Türkiye tarımında gıda güvenliğini ve sürdürülebilirliği artıracak devrim niteliğinde bir uygulama olan B-Reçete (Bitki Reçetesi) sistemi için geri sayım başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni modelle birlikte, tarlalarda kontrolsüz zirai ilaç kullanımı sona eriyor. Tıpkı eczanelerden ilaç alır gibi, çiftçiler de artık bitki koruma ürünlerini ancak uzman bir ziraat mühendisinin yazdığı elektronik reçete ile temin edebilecekler.
B-Reçete sistemi nedir ve neyi amaçlıyor?
B-Reçete, tarımsal üretimde kullanılan kimyasal pestisitlerin (zirai ilaçlar) dijital bir altyapı üzerinden takip edilmesini sağlayan bir sistemdir.
Gereksiz İlaç Kullanımına Son: Üretici, bayiden istediği miktarda ilaç alamayacak. Tarlanın ihtiyacı 10 birimse, sisteme sadece 10 birimlik reçete tanımlanacak.
İzlenebilirlik: Hangi ilacın, hangi parselde, hangi tarihte ve ne miktarda kullanıldığı il ve ilçe bazında kayıt altına alınacak.
Sağlıklı Gıda: Tarladan sofraya uzanan zincirde pestisit kalıntısının azaltılması ve ihracatta kalıntı sorunu nedeniyle yaşanan iadelerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yeni dönem ne zaman başlıyor?
Sistemin geçiş süreci iki aşamalı olarak planlandı:
Pilot Uygulama: Ocak 2026 itibarıyla Ankara, Mersin, Samsun ve Kırklareli illerinde pilot çalışmalar başlatıldı.
Tüm Türkiye: Uygulama, 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren 81 ilin tamamında zorunlu hale gelecek.
B-Reçete nasıl yazılacak ve kimler yetkili?
Sistem tamamen dijital bir altyapı (B-Reçete Takip Sistemi) üzerinden işleyecek:
Yetkili İsimler: Reçeteleri yalnızca Bakanlıkça yetkilendirilmiş ziraat mühendisleri yazabilecek.
Doğrulama: Reçete yazan uzmanlar, sisteme SMS doğrulama kodu ile giriş yapacak.
Kayıt: Reçete; çiftçinin ÇKS (Çiftçi Kayıt Sistemi) bilgilerine, arazi büyüklüğüne ve ekili ürüne göre oluşturulacak.
Kurallara uymayanları hangi yaptırımlar bekliyor?
B-Reçete sisteminin disipline edilmesi için ağır idari yaptırımlar ve para cezaları kapıda:
Bayiler İçin: Reçetesiz ilaç satan veya kayıt tutmayan bayilere 5.000 TL (güncel oranlarla artabilir) idari para cezası uygulanacak. Yasaklı ürün bulunduranların yetki belgesi doğrudan iptal edilecek.
Yazan Uzmanlar İçin: Kurallara uymayan reçete yazma yetkilileri önce yazılı olarak uyarılacak, ihlalin tekrarı durumunda ise yetki belgeleri süresiz olarak iptal edilecek.
Üreticiler İçin: Hasat öncesi yapılan denetimlerde reçetesiz veya hatalı ilaç kullanımı tespit edilen ürünler için imha ve para cezası süreçleri işletilecek.
