Eskişehir’de yaşayan ve aslen Kazan Türkü olan Kıbrıs gazisi Vedat Yönlüer, ailesinden devraldığı kuyumculuk zanaatını yıllardır aynı özenle sürdürüyor. Arifiye Mahallesi’ndeki Taşbaşı Çarşısı’nda bulunan atölyesinde çalışmalarına devam eden dördüncü kuşak kuyumcu Yönlüer, çocuk yaşlarda öğrendiği el işçiliğiyle kentin geleneksel zanaat kültürünü yaşatıyor. Mıhlama, kalem, nakış ve kaynak işlerinde ustalaşan Yönlüer, aynı zamanda Eskişehir’de sayılı kalan Sivrihisar cebe ustaları arasında gösteriliyor.
1917’den Günümüze Uzanan Aile Geleneği
Ailesinin kuyumculuk geçmişinin 1917 Bolşevik İhtilali dönemine uzandığını anlatan Vedat Yönlüer, aile büyüklerinden devraldığı mesleği gelecek kuşaklara aktarmayı hedeflediğini söyledi.
Yönlüer, aile hikâyesini şu sözlerle anlattı:
"Babamın ailesi Kazan Türklerindendi. Babamın dedesi Yunus Dede, 1917 Bolşevik İhtilali sırasında Eskişehir’e gelen ilk Türk kuyumculardan biriydi. O dönem şehirde Ermeni kuyumcular da bulunuyordu. Kendileri dükkân sahibi olmasa da ortaya koydukları ustalık ve işçilikle Eskişehir’deki pek çok kuyumcu ustasını yetiştirdiler. Yunus Dede, dedem, babam ve ben derken ailede dördüncü nesil kuyumcu olarak bu zanaatı devraldım. Çocukluğum Eskişehir’in Dere sokaklarında, sokak oyunlarıyla geçti. Askerlik çağıma kadar da babamın yanında çalışarak mesleğin inceliklerini öğrendim. Tezgâhta bizzat imal ederek yaşattığımız bu asırlık zanaat, benden sonra oğlumla beşinci kuşak, torunum Sueda ile de altıncı kuşak olarak imalathanemizde el emeğiyle devam edecek."
“Başkalarının Aklını Kullanan Daha Akıllıdır”
Geleneksel kuyumculuk zanaatını teknolojinin sunduğu imkânlarla birleştirdiğini belirten Yönlüer, dijital platformlardan ve görsel arşivlerden ilham aldığını ifade etti.
Mesleğinde kendisini geliştirmek için farklı tasarımları araştırdığını söyleyen Yönlüer, teknolojinin ustalıkla birleştirildiğinde zanaata katkı sunduğunu dile getirdi.
Yönlüer, çalışma anlayışını şu sözlerle aktardı:
"Bir söz vardır. ‘Aklını kullanan insan akıllı insandır, başkalarının aklını kullanan ise daha akıllıdır’ derler. Ben de dijital platformlardan ve görsel arşivlerden sonuna kadar faydalanıyorum. Örneğin dijital tasarım platformlarında araştırma yaparken binlerce görsel indirip inceliyorum. Bazen hiç aklıma gelmeyen detaylarla karşılaşıyor, ‘Vay anasını, ben bunu hiç düşünmemiştim’ diyerek o ilhamı kendi atölyemde, el emeğimle harmanlıyorum. Meslekte aşama kaydetmek, hep ileriye gitmek için teknolojinin bu güzel yanlarını ustalıkla birleştirmek gerekiyor."
Kıbrıs Barış Harekâtı’nda Görev Yaptı
Kuyumculuk mesleğine askerlik döneminde ara veren Vedat Yönlüer, 1974 yılında Kıbrıs Barış Harekâtı’na katıldı. Gönyeli Taburu’nda 81 milimetrelik havan topu bölüğünde er olarak görev yapan Yönlüer, harekât sırasında yaşadığı zorlu günleri ve Kıbrıs halkıyla kurduğu bağları da unutmadığını belirtti.
O dönemden hafızasında kalanları anlatan Yönlüer, şu ifadeleri kullandı:
"Gönyeli taburunda 81 milimetrelik havan topu bölüğünde görev yaptım. En kanlı çatışmaların yaşandığı 20 Temmuz gecesini, ‘Acaba sabahı görebilecek miyim?’ diyerek o zor günleri geride bırakıp gazi unvanıyla döndüm. Orada halkla ve çocuklarla çok güzel anılarımız oldu. Sokaklarda çocuklarla top oynardık, hellimli börekler yerdik. Yıllar sonra o çocukları ziyaret ettiğimde bağımız kaldığı yerden devam etti."
Zanaatını Gelecek Kuşaklara Aktarıyor
Hem Kıbrıs gazisi hem de köklü bir aile geleneğinin temsilcisi olan Vedat Yönlüer, yıllardır Taşbaşı Çarşısı’ndaki atölyesinde el işçiliğiyle üretim yapmayı sürdürüyor. Oğlunun beşinci, torunu Sueda’nın ise altıncı kuşak olarak mesleği devam ettirmesini bekleyen Yönlüer, asırlık kuyumculuk geleneğinin gelecek nesillere aktarılmasını amaçlıyor.
