Eskişehir’de 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında tarım arazilerinde bulunan yapılaşmalara kesilen cezalar, üreticiler ve mahalle sakinleri arasında büyük bir krize yol açtı. Özellikle geçmiş yıllarda yapılan ev, depo, ahır ve benzeri yapıların da kapsama alınması tepkileri artırdı. Üreticiler, söz konusu yapıların tarımsal üretimin bir parçası olduğunu ve bu yapıların kaldırılmasının üretimi doğrudan etkileyeceğini savunuyor. Artan maliyetler ve ekonomik zorluklar nedeniyle zaten zor günler geçiren çiftçiler, yeni cezalarla birlikte daha da çıkmaza girdi.
Fevzi Çakmak Mahallesi’nde “Tarım Arazisi Cezaları” Tepkisi
Fevzi Çakmak Mahallesi Muhtarı Ayşe Çıraklı, yaptığı açıklamada vatandaşların yaşadığı alanların tarım arazisi içinde kaldığını ve bu durumun büyük bir mağduriyet yarattığını söyledi. Çıraklı, “Vatandaşların yaşam alanı buraları. Ahırı, samanlığı, kömürlüğü olmak zorunda çünkü başka yaşam alanları yok.” ifadelerini kullandı. Açıklamada tarım alanlarının Küçükova ve Büyükova olarak ikiye ayrıldığı belirtilerek, Büyükova içindeki yapılara daha ağır cezalar uygulandığı iddia edildi.
Mahalle sakinleri, yıllardır kullandıkları bu alanların bir anda cezaya tabi tutulmasının adil olmadığını düşünüyor. Özellikle geçmişte yapılan yapıların da kapsama alınması, tepkilerin daha da artmasına neden oldu.
Muhtar Çıraklı, açıklamasının sonunda yetkililere açık çağrı yaptı: “Bakanlığımız ve Meclis bu duruma sessiz kalmamalı. Vatandaşımızın mağduriyeti acilen giderilmeli.”
Ekmek Tekneleri Kaçak Yapı Sayılıyor
Eskişehir Yaş Sebze ve Meyve Üreticileri Birliği Başkanı Yıldıran Kılıç ise uygulanan cezaların sadece yerel değil, Türkiye genelinde etkili olabilecek bir sorun haline geldiğini belirtti. Kılıç, üreticilerin zaten yüksek maliyetler altında ezildiğini ve bu cezaların üretimi ciddi şekilde tehdit ettiğini söyledi.
Kılıç açıklamasında, “Şu anda üretici aracına lastik alamıyor, mazot fiyatları çok yüksek. Biz üretim yapmaya çalışıyoruz ama bir yandan da cezalarla karşı karşıyayız.” ifadelerini kullandı. Üreticiler, özellikle yıkım kararlarının gündeme gelmesi halinde tarımsal üretimin büyük zarar göreceğini düşünüyor.
Bölgedeki üreticiler, yetkililere çağrıda bulunarak kanunun yeniden düzenlenmesini ve geçmiş yapıların mağduriyet yaratmayacak şekilde değerlendirilmesini talep ediyor. Aksi halde hem yerel üretimin hem de ülke genelinde gıda arzının olumsuz etkilenebileceği ifade ediliyor.
Üretici temsilcileri, izin süreçlerinin zor olduğunu belirterek şu açıklamayı yaptı: “Üretici izin almaya gidiyor ama bürokratik engeller çıkıyor. Bu yüzden üretici kendi imkânıyla yapı yapmak zorunda kalıyor.”
“2005’te Çıkan Yasa 1989’a Kadar Geri Götürülüyor.”
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, Türkiye’de tarım arazilerinin korunması ve plansız yapılaşmanın önlenmesi amacıyla yürürlükte olan bir düzenlemedir; bu kanun özellikle verimli mutlak, sulu ve dikili tarım arazilerinin tarım dışı amaçlarla kullanılmasını sınırlandırır ve bu alanların sanayi, konut ya da başka amaçlarla kullanılabilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan izin alınmasını zorunlu kılar, ayrıca tarım arazilerinin parçalanarak verimsiz hale gelmesini engellemeyi ve gıda üretiminin sürdürülebilirliğini sağlamayı hedefler, kanuna aykırı kullanım tespit edildiğinde ise faaliyetlerin durdurulması, para cezası uygulanması ve arazinin eski haline getirilmesi gibi yaptırımlar devreye girer.
Kılıç yaptığı açıklamada, “Tarım alanındaki yapılaşmalarda vatandaşımızın barındığı, yaşam alanı olan binaların 2005 yılından önce ve sonrası yapıların tamamına yüklüce miktarda cezalar gelmiştir. Toprak Koruma Kurulu Kanunu 2005 yılında çıkmıştır. Geriye dönük 89 yılı öncesinden yapılan yapıların da kanıtlanabilmesi için de bilgilendirmeye sahip olduk biz.” şeklinde ifadelerde bulundu.
Bölgede konuşulanlara göre cezaların devam etmesi ve olası yıkım kararları, sadece Fevzi Çakmak Mahallesi’ni değil, benzer durumda olan birçok tarım bölgesini de etkileyebilir. Uzmanlara göre süreç doğru yönetilmezse hem sosyal hem de ekonomik sonuçlar doğurabilir.
