Fransa’da hayat pahalılığı, eğitim sistemindeki sorunlar ve hükümet politikalarına karşı düzenlenen protestoların ardından birçok kentte şiddet olayları yaşandı. 17 Ekim Cumartesi günü ülke genelinde gerçekleştirilen gösterilere Fransa İçişleri Bakanlığına göre 550 bin, organizatörlere göre ise 800 bin kişi katıldı.
Paris, Marsilya, Lyon ve Bordeaux başta olmak üzere birçok kentte mağazalar yağmalandı, araçlar ateşe verildi ve kamu binaları tahrip edildi. Güvenlik güçleri ile şiddet olaylarına karışan gruplar arasında çatışmalar yaşandı.
Hafta sonu olaylarında 2 bin 513 kişi gözaltına alındı
Adalet Bakanı Gérald Darmanin’in 19 Ekim’de açıkladığı bilançoya göre, hafta sonu yaşanan olaylarda 2 bin 513 kişi gözaltına alındı, 67 kişi cezaevine konuldu. Yaklaşık bin polis ve jandarmanın yaralandığı bildirildi.
Göstericiler arasında da yaralananların bulunduğu, Paris’te bir kişinin hayatını kaybettiği ve ölüm nedenine ilişkin soruşturma yürütüldüğü belirtildi. Ülke genelindeki ölü ve yaralı sayısına ilişkin kesin ve güncel bir bilanço ise henüz açıklanmadı.
Binlerce işletme yağma ve tahribattan etkilendi
Fransız hükümetinin 19 Ekim’de açıkladığı verilere göre, ülke genelinde en az 3 bin ticari işletme yağma ve tahribattan etkilendi. Louis Vuitton ve Rolex gibi lüks markaların mağazalarının yanı sıra giyim, elektronik ve gıda mağazaları da saldırıların hedefi oldu.
Carrefour, 50 mağazasının zarar gördüğünü, bunlardan 20’sinin yağmalandığını açıkladı. Çok sayıda işletmede vitrinler kırıldı, ürünler çalındı ve bazı mağazalar faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldı.
Araçlar ateşe verildi, maddi hasar büyüdü
Şiddet olayları sırasında çok sayıda otomobil, motosiklet ve elektrikli bisiklet ateşe verildi veya tahrip edildi. Ülke genelinde zarar gören araçların sayısı henüz açıklanmadı.
Ticaret sektöründe oluşan maddi zararın yüz milyonlarca euroya ulaşabileceği değerlendirilirken, sigorta şirketleri toplam hasara ilişkin kesin bir bilanço paylaşmadı. Hükümet, zarar gören işletmelere ekonomik destek sağlanacağını, kısa çalışma desteğinin devreye alınacağını ve özel bir destek fonu oluşturulacağını duyurdu.
“Kıran öder” tasarısı yeniden gündemde
Fransa’da kamuoyunda “Kıran öder” (casseurs-payeurs) olarak bilinen yasa tasarısı da olayların ardından yeniden gündeme geldi. 16 Eylül’de Senatoya sunulan düzenleme, yağma ve tahribat nedeniyle oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesini kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Tasarı, belirli şartlarda şiddet olaylarına katılan kişilerin zararlardan ortak sorumlu tutulmasını ve kişi başına 10 bin euroya kadar tazminat yükümlülüğü getirilmesini öngörüyor. Ancak düzenleme henüz yasalaşmadı. Tasarının Senatoda 27-28 Ekim tarihlerinde görüşülmesi planlanıyor.
Birçok kentte gece kısıtlamaları uygulandı
Şiddet olaylarının ardından Fransa’nın çeşitli kentlerinde gece saatlerinde kısıtlamalar getirildi. Lyon’da Bellecour Meydanı’nı da kapsayan Presqu’île bölgesinde 21.00-06.00 saatleri arasında kısıtlamalar uygulandı.
Lille, Douai, Wattignies ve Denain kentlerinin belirli bölgelerinde 20.00-06.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasakları getirildi. Lille’deki yasak yalnızca 18 yaşından küçükleri kapsadı. Nice kent merkezinde 25 Ekim’e kadar 21.00-06.00, Bordeaux’nun belirli bölgelerinde ise 26 Ekim’e kadar 22.00-07.00 saatleri arasında refakatsiz çocuklara yönelik yasaklar uygulandı. Marsilya’da ise genel sokağa çıkma yasağı yerine gösteri ve toplanma kısıtlamalarına başvuruldu.
Rolex ve Louis Vuitton mağazaları hedef alındı
Marsilya’nın lüks alışveriş bölgesinde bulunan Rolex, Hermes ve Louis Vuitton mağazaları da saldırılardan etkilendi. Vitrinleri kırılan mağazalardan yüksek değerli ürünlerin çalındığı bildirildi.
Rolex mağazasındaki yağmada saatlerin ve saat kutularının götürüldüğü, dağıtılan teşhir alanları ile boşaltılan saat kutlarına ait görüntülerin gündem olduğu belirtildi. Çalınan saatlerin sayısı ve toplam değerine ilişkin henüz net bir açıklama yapılmadı.
Louis Vuitton mağazalarından ise çok sayıda lüks çanta, aksesuar ve seyahat ürününün çalındığı bildirildi. Yaklaşık 100 bin euro değerindeki büyük bir seyahat bavulunun da götürüldüğü belirtildi. Lüks mağazalarda yaşanan yağma ve tahribat, olayların ekonomik boyutunu ortaya koydu.
