2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün sahipleri açıklandı. Ödüle, “ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri” dolayısıyla Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel layık görüldü. İsveç’in başkenti Stockholm’de bulunan Karolinska Enstitüsü’ne bağlı Nobel Komitesi tarafından yapılan açıklamada, ödülün üç bilim insanına verildiği bildirildi.
Karolinska Enstitüsü Nobel Komitesi Genel Sekreteri Thomas Perlmann, düzenlenen basın toplantısında 2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün sahiplerini duyurdu.
Kanalrodopsin keşfi optogenetiğin önünü açtı
Nobel Komitesi açıklamasında, Peter Hegemann ve Georg Nagel’in benzersiz özelliklere sahip bir protein olan kanalrodopsini keşfettiği belirtildi. Açıklamada, bilim insanlarının proteini yerleştirdikleri hücrelerin ışığa duyarlı hale geldiğini tespit ettikleri ifade edildi. Karl Deisseroth’un ise kanalrodopsin genini farelerin sinir hücrelerine aktardığı ve hücreleri mavi ışıkla aydınlatarak sinir sinyali oluşturmayı başardığı aktarıldı.
Sinir sinyalleri ışıkla kontrol edildi
Nobel Komitesi, Deisseroth’un daha sonra sinir hücreleri için ışıkla kontrol edilen bu anahtarı canlı farelerin beyinlerinde çalışır hale getirdiğini bildirdi. Komitenin açıklamasında, sinir sinyallerinin ışık aracılığıyla kontrol edilmesine yönelik bu yöntemin “optogenetik” olarak adlandırıldığı ve yöntemin kısa sürede dünya genelinde etkili olduğu belirtildi.
Üç bilim insanı farklı üniversitelerde çalışmalarını sürdürüyor
Nobel Ödülü’ne layık görülen bilim insanlarından 54 yaşındaki Karl Deisseroth, ABD’deki Stanford Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdürüyor. 71 yaşındaki Peter Hegemann, Almanya’nın başkenti Berlin’de bulunan Humboldt Üniversitesi’nde; 73 yaşındaki Georg Nagel ise Würzburg Üniversitesi’nde çalışmalarına devam ediyor.
Geçen yıl Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü ise “periferik bağışıklık toleransı alanındaki keşifleri” nedeniyle Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi’ye verilmişti.
