Eğitim-Bir-Sen 2 No’lu Şube Başkanı Ertuğrul Baki, akademisyenlerin yaşadığı sorunları belirlemek ve çözüm önerileri geliştirmek amacıyla 522 akademisyenin katılımıyla gerçekleştirilen anketin sonuçlarını paylaştı. Beş ana başlık altında değerlendirilen sonuçlarda ekonomik haklar, akademik yükselme, bilimsel yayıncılık, bürokratik iş yükü ve iş güvencesine ilişkin sorunlar öne çıktı.
Akademisyenlerin Yüzde 89’u Ekonomik Hakları Yetersiz Buluyor
Anket sonuçlarına göre akademisyenlerin yaklaşık yüzde 89’u mevcut ekonomik hakların akademik emeği yeterince karşılamadığını düşünüyor. Katılımcıların yüzde 79’u ekonomik kaygıların bilimsel üretimi olumsuz etkilediğini, yine yüzde 79’u bilimsel kongre ve toplantılara katılım imkânlarının yetersiz olduğunu belirtiyor.
Ertuğrul Baki, akademisyenlerin ekonomik ve sosyal haklarının iyileştirilmesi, aşırı ders yükünün azaltılması, araştırma fonları ve proje desteklerinin artırılması gerektiğini ifade etti. Baki ayrıca bilimsel faaliyetlere katılım imkânlarının genişletilmesi ve meslek yüksekokullarında görev yapan öğretim elemanlarının akademik gelişim olanaklarının güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Bilimsel Yayıncılıkta Dışa Bağımlılık Eleştirisi
Anketin ilk başlığında bilimsel yayıncılıkta tekelleşme ve dışa bağımlılık ele alındı. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçünün mevcut yayın ve akademik teşvik sisteminin bilimsel kaliteyi yeterince desteklemediğini düşündüğünü aktaran Baki, uluslararası yayın kuruluşlarının yüksek ücret politikalarına dikkat çekti.
Akademisyenlerin makalelerini yayımlatmak için yüksek ücretler ödemek zorunda kaldığını, üniversitelerin ise aynı yayınlara erişebilmek için abonelik bedelleri ödediğini belirten Baki, bu durumu bilimsel çalışmalar için oluşan çifte maliyet olarak değerlendirdi.
Türkiye’nin güçlü bir ulusal bilimsel yayıncılık politikasına ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Baki, TÜBİTAK, ULAKBİM, DergiPark ve TR Dizin gibi altyapıların güçlendirilmesini, ulusal bilimsel dergilerin uluslararası görünürlüğünün artırılmasını istedi. Akademik başarının yalnızca yayın sayısı ve indekslerle değil, çalışmaların niteliği ve topluma katkısıyla değerlendirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Akademisyenlerin Yüzde 86’sı Bürokratik İş Yükünden Şikâyetçi
Anketin ikinci başlığında üniversitelerde kalite, akreditasyon ve sektör iş birliği değerlendirildi. Katılımcıların yüzde 86’sı idari ve bürokratik iş yükünün akademik verimliliği olumsuz etkilediğini belirtti.
Akademisyenlerin ders, öğrenci görüşmeleri ve bilimsel faaliyetlerini sürekli belgelemek zorunda kaldığını ifade eden Baki, kalite ve akreditasyon süreçlerinin evrak ve raporlama yüküne dönüşmemesi gerektiğini söyledi.
Üniversitelerde yürütülen akreditasyon çalışmalarının hem akademisyenlerin zamanı hem de kamu kaynakları açısından verimliliğinin sorgulanması gerektiğini belirten Baki, üniversitelerin gerçek kalitesinin hazırlanan raporların sayısından önce yetiştirdiği mezunların niteliğiyle ölçülmesi gerektiğini kaydetti.
Akademik Yükselmede Kadro Bekleme Sorunu
Üçüncü başlıkta akademik yükselme ve liyakat konuları ele alındı. Ankete katılan akademisyenlerin yarısından fazlasının kadro planlama ve ilan süreçlerini adil bulmadığını belirten Baki, bilimsel yeterliliği sağlayan akademisyenlerin kadro sınırlamaları nedeniyle yükselme süreçlerinde bekletildiğini dile getirdi.
Baki, akademik yükselmede belirleyici unsurun kadro imkânı değil bilimsel yeterlilik olması gerektiğini vurgulayarak şu öneriyi paylaştı:
“Mevcut akademik yükselme şartlarını sağlayan öğretim elemanlarının, kadro tahsisi ve ilan süreçleri nedeniyle bekletilmeden üst akademik kadrolara atanabilmesini sağlayacak yasal düzenlemeler istiyoruz.”
Üniversitelerde yönetim değişikliklerinin ardından akademik yükselme ve yeniden atama kriterlerinin değiştirilmesinin de mağduriyetlere yol açabildiğini belirten Baki, yeni kriterler belirlenirken akademisyenlerin devam eden çalışmalarının ve haklı beklentilerinin korunması gerektiğini ifade etti.
Akademisyenlerin Yüzde 77’si Gelecek Kaygısı Yaşıyor
Anketin son başlığında akademik özgürlük, iş güvencesi, aile bütünlüğü ve mobbing konuları değerlendirildi. Katılımcıların yaklaşık yüzde 65’i akademisyenlerin üniversitelerdeki karar alma süreçlerine yeterince katılamadığını düşünürken, yüzde 77’si akademik geleceğe ilişkin belirsizliklerin motivasyonlarını olumsuz etkilediğini belirtti.
Doktor öğretim üyelerinin belirli sürelerle atanması ve araştırma görevlilerinin kadro durumlarının akademik gelecek açısından belirsizlik oluşturduğunu ifade eden Baki, akademik personelin iş güvencesinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Akademik yükselme ve görev dağılımlarında yaşanabilen keyfi uygulamalar ile mobbing iddialarının çalışma barışını olumsuz etkilediğine dikkat çeken Baki, aile bütünlüğünün sağlanmasında yaşanan güçlüklerin de çözülmesi gerektiğini belirtti. Aile birliğine dayalı yer değişikliği taleplerinin objektif ve kolaylaştırıcı düzenlemelerle karşılanmasını istedi.
Anket Sonuçları Çalıştayda Ele Alınacak
Eğitim-Bir-Sen 2 No’lu Şube Başkanı Ertuğrul Baki, anket sonuçlarının düzenlenmesi planlanan çalıştayda ayrıntılı biçimde değerlendirileceğini açıkladı.
Akademisyenlerin katılımıyla belirlenecek çözüm önerilerinin başta Yükseköğretim Kurulu olmak üzere ilgili kurumlarla paylaşılacağını ifade eden Baki, akademisyenlerin sorunlarını gündeme getirmeye ve çözüm üretmeye devam edeceklerini söyledi.
