Tip 2 diyabet hastası yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak amacıyla yürütülen kapsamlı bir bilimsel çalışma, fiziksel hareketliliğin zihinsel süreçlerle birleştirilmesinin tedavi sürecine önemli katkılar sağladığını ortaya koydu. Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyeleri Prof.
Dr. Nurhayat Özkan Sevencan ve Prof.
Dr. Hatice Gülşah Karataş'ın araştırmacı olarak yer aldığı proje, diyabet yönetiminde egzersizin sadece fiziksel değil, bilişsel bir boyut kazanmasının önemini vurguluyor.
Fiziksel ve zihinsel egzersizlerin birleşimi
Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerçekleştirilen çalışmada, 45 yaşlı katılımcı farklı eğitim gruplarına ayrılarak 8 hafta boyunca gözlemlendi. Katılımcılara aerobik, kuvvetlendirme ve denge egzersizleri uygulanırken, bir gruba bu süreçte dikkat, hatırlama ve düşünme becerilerini zorlayan bilişsel görevler de dahil edildi. Araştırmanın sonunda, fiziksel egzersizle birlikte bilişsel aktiviteleri de sürdüren grubun, sadece fiziksel egzersiz yapan veya kontrol grubunda yer alan bireylere göre daha belirgin iyileşmeler gösterdiği tespit edildi.
Kan şekeri ve bellek süreçlerinde iyileşme
Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, bilişsel egzersizlerin kan şekeri kontrolü üzerindeki doğrudan etkisi oldu. Bilişsel görevlerin eklendiği grupta, uzun vadeli kan şekeri göstergesi olan HbA1c değerlerinde kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir iyileşme gözlemlendi. Ayrıca, öğrenme ve bellek süreçlerinde kritik bir rol oynayan BDNF düzeylerinde de artış kaydedildi. Bu bulgular, zihinsel aktivitenin metabolik süreçleri destekleyebileceğine dair güçlü veriler sunuyor.
Yaşam kalitesine doğrudan yansıyan sonuçlar
Bilişsel egzersiz grubundaki katılımcıların sadece metabolik değerleri değil, günlük yaşam becerileri de olumlu yönde etkilendi. Dikkat, planlama ve hatırlama yeteneklerinde gelişme kaydedilen bireylerin reaksiyon sürelerinin kısaldığı ve uykuya dalma sürelerinin iyileştiği belirlendi.
Tüm egzersiz gruplarında ise yürüme kapasitesi, el kavrama gücü ve denge performansında artış yaşandı. Akademisyenler, bu disiplinler arası çalışmanın, diyabetli yaşlı bireyler için hazırlanan tedavi programlarına bilişsel egzersizlerin entegre edilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirtiyor.
