Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi ile OMÜ Tarih Topluluğu, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamaları kapsamında akademik bir buluşmaya ev sahipliği yaptı. Tarihsel Süreçte Cumhuriyet ve Kazanımları başlıklı konferans, Cumhuriyetin kuruluş felsefesini ve bu sürecin toplumsal hafızadaki yerini tazelemek amacıyla gerçekleştirildi.
Programın açılışında konuşan Merkez Müdürü Dr. Öğr.
Üyesi Nazlı Murzioğlu, üniversitelerin tarihsel mirası bilimsel bir süzgeçten geçirerek gelecek nesillere aktarma sorumluluğuna dikkat çekerek, Cumhuriyetin sadece geçmişten gelen bir miras değil, aynı zamanda geleceğe taşınması gereken bir sorumluluk olduğunu belirtti.
Milli Mücadele'nin Hukuki ve Siyasi Temelleri
Konferansın ana konuşmacısı Prof. Dr.
Serpil Sürmeli, Cumhuriyetin ilanına giden yolu Mondros Mütarekesi sonrası oluşan işgal atmosferinden başlatarak detaylandırdı. Prof.
Dr. Sürmeli, Türk milletinin hukuk zemininde örgütlenme çabalarını, Müdâfaa-i Hukuk cemiyetlerinin rolünü ve İzmir'in işgalinin bağımsızlık mücadelesindeki kırılma noktasını vurguladı.
Amasya Genelgesi'nden Sivas Kongresi'ne kadar uzanan süreçte milli iradenin nasıl güçlendiğini anlatan Sürmeli, yurdun bütünlüğünün yine milletin azim ve kararıyla kurtarılacağı ilkesinin Milli Mücadele'nin temel taşı olduğunu ifade etti.
TBMM'nin Açılışı ve Uluslararası Tanınma
Milli egemenlik anlayışının kurumsallaşmasında 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasının kritik bir dönemeç olduğunu belirten Prof. Dr.
Sürmeli, askeri başarıların ardından gelen diplomatik kazanımlara da değindi. Lozan Antlaşması'nın Türkiye'nin bağımsızlığının uluslararası arenada tescillenmesi açısından taşıdığı önemi anımsatan Sürmeli, Cumhuriyetin ilanına giden süreçte basının oynadığı rolü de örneklerle açıkladı.
Özellikle Mustafa Kemal Paşa'nın 1923 yılında yabancı bir gazeteciye verdiği röportajda cumhuriyet kavramını kullanmasının, basın tarihimizdeki yansımalarına dikkat çekti.
Fazilet ve Erdem Rejimi Olarak Cumhuriyet
Cumhuriyetin 29 Ekim 1923'te ilanıyla birlikte millet iradesine dayanan yeni bir yönetim biçiminin resmiyet kazandığını belirten Prof. Dr.
Serpil Sürmeli, Cumhuriyetin sadece bir yönetim şekli değil, aynı zamanda bir fazilet ve erdem rejimi olduğunu vurguladı. Cumhuriyetin kamusal değerine ve milletin kendi iradesiyle kurduğu bu yapının önemine değinen Sürmeli, bu değerlerin gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini yineledi.
Etkinlik, Prof. Dr.
Sürmeli'ye teşekkür belgesi takdim edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.
