Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB Çocuklar Yasası’nın komisyon üyeleri tarafından onaylanarak resmen yasama sürecine sunulduğunu açıkladı. Ursula von der Leyen ve AB Komisyonu’nun Teknolojiden Sorumlu Üyesi Henna Virkkunen, düzenlemenin detaylarına ilişkin basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda Avrupa’da çocukların ve gençlerin çevrim içi ortamda korunmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan von der Leyen, temmuz ayı verilerine göre Avrupalıların yüzde 92’sinin çocukların ve gençlerin çevrim içi ortamda korunmasının güçlendirilmesi gerektiğini düşündüğünü söyledi. Leyen, yaklaşık yüzde 70’inin ise siber zorbalık, taviz ve çocukların çevrim içi ortamda cinsel amaçlarla kandırılması konularından endişe duyduğunu ifade etti.
13 yaş altında sosyal medya olmayacak
Avrupa’da gençlerin günde 4 ila 6 saatini ekran başında geçirdiğini belirten von der Leyen, sosyal medyayı 10 yaşından önce kullanmaya başlayanlarda bu sürenin günde yaklaşık 7-8 saate çıktığını dile getirdi. Sosyal medyanın çocukların refahı ve gelişimi göz önünde bulundurularak geliştirilmediğini savunan von der Leyen, algoritmaların dikkat çekmek üzere tasarlandığını ve bağımlılığa yol açan özelliklerin iş modellerinin bir parçası olduğunu söyledi.
Von der Leyen, sosyal medyanın gelişmekte olan beyin ve kişilik üzerindeki zararlarına ilişkin güçlü kanıtlar bulunduğunu belirterek, sonuçlar arasında uykusuzluk, depresyon, kaygı, kendine zarar verme, bağımlılık davranışları ve intiharın bulunduğunu ifade etti. “Anne babalar, algoritmalarla rekabet edemez ya da onlara yetişemez. Bunu yapmak zorunda da olmamalılar” diyen von der Leyen, AB Çocuklar Yasası’nın dijital dünyada açık sınırlar belirleyeceğini söyledi.
Düzenlemenin temel yaş sınırlarını açıklayan von der Leyen, “13 yaş altında sosyal medya yok. 15 yaşın altında kişisel hesap yok. 13 yaşında bir çocuk, 15 yaşına girene kadar ebeveynler veya vasiler tarafından oluşturulan ve denetlenen mini hesaplar kullanabilecek. Günlük süresi de en fazla bir saat ile sınırlandırılacak. 15 ile 18 yaş arasında ise platformlar için güvenli tasarım zorunluluğu olacak” dedi.
Platformlara güvenlik yükümlülüğü getirilecek
Ursula von der Leyen, sosyal medya platformlarının çocukların ruh sağlığı konusunda sorumsuz davrandığını savunarak, düzenlemeyle birlikte güvenli olduklarını kanıtlama yükünün platformlara verileceğini belirtti. Von der Leyen, “Artık, sosyal medya platformları, güvenli olduklarını bize kanıtlamak zorunda kalacaklar” ifadelerini kullandı.
18 yaşın altındaki herkes için “tasarım yoluyla güvenlik” prensibinin uygulanacağını belirten von der Leyen, toksik ve bağımlılığa yol açan özelliklere ve tuzaklara izin verilmeyeceğini söyledi. Kullanıcıların yaşlarının AB tarafından sertifikalandırılmış araçlarla teyit edileceğini açıklayan von der Leyen, düzenlemenin kontrolü anne babalara geri vereceğini ve güvenli olduğunu kanıtlama yükünü platformlara yükleyeceğini ifade etti.
Mini hesaplar ebeveyn kontrolünde olacak
Basın toplantısında anne babaların yeni sistemdeki rolüne ilişkin soruyu yanıtlayan von der Leyen, 13 ile 15 yaş arasında kullanılabilecek mini sosyal medya hesaplarının anne baba veya vasi tarafından oluşturulabileceğini belirtti. Von der Leyen, çocukların bu hesaplarda sınırlı özellikler ve sınırlı sayıda arkadaşla sosyal medya dünyasını keşfetmeye başlayabileceğini söyledi.
“Çocukların binlerce değil, yalnızca anne babaların gerçekten tanıdığı ve çocuklarının bağlantı kurmasını onayladığı arkadaşları olacak” diyen von der Leyen, bunun çocukların hassas oldukları yaşta onlara eşlik etmek anlamına geldiğini ifade etti. Von der Leyen ayrıca sosyal medyanın zararları konusunda son yıllarda daha fazla bilgi edinildiğini belirterek, tıp alanından giderek artan kanıtların beyin ve kişilik gelişiminde yaşananların anlaşılmasına yardımcı olduğunu söyledi.
Yabancılar çocuklara mesaj gönderemeyecek
AB Komisyonu’nun Teknolojiden Sorumlu Üyesi Henna Virkkunen ise düzenlemenin 18 yaş altındaki tüm kullanıcılar için geçerli olacak yükümlülükler içerdiğini açıkladı. Virkkunen, “Örneğin, yabancılar çocuklara mesaj gönderemeyecek. Çocuklar, kişiselleştirilmiş reklamlar veya geçmiş faaliyetlerine dayalı algoritmalara hedef olmayacak. Artık bağımlılığa yol açan özellikler olmayacak” dedi.
Sosyal medya platformları, video paylaşım platformları, yapay zeka arkadaşları, yapay zeka sohbet botları ve çevrim içi video oyunlarının güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olacağını belirten Virkkunen, yapay zeka sohbet botları ve yapay zeka arkadaşlarının çocukları duygusal olarak kendilerine bağımlı hale getirecek biçimde insan arkadaşlar gibi davranamayacağını söyledi. Virkkunen ayrıca bu sistemlerin önceki sohbet geçmişlerini sonraki konuşmalara taşıyamayacağını, kullanıma sunulmadan önce riskler bakımından test edilmeleri ve izlenmeleri gerekeceğini ifade etti.
“Çocuklarımızın günlerini nasıl geçireceğine büyük teknoloji şirketleri karar veremez” diyen Virkkunen, komisyon tarafından sunulan düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Parlamentosu ve üye devletler tarafından onaylanması gerektiğini belirtti.
