Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yazılı bir açıklama yaparak Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde sektörel ihtiyaçlar, dijitalleşme hedefleri ve operasyonel verimlilik doğrultusunda kapsamlı değişikliklere gidildiğini ve bu düzenlemelerin Resmi Gazete’de yayımlandığını bildirdi. Kara yolu taşımacılığında vatandaşların haklarını daha güçlü şekilde koruyan, sektörün ihtiyaçlarına daha hızlı cevap veren ve dijitalleşmeyi merkeze alan yeni bir dönemi başlattıklarını belirten Uraloğlu, yapılan düzenlemelerle birlikte hizmet kalitesinin artırılacağını ve uygulama birliğinin güçlendirileceğini ifade etti.
Yolcu Haklarında Büyük Devrim: 12 Saat Kala Kesintisiz İade
Vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına şehirler arası otobüslerde hareket saatine 12 saat kalana kadar yapılacak başvurularda kesintisiz tam ücret iadesi yapılması zorunlu hale getirilirken, sefer başlayana kadar talep edilmesi durumunda da açık bilet düzenlenmesi zorunluluğu getirildi. Ayrıca otobüs firmalarının ücret tarifelerini bakanlığa önceden bildirebilmesine imkan sağlandığı, firmaların azami 1 ay sonrasına kadar geçerli olacak tarifeleri sisteme tanımlayabilecekleri ve gerekli durumlarda 10 gün içerisinde düzeltme başvurusu yapabilecekleri aktarıldı.
Taşımacılıkta Dijital Dönüşüm ve UETS Zorunluluğu
Sektördeki dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla tüm yetki belgesi sahipleri için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) zorunlu hale getirildi ve Bakan Uraloğlu bu zorunluluğun 1 Ocak 2027 itibarıyla devreye alınacağını açıkladı. Bununla birlikte, uluslararası lojistik işletmeciliği faaliyeti yürütecekler için aranan 3 yıllık tecrübe şartında dayanak olan yetki belgelerinin geçmiş geçerlilik sürelerinin de hesaplamaya dahil edileceği, yetki belgesi devir işlemlerinde ise mesleki yeterlilik şartının sağlanma süresinin 45 günden 60 güne çıkarıldığı bilgisi paylaşıldı.
Kurye Sektörüne Sıkı Denetim ve Kademeli Ceza Sistemi
Hızla büyüyen kurye taşımacılığı alanında da yeni yükümlülükler getirilerek, kargo taşımacılığı yetki belgesine sahip taşımacıların kurye gönderisi taşımaları halinde kurye yükümlülüklerine uygun faaliyet göstermeleri zorunlu kılındı; SRC Kurye ve Kurye Faaliyet Belgelerinin temini için ise taşımacılara 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanındı. Ayrıca kuralsız ve kayıt dışı taşımacılığın önüne geçmek amacıyla kademeli ceza sistemi devreye alınarak ilk ihlalde 21 bin 333 lira, second ihlalde 42 bin 666 lira, üçüncü ihlalde 106 bin 665 lira, dördüncü ihlalde 213 bin 330 lira idari para cezası uygulanması ve beşinci ihlalde ise yetki belgesinin tamamen iptal edilmesi kararlaştırıldı.
Sektörel İhtiyaçlar ve Terminal Yoğunluklarına Çözüm
Yönetmelik kapsamında sektörel ihtiyaçlara yönelik diğer düzenlemelerde ise, taşımacıların terminallerdeki yoğunluktan etkilenmemesi adına yerel makamlarca gösterilen alanların kullanılabilmesine yönelik yasal altyapı oluşturuldu. Mevsimlik tarım işçilerinin taşınmasında D3 yetki belgesi sahiplerinin yalnızca kendi tarım alanlarında çalışacak işçileri taşıyabilmesine imkan tanınırken, ev eşyası taşımacılığında sadece kamyonetle faaliyet göstermek isteyenler için azami 1 kamyonet sınırı getirildi. Sürücüler için uygulanan yaş sınırları genel mevzuat hükümlerine bırakılırken, muayenesi bulunmayan taşıtların yetki belgesine kayıtlı olsa dahi trafik güvenliği gerekçesiyle yurtdışına çıkışına izin verilmeyeceği ve terminal işletmeciliğinde geçerli belge olmadan faaliyet gösterilmesinin engelleneceği bildirildi.
Yerli Otomobile Teşvik ve Yeni Muafiyetler
Son olarak, turizm amaçlı yolcu taşımacılığında Yerli Malı Belgesi’ne sahip otomobillerin kullanılması halinde teşvik mekanizmasının devreye alındığı, 2013 model ve öncesi otomobillerin B2 ve D2 belgelerine ilavesine ilişkin süre uzatımı sağlandığı, büyükşehir kalkışlı veya varışlı tarifeli D4 belgeleri için U-ETDS veri iletim zorunluluğunun kaldırıldığı açıklandı. Engelli ve diyaliz hastalarını tek taşıtla taşıyan D2 belgeli taşımacıların mesleki yeterlilik şartından muaf tutulacağı, fiili taşıma imkanı bulunmayan taşımacılar için de ODY-ÜDY şartının aranmayacağı belirtildi.
