Eskişehir Gastronomi Derneği Başkanı ve Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkan Adayı Murat Arnik, yiyecek ve içecek sektöründe restoran adisyon programları ile yazar kasa POS (Yeni Nesil ÖKC) entegrasyonu sürecinde yaşanan sorunların esnafı çıkmaza sürüklediğini belirterek Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’na açık çağrıda bulundu.
Arnik, sürecin yalnızca teknik bir yazılım meselesi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, altyapı tam olarak oturmadan ceza odaklı bir uyum modelinin uygulanmasının yüz binlerce işletmenin günlük işleyişini ve kayıtlı ticaretini doğrudan etkileyen yapısal bir krize dönüştüğünü ifade etti.
“Esnaf Üç Kez Ödüyor, Yine Ceza Alıyor”
Bugün esnaf ve sanatkârın yeni nesil yazar kasa POS cihazı, adisyon ve yazılım programları ile banka POS altyapısı için ayrı ayrı ödeme yaptığını belirten Arnik, entegrasyon ve güncelleme adı altında her yıl ek ücretler alındığını söyledi. Buna rağmen her POS cihazının her yazılımla uyumlu olmaması nedeniyle “uyumsuzluk” gerekçesiyle esnafın yeniden cezayla karşı karşıya kaldığını dile getirdi.
Arnik, “Devlet esnaf ve sanatkârlar için bir sistemi zorunlu kılıyorsa, önce o sistemin sahada eksiksiz çalışmasını sağlamak zorundadır. Altyapı tamamlanmadan doğrudan ceza kesmek sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmaz” dedi.
“Uyarı Yok, Rehberlik Yok; Ama Yüksek Cezalar Var”
POS entegrasyonu gerekçesiyle işletmelere önceden yazılı uyarı yapılmadan, süre tanınmadan ve rehberlik sunulmadan 15 bin, 20 bin, hatta 30 bin TL’ye varan özel usulsüzlük cezaları kesildiğini belirten Arnik, bu uygulamaların adil olmadığını vurguladı.
Süreci yönlendirmesi beklenen mali müşavirlerin dahi yeterli bilgiye sahip olmadığını ifade eden Arnik, kamu kurumları, meslek odaları ve ilgili kuruluşların sahada etkin bir bilgilendirme yapmadığını söyledi. “Kanun çıkarılıyor, süre veriliyor; ancak sahada bir yol haritası yok. Küçük esnaftan bu karmaşık dönüşümü tek başına çözmesi beklenemez” diye konuştu.
Yiyecek ve içecek sektörünün usta–çırak kültürüyle ayakta kaldığını hatırlatan Arnik, teknolojik dönüşüm sürecinde bu gerçekliğin göz ardı edildiğini belirtti. Arnik, “Hâlâ tuşlu telefon kullanan, okuma yazması sınırlı ustalarımız var. Bu insanlara ‘entegre olamazsan ceza yersin’ demek doğru bir yaklaşım değildir” dedi.
Her yazılımın her yazar kasa POS cihazıyla uyumlu olmadığını, bunun teknik bir gerçek olduğunu vurgulayan Arnik, bu uyumsuzluğun maliyetinin esnafa yüklenemeyeceğini ifade etti. Denetimlerin çoğunlukla küçük esnaf üzerinde yoğunlaştığını belirten Arnik, “Adalet seçici olmaz, denetimler herkes için eşit olmalıdır” dedi.
Tekelleşme ve rant endişesine de dikkat çeken Arnik, sahada belirli yazılım ve cihazlara yönlendirme yapıldığını, esnafın yüksek maliyetler karşısında seçeneksiz bırakıldığını dile getirdi.
Arnik’ten Net Çözüm Çağrısı
Murat Arnik, yaşanan krizin aşılması için cezaların geçici olarak durdurulmasını ve esnafa en az bir yıl uyum süresi tanınmasını istedi. Devlet eliyle tek tip bir entegrasyon standardı belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Arnik, uyumluluk listelerinin resmî ve şeffaf biçimde yayımlanmasının önemine dikkat çekti.
Entegrasyon ve güncelleme bedellerinin kaldırılması çağrısında bulunan Arnik, esnafı yeniden cihaz almaya zorlayan mevcut sistemin sona erdirilmesi gerektiğini ifade etti.
Arnik ayrıca, Gelir İdaresi Başkanlığı, yazılım firmaları, bankalar, cihaz üreticileri ve esnaf temsilcilerinin ortak bir masa etrafında bir araya gelerek kalıcı çözüm üretmesi gerektiğini dile getirdi.
