Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni bir kanun teklifiyle birlikte, belirli şartları taşıyan bazı emeklilere araç alımında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti sağlanması gündeme geldi. Özellikle Bağ-Kur kapsamında emekli olan esnaf ve sanatkârların yararlanabileceği bu düzenleme, kamuoyunda geniş yankı uyandırırken “Hangi araçlar ÖTV’siz olacak?”, “Uygulama ne zaman başlayacak?” gibi sorular da sıkça dile getirilmeye başladı. CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz tarafından hazırlanan ve Meclis’e sunulan kanun teklifi, belirli bir emekli grubuna yönelik önemli bir vergi istisnası önerisini içeriyor. Düzenleme hayata geçerse, yıllarca esnaflık yaparak Bağ-Kur üzerinden emekli olan vatandaşların binek otomobil alımlarında ÖTV’den muaf tutulması gündeme gelecek. Ancak teklif henüz yasalaşma aşamasında olduğu için uygulamanın detayları ve kapsamı konusunda kesinleşmiş bir durum bulunmuyor. Buna rağmen teklifin Meclis’e sunulmasının ardından emekliler arasında konuya ilişkin araştırmalar hız kazanmış durumda.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ
Emeklilere araç alımında ÖTV muafiyeti getirilmesini öngören kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne resmi olarak sunuldu ve yasama sürecinin ilk adımı atılmış oldu. Teklifin içeriğinde, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında esnaf ve sanatkâr sayılan kişiler ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4/1-b maddesine göre Bağ-Kur üzerinden yaşlılık aylığı alan emeklilere yönelik özel bir istisna maddesi yer alıyor. Buna göre söz konusu emeklilerin binek otomobil satın alırken Özel Tüketim Vergisi’nden muaf tutulmaları öneriliyor. Teklifin amacı, uzun yıllar kendi işini yaparak ekonomik üretime katkı sağlayan esnaf emeklilerinin yaşam koşullarını bir nebze olsun iyileştirmek ve araç sahibi olmayı kolaylaştırmak olarak değerlendiriliyor. Ancak bu düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Meclis’te belirli aşamalardan geçmesi gerekiyor. Öncelikle teklifin TBMM Başkanlığı’na sunulmasının ardından ilgili ihtisas komisyonlarında görüşülmesi gerekiyor. Daha sonra komisyon raporları doğrultusunda Genel Kurul gündemine alınarak milletvekillerinin oyuna sunulması bekleniyor. Bu aşamaların tamamlanması ve teklifin kabul edilmesi halinde ise düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girebilecek.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ HANGİLERİ?
Meclis’e sunulan kanun teklifinde, ÖTV muafiyetinin hangi araç modellerini kapsayacağına dair ayrıntılı bir listeye henüz yer verilmiş değil. Teklif metni daha çok vergi muafiyetinin kapsamını ve kimlerin bu haktan yararlanabileceğini düzenleyen genel bir çerçeve içeriyor. Buna göre belirli şartları sağlayan Bağ-Kur emeklisi esnaf ve sanatkârların binek otomobil alımlarında Özel Tüketim Vergisi’nden muaf tutulmaları öngörülüyor. Ancak hangi marka ya da model araçların bu kapsamda değerlendirileceği, düzenlemenin yasalaşmasının ardından hazırlanabilecek uygulama yönetmelikleri ve teknik kriterlerle netlik kazanabilecek konular arasında yer alıyor. Bu nedenle şu aşamada “ÖTV’siz araç listesi” olarak kesinleşmiş bir model veya marka açıklaması bulunmuyor. Kamuoyunda farklı otomobil modellerinin bu kapsama girebileceğine dair çeşitli iddialar dile getirilse de resmi kaynaklar tarafından doğrulanmış bir liste bulunmadığı ifade ediliyor. Dolayısıyla teklif yasalaşmadan önce hangi araçların muafiyet kapsamında olacağı konusunda net bir bilgi vermek mümkün görünmüyor.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ ŞARTLARI
Kanun teklifinin içeriğinde, vergi muafiyetinden yararlanabilecek kişilere ilişkin bazı şartlar da ayrıntılı şekilde belirtiliyor. Buna göre ÖTV istisnasından yalnızca 5362 sayılı Kanun kapsamında esnaf ve sanatkâr statüsünde bulunan ve 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesine göre Bağ-Kur üzerinden yaşlılık aylığı alan emekliler yararlanabilecek. Başka bir ifadeyle, teklif tüm emeklileri kapsayan genel bir uygulama değil; yalnızca belirli bir emekli grubuna yönelik özel bir düzenleme olarak hazırlanmış durumda. Bunun yanı sıra teklif metninde, söz konusu muafiyet hakkının emeklilik tarihinden itibaren beş yıl içerisinde ve yalnızca bir kez kullanılabileceği yönünde bir hüküm de bulunuyor. Ayrıca muafiyet kapsamında satın alınan aracın satın alma tarihinden itibaren beş yıl boyunca devredilememesi, satılamaması veya başka bir kişiye aktarılmaması gibi şartların da uygulanması öngörülüyor. Bu düzenlemeler, vergi istisnasının ticari amaçla kullanılmasının önüne geçmek ve yalnızca ihtiyaç sahibi emeklilerin bu haktan yararlanmasını sağlamak amacıyla teklif metnine eklenmiş şartlar arasında yer alıyor.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ ÇIKTI MI, NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Emeklilere ÖTV muafiyeti ile araç alım hakkı tanınmasına ilişkin düzenleme şu an için yürürlükte olan bir uygulama değil. Söz konusu düzenleme yalnızca bir kanun teklifi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmuş durumda ve yasalaşma sürecinin tamamlanması gerekiyor. Bu süreçte teklif önce ilgili komisyonlarda ayrıntılı şekilde ele alınacak, ardından TBMM Genel Kurulu’nda görüşülerek oylanacak. Milletvekillerinin çoğunluğu tarafından kabul edilmesi halinde ise teklif yasalaşarak Cumhurbaşkanı’nın onayına sunulacak. Son aşamada Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte düzenleme resmen yürürlüğe girebilecek. Bu nedenle emeklilere ÖTV’siz araç verilmesine ilişkin uygulamanın ne zaman başlayacağı konusunda kesin bir tarih bulunmuyor. Ancak teklifin Meclis’teki görüşme süreci tamamlanmadan ve Resmi Gazete’de yayımlanmadan uygulamanın hayata geçmesi mümkün görünmüyor. Bu nedenle emekliler tarafından yakından takip edilen düzenlemenin geleceği, önümüzdeki dönemde TBMM’de yapılacak görüşmelerin sonucuna bağlı olacak.