Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nin 2027 yılı yatırım programı, Eylül ayı ikinci meclis toplantısında görüşüldü. Toplam 4 milyar 800 milyon TL olarak hazırlanan yatırım programı, mecliste yapılan görüşmelerin ardından oy çokluğuyla kabul edildi.
Programda kentsel dönüşüm, ulaşım, yol yapım ve bakım çalışmaları, yeni tesisler, parklar, tarımsal faaliyetler, kamulaştırma ve araç alımları gibi çok sayıda yatırım kalemi yer aldı.
Kentsel dönüşüme 871 milyon TL ayrıldı
2027 yatırım programında en yüksek ödeneklerden biri Kentsel Dönüşüm Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülecek kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ayrıldı. Bu kalem için 871 milyon 4 bin TL ödenek öngörüldü.
Kırsal ve kent içi yol yapımları için 793 milyon 698 bin TL, tramvay aracı alımı için 550 milyon TL, eğitim ve hizmet tesisleri yapımı için 359 milyon 882 bin TL, itfaiye aracı alımı için 135 milyon 400 bin TL ve otobüs alımı için 120 milyon TL ayrıldı.
Muhtelif park yapımları için 100 milyon TL, kamulaştırmalar için 60 milyon TL, hizmet binaları ve atölye yapımları için 42 milyon 2 bin TL, sosyal tesis yapımları için ise 35 milyon 1 bin TL ödenek planlandı.
Programdaki en yüksek kalem ise tüm birimleri kapsayan makine, teçhizat, taşıt, yedek parça ve malzeme alımları ile bina bakım, onarım, yenileme ve tadilat işleri oldu. Bu kalem için 1 milyar 685 milyon 1 bin TL ödenek ayrıldı.
Ulaşım yatırımları da programda yer aldı
2027 yatırım programında 30 milyon TL bisiklet yolları ve bisiklet park istasyonları yapımına, 6 milyon TL tarımsal tahmin ve erken uyarı sistemine, 5 milyon TL pedal park parkuruna, 4 milyon TL imar planları yapım ve revizyonlarına ve 2 milyon 2 bin TL yenilenebilir enerji santrali kurulumuna ayrıldı.
Öte yandan yeni tramvay hattı projesi, ulaşım ana planı revizyonu, elektrikli otobüs alımı, trafik eğitim parkı ve çeşitli otopark projeleri için 1000 TL'lik ödenekler öngörüldü.
Program kapsamında spor tesisleri ve spor merkezleri yapımı için 2 bin TL, motokros pisti ile Kumlubel Mahallesi çok amaçlı spor sahası için ise 1000'er TL ayrıldı.
AK Parti Grubu yatırım programını eleştirdi
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Ahmet Sivri, 2027 yatırım programına ilişkin yaptığı değerlendirmede ulaşım, otopark, altyapı ve kentsel dönüşüm başlıklarında eleştirilerde bulundu.
Sivri, mevcut tramvay hatlarının kapasitesi, şehir içi trafik, otopark ihtiyacı ve altyapı sorunlarına ilişkin yatırım programında daha kapsamlı projeler bulunması gerektiğini savundu. Kentsel dönüşüm çalışmalarının da yeterli hızda ilerlemediğini ileri süren Sivri, belediyenin yatırım harcamaları ve mali yapısına ilişkin eleştiriler yöneltti.
Zeynep Güneş: “Yatırım programında tutarsızlıklar var”
Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş ise yatırım programındaki bazı kalemlerin sembolik tutarlarda olmasını eleştirdi.
Güneş, özellikle 550 milyon TL'lik tramvay aracı alımı ile tramvay hattı projesine ayrılan 1000 TL arasındaki farkı gündeme getirdi. Satın alınması planlanan tramvayların hangi hatlarda kullanılacağını soran Güneş, yeni hat veya mevcut hatların genişletilmesine ilişkin programda yeterli açıklama bulunmadığını ifade etti.
Güneş ayrıca kırsal kalkınma ve tarımsal faaliyetlere ayrılan yatırım tutarını da eleştirerek, kırsal bölgelerde yaşayan üreticilere yönelik yatırımların artırılması gerektiğini savundu.
Kazım Kurt: “Bir yıl sonrasını öngörmek kolay değil”
Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt ise 2027 yılı yatırım programı hazırlanırken ekonomik koşulların dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Kurt, özellikle akaryakıt ve diğer maliyetlerdeki değişimlerin belediyelerin gelecek yıla ilişkin yatırım planlamasını zorlaştırdığını ifade ederek, yatırım programındaki bazı kalemlerin düşük tutulmasının bürokratik süreçlerle de bağlantılı olduğunu söyledi.
Ayşe Ünlüce: “Yatırıma yüzde 25 oranında pay ayırabilmek kolay değil”
Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, 2027 yatırım programının ekonomik koşullar nedeniyle hazırlanmasının kolay olmadığını belirtti.
Ünlüce, personel giderleri, SGK ve vergi ödemeleri ile toplu taşıma gibi belediyenin rutin giderlerinin ardından kalan kaynağın önemli bölümünün yatırıma ayrıldığını söyledi.
Kentsel dönüşüm eleştirilerine de yanıt veren Ünlüce, dönüşüm için fay hattı çalışmaları, mikro bölgeleme ve imar planlarına ilişkin ön hazırlıkların sürdüğünü belirterek, bundan sonraki süreçte ada bazlı çözümler üzerinden ilerlemeyi planladıklarını ifade etti.
Ünlüce, Gündoğdu'daki dönüşüm çalışmalarının da devam ettiğini aktararak, daha önce iki kez ihaleye çıkılmasına rağmen katılımcı bulunamadığını ve projenin belediye tarafından yürütülmesinin planlandığını söyledi.
Yeni tramvaylar için ihale ekimde yapılacak
Ünlüce, yatırım programında 550 milyon TL ayrılan tramvay alımına ilişkin de açıklamalarda bulundu.
Mevcut tramvayların bir bölümünün 20 yılı, diğerlerinin ise yaklaşık 10 yılı doldurduğunu belirten Ünlüce, artan arızalar nedeniyle yeni tramvay setlerine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Ünlüce, tramvay alımı ihalesinin ekim ayında yapılmasının planlandığını açıkladı.
Eskişehir Teknik Üniversitesi'ne tramvay ulaşımı sağlanması için güzergâh ve imar planı çalışmalarının tamamlandığını belirten Ünlüce, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile yürütülen görüşmelerin sürdüğünü kaydetti.
“1000 TL sembolik ödenek”
Ünlüce, bazı yatırım kalemlerinde 1000 TL ödenek bulunmasının, söz konusu yatırımların 1000 TL'ye yapılacağı anlamına gelmediğini belirtti.
Bu tür sembolik ödeneklerin bürokratik süreçlerin uzaması ihtimaline karşı yatırımın programda tutulması amacıyla kullanıldığını ifade eden Ünlüce, gerekli koşulların oluşması halinde ek veya yedek bütçeden kaynak aktarılabileceğini söyledi.
Toplantıda yapılan görüşmelerin ardından Eskişehir Büyükşehir Belediyesi'nin 2027 yılı yatırım programı 4 milyar 800 milyon TL olarak oy çokluğuyla kabul edildi.
Ayşe Ünlüce ile Zeynep Güneş arasında “ayıp” tartışması
Kentsel dönüşüm çalışmalarına yönelik eleştiriler sırasında ise mecliste kısa süreli bir tartışma yaşandı. Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş’in kentsel dönüşüm konusundaki değerlendirmelerine yanıt veren Ayşe Ünlüce, dönüşümün yalnızca Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğunda olmadığını belirterek merkezi ve yerel yönetimlerin birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Ünlüce, konuşması sırasında Güneş’in kendisine yönelik “ayıp” ifadesini kullanması üzerine, “Ne ayıp Zeynep Hanım? Ne ayıp? Hayır, kentsel dönüşümde yetersiz dediğiniz için ben bunu açıklıyorum şu anda. Ayıp demeniz bir kere çok ayıp. Yani burada ben ne gibi bir ayıp işledim? Zeynep Başkanım, ayıp demeniz ayıp. Yani ben burada ne gibi bir ayıp işlemiş olabilirim?” dedi.
Ünlüce, açıklamasının devamında ise “Ben hiç ayıp demiyorum, günah demiyorum, hatalısınız demiyorum. Dinliyorum hepinizi, siz de rica ediyorum beni dinleyin” ifadelerini kullandı.
Kentsel dönüşüm konusunda yapılacak çok iş olduğunu belirten Ünlüce, Eskişehir’de fay hattı, mikro bölgeleme ve imar planlarına ilişkin hazırlıkların tamamlandığını, bundan sonraki süreçte ada bazlı çözümler üzerinden ilerlemeyi hedeflediklerini ifade etti. Ünlüce, dönüşümün merkezi yönetim, büyükşehir ve ilçe belediyeleri ile ilgili diğer kurumların ortak çalışmasıyla yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Ayrıca Ünlüce, Gündoğdu’daki dönüşüm projesinde iki kez ihaleye çıkılmasına rağmen katılımcı bulunamadığını, bu nedenle çalışmayı belediyenin kendisinin üstlenerek yürütmesinin planlandığını açıkladı.
