Sivas'ın geleneksel el sanatları arasında yer alan ve saç sağlığına sunduğu doğal faydalarla dikkat çeken kemik tarak üretimi, günümüzde ciddi bir usta kriziyle karşı karşıya. Plastik ürünlerin yarattığı elektriklenme ve dökülme gibi sorunlara karşı doğal bir alternatif olarak öne çıkan kemik taraklar, hem yurt içinden hem de yurt dışından yoğun ilgi görüyor. Ancak bu kadim zanaatı sürdürecek yeni ustaların yetişmemesi, üretimin talebi karşılayamamasına neden oluyor.
Üç yıllık sabırlı bir hazırlık süreci
Kemik tarakların üretim süreci, sabır ve yoğun emek gerektiren bir yolculuğu ifade ediyor. Sivas ve çevre illerden temin edilen koç boynuzları, işlenmeye hazır hale gelmeden önce yaklaşık üç yıl boyunca kurutulmaya bırakılıyor. Bu uzun bekleme süresinin ardından ısıl işlemlerle şekillendirilen taraklar, boynuzun yapısındaki doğal keratin sayesinde saç derisini besliyor, kepeklenmeyi önlüyor ve saç tellerini elektriklenmeye karşı koruyor.
Plastiğe karşı doğal bir kalkan
Kemik tarak ustası Fatih Durna, 2005 yılında yok olmaya yüz tutan bu mesleği 2018 yılında başlatılan teşviklerle yeniden canlandırdıklarını belirtiyor. Plastik ve metal tarakların saç yapısında yarattığı kırılma ve dökülme gibi olumsuz etkilerin, kemik tarak kullanımıyla ortadan kalktığını vurgulayan Durna, ürünün saç diplerine masaj yaparak daha sağlıklı bir saç gelişimi sağladığını ifade ediyor. Günümüzde Sivas'ta bu zanaatı icra eden tek usta olarak kalan Durna, mesleğin geleceği için yeni üreticilere ihtiyaç duyulduğunu dile getiriyor.
Piyasada artan sahte ürün tehlikesi
Kemik tarağın sağladığı faydaların bilinirliği arttıkça, piyasada sahte ürünlerin de çoğaldığı gözlemleniyor. Türkiye genelinde gerçek kemik tarak üretimi yapan usta sayısının bir elin parmaklarını geçmediğini belirten Durna, tüketicileri dikkatli olmaları konusunda uyarıyor. Sivas'ın coğrafi işaretli bir değeri olan bu ürünün, şehrin ekonomisine daha fazla katma değer sağlaması için üretici sayısının artması gerektiğini savunan Durna, özellikle yurt dışından gelen yoğun talebin, ürünün kalitesine olan güveni kanıtladığını vurguluyor.
