Eskişehir’in Han İlçesi’nde bulunan ve uzun yıllar Kral Midas’a ait bir mezar anıtı olduğu düşünülen yapı, yapılan araştırmalarla Friglerin ana tanrıçası Kibele’ye adanmış bir açık hava tapınağı olarak biliniyor.
Frig Medeniyeti’nin en önemli dini merkezlerinden biri olarak kabul edilen Yazılıkaya (Midas Anıtı), yapılan bilimsel çalışmalarla Friglerin inanç dünyasına ışık tutuyor. Tanrıça Kibele’ye adanan alan, uzun yıllar Kral Midas’a ait bir mezar anıtı olarak değerlendirilirken, sonraki araştırmalarla bir açık hava tapınağı olduğu ortaya çıktı.
“Midas Anıtı Değil, Kibele’ye Adanmış Açık Hava Tapınağı”
Han Belediye Görevlisi Ahmet Arif Açık tarafından aktarılan bilgilere göre, anıt üzerinde yer alan üç yazıtta “Midas” isminin geçmesi, yapının ilk etapta mezar anıtı olarak yorumlanmasına neden oldu. Ancak yapılan arkeolojik incelemeler sonucunda, anıtın ortasındaki nişe Kibele heykelinin yerleştirildiği ve burada ibadet edildiği belirlendi.
Frigler’in Ankara Polatlı’dan başlayarak Kütahya, Afyonkarahisar, Eskişehir ve Uşak’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada etkili olduğunu belirten Ahmet Arif Açık, Yazılıkaya bölgesinde Frigler öncesinde Hititler, Friglerden sonra ise Roma ve Bizans dönemlerine ait izler bulunduğunu belirtti. Görevli Ahmet Arif Açık, “Böylece bölgede dört farklı medeniyetin izleri bir arada görülebiliyor” dedi.
Yazılıkaya’daki ilk arkeolojik kazıların Alman arkeolog Albert Gabriel tarafından başlatıldığına değinen Görevli Açık, “Sonrasında Fransız Arkeoloji Enstitüsü tarafından bölgeye gönderilen Emilie Haspels çalışmaları yürüttü. Sonraki yıllarda Anadolu Üniversitesi’nden Raşit Polat ve Yusuf Polat’ın kazı çalışmalarıyla alan detaylı şekilde incelendi” ifadelerini kullandı. Açık, Kazıların bu yıl da devam ettiğini belirtti.
“Kırkgöz Kayalıkları Aile Mezarlarına Yer Veriyor”
Görevli Arif Açık, bölgede Yazılıkaya’nın yanı sıra Kırkgöz Kayalıkları olarak bilinen alana da değinerek “Genellikle aile mezarları şeklinde düzenlenen oda mezarlar, Friglerin ölü gömme kültürüne dair önemli ipuçları sunuyor. Ayrıca Friglerin su ihtiyacını karşılamak için kullandığı sarnıç da dikkat çekiyor” dedi.
Kayalara oyularak yapılan merdivenlerin yukarıya doğru çıktığı alanda ise akropolisin, yani şehrin üst yerleşiminin bulunduğunu belirti.
Bölgede yer alan bitirilmemiş anıt ise, Friglerin anıtları hangi tekniklerle inşa ettiğini gösteren önemli bir örnek olarak öne çıktığını söyleyen Arif Açık, “Anıtın, kayanın yukarıdan aşağıya doğru iskele sistemiyle derinleştirilerek işlendiği ve farklı yönlere bakacak şekilde konumlandırıldığını ifade ediyor” dedi.
