Kıtlık Yıllarında Şekillenen Çocukluk 23 Ekim 1921’de Vermont’un Dummerston kasabasında doğan Ronald, Büyük Buhran’ın gölgesinde büyüdü. Ailesi fakir bir çiftçi ailesiydi; her çivi, her ip parçası sonuna kadar kullanılırdı. İsraf etmek lüks değil, imkansızdı. Bu yıllar, onun ömür boyu sürecek “tutumluluk” felsefesinin temelini attı.
Liseden mezun olan ilk aile üyesi olarak büyük bir başarı elde etti. Her gün 6,4 km yolu kar-kış demeden yürüyerek okula gitti. Ardından İkinci Dünya Savaşı’na katıldı; Kuzey Afrika çöllerinden İtalya’ya, Pasifik’e kadar cephede görev yaptı. Savaş, onun için maddi hırsları küçülttü: Sağlık, güvenlik ve huzur her şeyden değerliydi.
Sıradan İşler, Olağanüstü Birikim Savaştan dönünce Brattleboro’da Haviland Servis İstasyonu’nda benzin pompacı ve tamirci olarak 25 yıl çalıştı. Müşterilerin arabalarını doldurur, yağını kontrol eder, camlarını silerdi. 1960’ta Barbara March ile evlendi; üvey çocuklarının eğitimini finanse etti. 1970’te eşini kanserden kaybetti ve bir daha evlenmedi.
1979’da emekli oldu ama bir yıl dayanamadı. 1980’de J.C. Penney mağazasında yarı zamanlı hademe ve bakım görevlisi olarak işe başladı. 17 yıl boyunca zeminleri temizledi, rafları düzenledi. Kimse onun eski Toyota’sı sürdüğünü, kıyafetlerini iğneyle yamalı tuttuğunu görünce milyoner olduğunu düşünmedi.
Kütüphane Onun Harvard’ıydı Read’in sırrı eğitimde değil, kendi kendine öğrenmedeydi. Brattleboro halk kütüphanesine düzenli gider, Wall Street Journal ve Barron’s dergilerini okurdu. Borsa tarihi, şirket analizleri üzerine kitaplar yutardı. Yatırım stratejisi basitti: Sadece anladığı, güvendiği mavi çip (blue-chip) şirketlere yatırım yaptı. Teknoloji gibi bilmediği alanlara uzak durdu.
Vefatında portföyünde en az 95 farklı hisse vardı. En büyük ağırlıklar:
- Procter & Gamble (PG) – Günlük tüketim devi
- Johnson & Johnson (JNJ) – Sağlık sektörü lideri
- J.M. Smucker (SJM) – Gıda üreticisi
- CVS Health (CVS) – Eczane zinciri
- Wells Fargo, Bank of America, JPMorgan Chase – Bankacılık devleri
- Colgate-Palmolive, American Express
Temettü Canavarı: Al ve Tut Stratejisi Read, temettüleri harcamadı; yeniden hisse aldı. Piyasa düştüğünde satmadı, yükseldiğinde coşmadı. Hisse sertifikaları o kadar eskiydi ki sararmıştı. Bileşik getiri mucizesi işledi: Uzun vadeli tutuş, düşük maliyet ve çeşitlilik servetini katladı. Örneğin 1959’da aldığı Pacific Gas & Electric hisseleri ölümünde 4-5 kat değerlenmişti.
Bugün Hâlâ Geçerli mi? Read’in dönemi daha basitti: Temettüler yüksekti, piyasalar daha az karmaşıktı. Bugün şirketler temettü yerine hisse geri alımı yapıyor; teknoloji devleri endeksi domine ediyor. ETF’ler, kripto gibi yeni araçlar var. Ama temel prensipler değişmedi:
- Az harca, çok biriktir
- Anladığın şeylere yatırım yap
- Sabret, bileşik getiriye güven
- Panik satma, heyecan alma
