Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, engelli bireylerin iklim krizinden etkilenme süreçleri ve çözüm önerileri masaya yatırıldı.
TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu Başkanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, iklim değişikliğiyle mücadelede kapsayıcı bir yaklaşımın şart olduğunu belirterek, şehirlerin fiziksel altyapısının engelli bireylerin ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti. Kasapoğlu, erişilebilir olmayan bir kentin iklim krizine karşı dirençli sayılamayacağının altını çizdi.
İklim krizinde engellilik perspektifi
Kasapoğlu, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, sağlık, eğitim ve istihdam gibi hayatın her alanını etkileyen bir olgu olduğunu belirtti. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 16'sının engelli bireylerden oluştuğuna dikkat çeken Kasapoğlu, iklim politikalarının bu gerçeği göz ardı ederek oluşturulamayacağını vurguladı. İnsan hakları ve sosyal adalet temelinde bir iklim eylemi planlanması gerektiğini savunan Kasapoğlu, kimseyi geride bırakmayan bir gelecek inşasının ancak engellilerin önündeki fiziksel ve sosyal engellerin kaldırılmasıyla mümkün olabileceğini dile getirdi.
Yerel yönetimlere erişilebilirlik sorumluluğu
İklim değişikliğine uyum sürecinde belediyelerin kritik bir rol üstlendiğini belirten Kasapoğlu, yerel yönetimlerin şehir planlamalarını engelli bireylerin bağımsız yaşam hakkını gözeterek yapması gerektiğini söyledi. Toplu taşıma araçlarının, durakların, kaldırımların ve yaya yollarının erişilebilir standartlara getirilmesinin bir tercih değil, zorunluluk olduğunu ifade eden Kasapoğlu, park ve meydan gibi kamusal alanların herkes için güvenli hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Afetlere karşı kapsayıcı önlemler
Kasapoğlu, iklim değişikliğinin getirdiği aşırı sıcaklar ve afetler karşısında engelli bireylerin korunması için özel mekanizmalar geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Belediye tesislerinin aşırı sıcak dönemlerinde erişilebilir serinleme merkezlerine dönüştürülmesini ve erken uyarı sistemlerinin engelli bireylerin erişimine uygun hale getirilmesini öneren Kasapoğlu, afet anındaki geçici barınma alanlarının da engelsiz tasarlanması gerektiğini hatırlattı. Bu süreçlerde sivil toplum örgütlerinin ve engelli bireylerin karar alma mekanizmalarına dahil edilmesinin, şehirlerin afet direncini artıracağını ifade etti.
