Haricen tahsil nedir?
Hukuk ve icra dilinde haricen tahsil, bir icra takibine konu olan borcun, icra dairesi aracılığına başvurulmadan, doğrudan doğruya alacaklıya veya vekiline (avukatına) ödenmesi durumudur. Normal şartlarda icra takibi başladığında ödemelerin icra dairesinin banka hesabına yapılması gerekir; ancak taraflar kendi aralarında anlaşarak ödemeyi elden, banka havalesiyle veya başka bir yöntemle dışarıda gerçekleştirebilirler. Bu durumun icra dairesine bildirilmesi zorunludur.
Dosyanın haricen tahsil ile kapatılması ne demek?
Bir dosyanın haricen tahsil ile kapatılması, tarafların icra dairesi dışındaki bir platformda borç konusunda anlaştıklarını ve alacaklının borcunu tamamen aldığını icra müdürlüğüne beyan etmesi sürecidir.
Süreç nasıl işler? Alacaklı veya avukatı, icra dairesine bir "Tahsil Harcı Beyanı" vererek borcun dışarıdan ödendiğini ve dosyanın işlemden kaldırılmasını talep eder.
Hukuki sonuç: Bu beyan yapıldığında icra takibi sona erer. Varsa borçlunun maaşındaki haciz, araç veya taşınmaz üzerindeki şerhler kaldırılır. Dosya "infaz" (kapanmış) statüsüne geçer.
Haricen tahsil edilen dosya tekrar açılır mı?
Bu sorunun cevabı, tahsilatın dozuna ve beyanın içeriğine bağlıdır:
Tam tahsilat yapıldıysa: Eğer alacaklı "borcun tamamını haricen tahsil ettim, feragat ediyorum" şeklinde beyanda bulunmuş ve dosya kapatılmışsa, aynı alacak için aynı dosya tekrar açılamaz. Çünkü borç hukuken sona ermiştir.
Kısmi ödeme veya protokol ihlali: Eğer taraflar bir ödeme protokolü yapmış ancak borçlu bu protokole uymamışsa ve alacaklı dosyayı henüz "tamamen kapatmamışsa", takibe kaldığı yerden devam edilebilir. Ancak dosya haricen tahsil harcı ödenip tamamen kapatıldıktan sonra ancak yeni bir dava veya takibe konu olabilir ki bu da oldukça zordur.
Haricen tahsil harcı ödenmezse ne olur?
Devlet, icra dairesinin meşgul edilmesi ve takibin sonlandırılması karşılığında bir tahsil harcı alır. Haricen tahsilatlarda da bu harç ödenmek zorundadır.
Hacizler kalkmaz: Borç ödenmiş olsa bile, tahsil harcı yatırılmadan icra müdürü dosyadaki hacizleri (araç, taşınmaz, banka bloke vb.) kaldırmaz.
Dosya açık görünür: Harç ödenmediği sürece dosya UYAP sisteminde "Açık" görünmeye devam eder, bu da borçlunun kredi notunu etkileyebilir.
Ödeme yükümlülüğü: Kural olarak tahsil harcı borçluya aittir. Ancak haricen tahsilat bildirimini alacaklı yaptığı için, icra dairesi harcı öncelikle alacaklıdan talep edebilir (alacaklı daha sonra bunu borçludan rücu edebilir).
Haricen Tahsil Harç Oranları
Hacizden önce: %2,27
Hacizden sonra: %4,55 (Not: Bu oranlar yıllık harçlar kanunu tebliğine göre değişiklik gösterebilir.)