Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’na hitap etti. Küresel siyasette köklü değişimler yaşandığını ve daha adil, çok kutuplu bir dünya düzeninin ortaya çıktığını savunan Lavrov, Batı ülkelerine yönelik eleştirilerde bulundu. Lavrov, Küresel Güney ve Doğu ülkelerinin egemen kalkınma merkezleri olarak öne çıktığını belirterek, bu ülkelerin kendi bölgelerinde güvenliği sağlama sorumluluğunu üstlendiğini ve dış baskılara karşı çıktığını söyledi.
Rusya'nın dış politikasının temelinde bu anlayışın bulunduğunu savunan Lavrov, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi platformlardaki iş birliğinin de bu yaklaşım üzerine kurulduğunu ifade etti. Lavrov, Batılı ülkeleri ise ayrıcalıklarını korumaya ve kendi kurallarını diğer ülkelere dayatmaya çalışmakla suçladı.
Venezuela ve İran açıklaması
ABD’nin Venezuela ve İran’a yönelik eylemlerine de değinen Lavrov, ABD’nin Venezuela’yı işgal ettiğini ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşinin kaçırılarak yargılanmadan bir Amerikan hapishanesinde tutulduğunu öne sürdü.
İran’ın eski dini lideri Ali Hamaney, ailesinin üyeleri ile İran’ın askeri ve siyasi yönetimindeki isimlerin öldürülmesi amacıyla güç kullanılmasının kabul edilemez olduğunu söyleyen Lavrov, ABD’nin İran’daki sivil nükleer altyapıyı hedef almasının da kaygı verici olduğunu ifade etti.
“Filistin Devleti'nin kurulmasını sağlamanın zamanı geldi”
Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Lavrov, Filistin Devleti’nin kurulması gerektiğini savundu. Lavrov, “BM kararı temelinde Filistin Devleti'nin kurulmasını sağlamanın zamanının geldiğine inanıyoruz” dedi. Gazze’de yaklaşık bir yıl önce BM Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan barış planına rağmen bölgede barışın sağlanamadığını belirten Lavrov, yaşlılar, kadınlar ve çocukların hayatını kaybetmeye devam ettiğini ve insani durumun kritik olduğunu söyledi.
Batı Şeria’daki durumun da İsrail’in yerleşim faaliyetlerini artırması nedeniyle kötüleştiğini savunan Lavrov, mevcut durumun devam etmesi halinde Filistin Devleti’nin kurulması için alan kalmayacağını ve bunun İsrail’in güvenliği açısından da sürekli tehdit oluşturacağını ileri sürdü.
Küba’ya yönelik çağrı
ABD’nin baskısı nedeniyle Küba’da ciddi bir insani durum yaşandığını belirten Lavrov, bu durumun ele alınması için acil önlemler alınması gerektiğini söyledi. Küba halkı ve hükümetiyle dayanışma içinde olduklarını ifade eden Lavrov, ABD’ye Küba’ya yönelik kuşatmayı kaldırma ve ticari kısıtlamalara son verme çağrısında bulundu. Lavrov, Batı'nın güç kullanımı ve çifte standartlarının dünyanın farklı bölgelerinde istikrarı bozduğunu savundu.
“Avrupa, barış görüşmelerini engellemek için elinden geleni yapıyor”
Ukrayna savaşına ilişkin konuşan Lavrov, Batılı ülkeleri Rusya’yı sınırlandırmak amacıyla Ukrayna’da “Rus düşmanı bir rejim oluşturmak” istemekle suçladı. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin barış görüşmelerine ilgi gösterdiğini belirten Lavrov, Avrupa ülkelerinin ise bu görüşmeleri engellemeye çalıştığını öne sürdü.
Lavrov, “ABD Başkanı Donald Trump yönetimi ilgi gösteriyor ancak Avrupa, barış görüşmelerini engellemek için elinden geleni yapıyor” dedi. Batı ülkelerinin Ukrayna’yı silahlandırdığını ve Kiev’in İHA ile füzelerini sivillere ve sivil altyapıya yöneltmesine yardım ettiğini ileri süren Lavrov, Batı’nın Rusya’yı stratejik yenilgiye uğratmayı hedeflediğini söyledi.
Bu hedeflerin savaş yanlılarını stratejik bir çıkmaza sürükleyeceğini savunan Lavrov, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’i de eleştirdi. Merz’in Almanya’nın yeniden Avrupa’nın önde gelen askeri güçlerinden biri olması gerektiğini söylediğini aktaran Lavrov, “Berlin bunun nelere yol açabileceğini anlıyor mu? İkinci Dünya Savaşı’nın derslerini öğrenmediler mi?” ifadelerini kullandı.
Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı Donbas ve Novorossiya’daki insanları korumak amacıyla başlattığını söyleyen Lavrov, Rusya’nın mevcut mücadelesinin BM Şartı’na tamamen uygun olduğunu ileri sürdü.
BM Güvenlik Konseyi reformu çağrısı
Lavrov, BM Güvenlik Konseyi’nde reform yapılmasını desteklediklerini de belirtti. Konseyin, “militarizm ve rövanşizm yoluna giren Almanya ve Japonya’ya ilave koltuklar içermemesi” gerektiğini savunan Lavrov, bunun yerine Asya, Afrika ve Latin Amerika’nın temsilinin genişletilmesini istedi.
Lavrov, hibrit saldırı suçlamalarını reddetti
Lavrov, Genel Kurul konuşmasının ardından düzenlediği basın toplantısında Rusya’nın Avrupa ülkelerine yönelik hibrit saldırılar gerçekleştirdiği yönündeki suçlamalara da yanıt verdi. Polonya topraklarına İHA’ların düşmesi olayını örnek gösteren Lavrov, Moskova’nın olayın ardından Polonya ile Savunma Bakanlığı üzerinden görüşme yapılmasını önerdiğini söyledi.
Lavrov, enkazın incelenmesi ve İHA’ların türü ile menzilinin belirlenmesini teklif ettiklerini ancak Polonya’nın bu talebi reddettiğini savundu. “Kimse gerçekleri tartışmak istemiyor” diyen Lavrov, bazı olaylarda önce Rusya’nın suçlandığını, daha sonra ise saldırıları gerçekleştirenlerin Ukraynalılar olduğunun ortaya çıktığını öne sürdü.
“Türkiye’nin kendisine ve halkına duyduğu saygıdan şüphe etmiyoruz”
Türkiye’nin Rusya’dan petrol ve doğal gaz alımını durdurma ihtimaliyle ilgili soruyu da yanıtlayan Lavrov, Ankara’nın dış politika tercihine saygı duyduklarını söyledi. Lavrov, “Türkiye Cumhuriyeti'nin tutumuna saygı duyuyoruz. Türkiye'nin kendisine ve halkına duyduğu saygıdan da hiçbir şekilde şüphe etmiyoruz” ifadelerini kullandı.
S-400 için “transfer” mesajı
Lavrov’a Türkiye’nin F-35 programına katılabilmek amacıyla daha önce Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye devretme ihtimali de soruldu. Lavrov, böyle bir talep gelmesi halinde değerlendirme yapabileceklerini belirterek, transferin Rusya’nın açık onayıyla gerçekleşebileceğini söyledi. Ayrıca sistemlerin gönderileceği ülkenin Rusya ile dostane ilişkilere sahip olması ve sistemleri başka bir ülkeye devretmeyeceğine ilişkin güvence vermesi gerektiğini ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin olası seçeneklerden biri olup olmadığı sorusuna ise Lavrov, şu anda seçenekleri değerlendirmediklerini ve Türk tarafının talebi olması halinde durumu ele alabileceklerini söyledi.
“Gazze konusunda somut bir adım varsa katılırız”
Gazze’de yaşananlara ilişkin Rusya’nın ne yapabileceği sorusunu da yanıtlayan Lavrov, Arap ve Müslüman ülkelerin girişimlerinin yaşananları durduracak somut bir sonuç doğurması halinde Rusya’nın bu çabalara katılabileceğini söyledi. Mısır, Suudi Arabistan, Katar ve BAE’nin bazı gizli görüşmelere katıldığını ve ABD’nin de süreci desteklediğini belirten Lavrov, Trump’ın bir gün önce çözümün yakın olduğunu söylediğini ancak bundan tam olarak neyin kastedildiğini henüz bilmediğini ifade etti.
“Avrupa ile savaşa girme niyetimiz yok”
Lavrov, Avrupa’da Rusya ile savaşa hazırlık çağrısı yapan liderlere de mesaj verdi. “Avrupa'yla savaşma, Avrupa'ya karşı savaşa girme niyetimiz yok. Bu tamamen saçmalık” diyen Lavrov, Avrupa ülkelerinin Rusya ile savaşa hazırlandığını ve bunun her gün yeniden dile getirildiğini savundu.
Avrupa’da “en geç 2030’a kadar savaşa hazır olunması gerektiği” yönündeki açıklamalara işaret eden Lavrov, bunun kendi kendini gerçekleştiren bir kehanete dönüşebileceğini söyledi. Rusya’nın Avrupa’ya saldırma niyetinin bulunmadığını yineleyen Lavrov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de bu yönde açıklamalarda bulunduğunu belirtti. Lavrov, Putin’in böyle bir savaşın “tamamen farklı olacağını ve kısa süreceğini” söylediğini aktardı.
