikkat çekti:

Nazım imar planları: 2025 yılında 3 bin 200 olarak gerçekleşen sayının 2026 için 1.500 olarak belirlendiğini, yıl sonu beklentisinin 2 bin 5 olduğunu ve 2027 hedefinin 800 olarak planlandığını aktardı. Kentsel dönüşümde uzlaşma: Hak sahipleriyle uzlaşma oranının 2026 hedefinin yüzde 75 olduğunu, yıl sonu beklentisinin yüzde 0 olarak gösterildiğini ve 2027 hedefinin yeniden yüzde 75 olarak belirlendiğini söyledi. Gündoğdu 1 ve Gündoğdu 2 projeleri: Toplam 1.500 konutun 2025-2026 döneminde yüzde 35'inin, yani 525 konutun tamamlanmasının öngörüldüğünü hatırlatarak gelinen aşamayı sordu. 2027'de yapılması planlanan yüzde 30'luk, 450 konutluk bölümün nasıl gerçekleştirileceğinin açıklanmasını istedi. 

Açık yeşil alan bakımı: 2026 yılında 2 milyon 781 bin metrekare olarak belirlenen bakım miktarının yıl sonunda 2 milyon 608 bin metrekare olmasının beklendiğini, 2027 hedefinin ise 2 milyon 831 bin metrekare olduğunu belirtti. Park yapılmadan 50 bin metrekarelik ilave alanın nasıl temizleneceğini sorguladı. Aile ve çocuklara danışmanlık: 2026 yılında 440 kişi olarak belirlenen hedefin yıl sonunda 2 bin 5 kişiye ulaşmasının beklendiğini, 2027 hedefinin ise 480 kişi olduğunu söyledi. Dezavantajlı gruplara yönelik hizmetler: 2026 hedefinin 10 bin kişi, yıl sonu beklentisinin 16 bin kişi olduğunu; 2027 hedefinin ise 11 bin kişi olarak belirlendiğini aktardı. Evde bakım hizmeti: 2026 yılı için 550 kişi olarak belirlenen hedefin yıl sonunda 400 kişi olacağının öngörüldüğünü, 2027 hedefinin ise 600 kişi olduğunu ifade etti. Sultandere Sosyal Konut Projesi: Birinci etap uygulama projelerinin 2026 yılı hedefinin yüzde 100 olduğunu, yıl sonu beklentisinin yüzde 0 olarak gösterildiğini ve 2027 hedefinin yeniden yüzde 100 olarak belirlendiğini söyledi. Yapım işinde ise 2026 yılı için yüzde 70 tamamlanma hedefi bulunmasına rağmen yıl sonu gerçekleşmesinin olmayacağının öngörüldüğünü, 2027'de 44 konut ve iki iş yerinden oluşan projenin yüzde 30'unun yapılmasının planlandığını aktardı. 

Atık miktarı ve enerji üretimi: Enerji elde edilecek atık miktarının 2025'te 354 bin 878 ton olarak gerçekleştiğini, 2026 için 321 bin 206 ton, 2027 için 327 bin 630 ton olarak belirlendiğini kaydetti. Atıklardan elde edilecek elektrik enerjisinin ise 2025'te 61 bin 738 megavat, 2026'da 63 bin 798 megavat ve 2027'de 65 bin 74 megavat olarak öngörüldüğünü belirterek bu gelirlerin alt belediyelerin evsel katı atık bedellerine mahsup edilerek vatandaşların rahatlatılmamasını eleştirdi. Spor tesisleri: Tesislerden yararlanacak kişi sayısının 2025'te 9 bin 399, 2026'da 4 bin 800, 2027'de 5 bin 300 olarak belirlendiğini söyledi Amatör spor kulüpleri: Destek verilecek kulüp sayısının 2025'te 429 olarak gerçekleştiğini, 2026 için 156, 2027 için 159 olarak planlandığını aktardı. 

Yol çalışmaları: Yeni açılacak, genişletilecek ve yenilenecek yol uzunluğuna ilişkin göstergede 2025 gerçekleşmesinin 138 bin 945 metre, 2026 hedefinin 254 bin 345 metre, yıl sonu beklentisinin 150 bin metre ve 2027 hedefinin 230 bin metre olduğunu belirtti. Ünalır, konuşmasında başka bir yol göstergesi için 2025 değerini 29 bin 693 metre, 2026 hedefini 10 bin 330 metre, 2027 hedefini ise 19 bin metre olarak paylaştı. Turizm rehberleri: Eğitim verilecek rehber sayısının 2025'te 186 olduğunu, 2026 hedefinin 45 kişi olarak belirlendiğini ancak yıl sonu beklentisinin 165 kişi olduğunu, 2027 hedefinin yeniden 45 kişi olarak planlandığını ifade etti. Zabıta denetimleri: Denetim sayısının 2025'te 12 bin 534, 2026 hedefinin 5 bin 250 ve yıl sonu beklentisinin 10 bin olduğunu, 2027 hedefinin ise 5 bin 500 olarak belirlendiğini söyledi. Elektrikli araçlar: Belediye filosundaki elektrikli araç sayısının 2025'te sıfır olduğunu, 2026'da beş olarak belirlendiğini ancak yıl sonunda yine sıfır olmasının beklendiğini, 2027'de ise beş araç alınmasının planlandığını aktardı. Adaptif kavşaklar: Sinyalli kavşaklardan adaptif sisteme dönüştürülecek kavşak sayısının 2026 hedefinin beş, yıl sonu beklentisinin sıfır ve 2027 hedefinin yeniden beş olduğunu belirtti.

Ünalır, değerlendirmesinin sonunda 2027 yılı performans programının Eskişehir'in kronikleşen trafik, altyapı ve kentsel dönüşüm sorunlarına kalıcı çözümler üretmekten uzak olduğunu savundu. AK Parti Meclis Grubu olarak programa ret oyu verdiklerini belirten Ünalır, muhalefet şerhinin meclis karar tutanaklarına geçirilmesini istedi.

Ali Haydar Çelik: Başarılı Bir Grafik Görüyoruz

CHP Meclis Üyesi Ali Haydar Çelik ise AK Parti Grubu'nun eleştirilerinin somut gerçeklik, kaynak kullanımı ve sürdürülebilirlik açısından yetersiz olduğunu düşündüğü için söz aldığını söyledi. Belediyenin kaynak kullanımının ve performans programındaki hedeflere ulaşma çalışmalarının kentte sunulan hizmetlerle görülebildiğini belirten Çelik, Eskişehir halkının özellikle fiziki yapılar, eğitim ve kültür alanlarında yapılan çalışmaları gözlemlediğini ifade etti.

Otopark konusuna da değinen Çelik, otopark yapımının arsa üretimiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek, “Arsa yoksa otopark yapamazsınız” dedi. Belediyeye ait boş alanlarda vatandaşların hizmetine sunulan çok sayıda otoparkın 2025 ve 2026 yıllarında fiziki olarak gerçekleştirildiğini söyledi. Gündoğdu'daki kentsel dönüşüm için yatırım planlamasında gerekli bütçenin ayrıldığını ifade eden Çelik, belediyenin yatırımlarının yalnızca belirli başlıklar üzerinden eleştirilmesinin kolay olduğunu dile getirdi. Hizmetlerin devamlılığına bakılması gerektiğini belirten Çelik, “Bu konuda da başarılı bir grafik olduğunu görüyoruz” ifadelerini kullandı.

Evde sağlık ve sosyal hizmetlerin toplumun ihtiyaçlarına göre şekillendiğini söyleyen Çelik, bu hizmetlerin hedef sayılarındaki artış veya azalış üzerinden eleştirilmesinin doğru olmadığını savundu. Ulaşım, kentsel dönüşüm, park ve bahçe yatırımları kapsamında 2027 hedeflerine ulaşılması için ciddi bir çalışma yürütülebileceğini belirterek performans programına olumlu oy verilmesi gerektiğini ifade etti.

Kazım Kurt: Gerçekçi Bir Program Olduğunu Düşünüyoruz

Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, 2027 yılı performans programının Belediye Kanunu'nun 41'inci maddesi, 5018 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere uygun hazırlandığını belirterek emeği geçenlere ve komisyon üyelerine teşekkür etti.

Programın Türkiye gerçeklerine ve Eskişehir'in ihtiyaçlarına uygun olduğunu düşündüklerini söyleyen Kurt, bazı alanlardaki artış ve azalışların ihtiyaçlar ile kaynaklar dikkate alınarak değerlendirildiğini ifade etti.

Otopark yönetmeliğinin değişmesinin ardından herkesin kendi alanında otopark sorununu çözmek zorunda olduğunu belirten Kurt, belediyelerin bu aşamadan sonra otopark konusunda yapacağı çalışmaların birinci derecede önemli olmadığını söyledi.

Kent içi ulaşım konusundaki eleştirileri doğru bulmadığını dile getiren Kurt, önceki meclis toplantısında kuşak yolların yapımıyla ilgili yetkilerin alındığını ve çalışmaların sürdüğünü kaydetti. Kurt, 20 yıldır yapılmayan çevre yoluna karşı kuşak yol projesiyle ulaşımın rahatlatılabileceğini ifade etti.

Programın gerçekçi olduğunu savunan Kurt, “Türkiye ekonomisi bizi hayal kırıklığına uğratmazsa hedeflerine ulaşma oranı yüksek bir program olacağını düşünüyor ve olumlu oy kullanacağımızı belirtmek istiyorum” dedi.

Ayşe Ünlüce: Eleştirileri Not Ediyoruz

Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, performans programının 5018 sayılı Kanun ve 2025-2029 yılları için hazırlanan stratejik plan doğrultusunda oluşturulduğunu söyledi. Stratejik planda yer alan ve 2027 yılında uygulanması mümkün olan yatırımların programa dahil edildiğini belirten Ünlüce, performansın yatırımların ve öngörülen projelerin gerçekleşmesiyle doğrudan ilgili olduğunu ifade etti.

Ünlüce, temel yaklaşımlarının kentin sahip olduğu değerleri korumak, değişen koşullara uyum sağlamak ve geleceğin ihtiyaçlarını öngörerek bugünden harekete geçmek olduğunu dile getirdi. Her Eskişehirlinin kentli olmaktan gurur duyacağı bir kimliğe yönelik projeler ve yatırımlar üretmek istediklerini belirten Ünlüce, bu doğrultuda performans programı hazırladıklarını kaydetti.

Program hazırlanırken eleştirilerin olabileceğini ifade eden Ünlüce, “Bu eleştirileri alıyoruz, not ediyoruz ve eleştirilere sebebiyet vermeyecek şekilde çalışmalarımızı sürdürmeye gayret ediyoruz” dedi.

Kamu kaynaklarını en etkin şekilde kullanmayı hedeflediklerini vurgulayan Ünlüce, ülke gerçeklerini ve gelecek yıl bütçesinde oluşacak gelirleri gözeterek gerçekçi bir bütçe hazırlamaya çalıştıklarını söyledi. Ünlüce, performans programının da oluşturulan bütçeye bağlı olarak hazırlandığını belirterek emeği geçenlere teşekkür etti.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız