Cebinizde taşıyorsunuz ama farkında mısınız? Türkiye'de her gün yüz binlerce kez el değiştiren 50 TL banknotunun arka yüzünde bir kadın portresi yer alıyor. O kadın, Osmanlı’nın ilk kadın romancılarından biri olan Fatma Aliye Hanım. Peki kimdi Fatma Aliye ve neden bu kadar özel?
Fatma Aliye, 1862’de İstanbul’da dünyaya geldi. Babası ünlü hukukçu ve düşünür Ahmet Cevdet Paşa idi. Dönemin geleneksel yapısına rağmen iyi bir eğitim aldı, Fransızca öğrendi ve genç yaşta edebiyatla ilgilenmeye başladı. 1877 yılında yazdığı “Muhadarat” adlı roman, onu Osmanlı’nın ilk kadın romancılarından biri haline getirdi.
Sadece yazarlığıyla değil, kadınların eğitimi ve hakları konusundaki düşünce yazılarıyla da dikkat çekti. “Udi”, “Refet”, “Hanım” gibi eserlerinde Osmanlı kadınının iç dünyasına, hayallerine ve mücadelesine yer verdi.
Cumhuriyet dönemine kadar yaşamış olan Fatma Aliye, 1936 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti. Ancak ardında bıraktığı fikirler, özellikle kadın hakları konusundaki öncülüğüyle günümüze ışık tutmaya devam ediyor.
Merkez Bankası, 50 TL banknotunda onun portresine yer vererek hem edebiyat tarihimize hem de kadınların toplumsal katkılarına dikkat çekmek istedi. Arka planda yer alan kitap motifleri ve zarif desenler, onun bilgiye ve sanata olan bağlılığını simgeliyor.
Yani elinizdeki 50 TL, sadece bir banknot değil… Aynı zamanda bir kadının cesaretini, kalemini ve sesini temsil ediyor.
