Anadolu Üniversitesi Turizm Fakültesi ev sahipliğinde düzenlenen 10. Uluslararası Gastronomi Turizmi Araştırmaları Kongresi (UGTAK26), Ramada Plaza by Wyndham Eskişehir’de başladı. Gastronomi, turizm, kültürel miras ve nörobilim gibi farklı alanların ele alındığı kongrede bu yıl 303 bildiri sunulacağı belirtildi.
Kongrenin açılışına Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, Eskişehir Vali Yardımcıları Akın Ağca ve Oğuz Şenlik, Anadolu Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erkan Erdem, Genel Sekreter Ecevit Öksüz, İl Kültür ve Turizm Müdürü Bülent Avnamak, akademisyenler, öğrenciler ve sektör temsilcileri katıldı.
“İyi Bir Mutfağa Sahip Olabilirsiniz Ancak Onu İyi Tanıtmak Gerekir”
Açılış konuşmasında gastronominin bir toplumun kültürünü anlamadaki önemine dikkat çeken Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, yerel lezzetlerin tanıtılması ve hikâyeleştirilmesinin turizm açısından önem taşıdığını söyledi.
Adıgüzel, Eskişehir’in çibörek ve balaban köftenin yanı sıra zengin bir göçmen mutfağı kültürüne sahip olduğunu belirterek, bu değerlerin görünür hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Anadolu Üniversitesi Yayınları tarafından yayımlanan “Eskişehir Göçmen Mutfağı” eserinin yeniden basımı için hazırlık yaptıklarını da açıklayan Adıgüzel, üniversitenin bilimsel çalışmalar ve nitelikli insan kaynağıyla kentin gastronomi potansiyeline katkı sunmaya devam edeceğini belirtti.
Kongrede 303 Bildiri Sunulacak
Turizm Fakültesi Dekanı ve Kongre Organizasyon Kurulu Başkanı Prof. Dr. Hakan Yılmaz, kongrenin 10’uncusunu Eskişehir’de gerçekleştirmekten duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Kongreye ilginin her yıl arttığını belirten Yılmaz, bu yıl 303 bildiriyle bugüne kadarki en yüksek sayıya ulaşıldığını söyledi. Yılmaz, özellikle lisansüstü öğrencilerin akademik etkinliklerde daha fazla yer almasının önemine dikkat çekti.
Kongrede gastronominin gastrofizik gibi yeni disiplinlerle kurduğu etkileşimin de ele alındığı belirtildi.
Gastronomi Kültürel Mirasla Birlikte Ele Alındı
UGTAK Dönem Başkanı Prof. Dr. Emrah Özkul ise gastronominin yalnızca yemek tariflerinden oluşmadığını belirterek, yemeklerin toplumların tarihine, kültürel mirasına ve değişim süreçlerine ilişkin izler taşıdığını ifade etti.
Özkul, yerel kültürün turizmle ilişkisi, üreticilerin ekonomik kazanımları ve geleneksel bilgilerin korunmasının kongrenin önemli tartışma başlıkları arasında bulunduğunu söyledi.
Eskişehir’in farklı göçlerle şekillenen mutfak mirasının kongrenin kentte gerçekleştirilmesini anlamlı kıldığını belirten Özkul, gastronominin kültürel boyutuna dikkat çekti.
“Lezzet Algısı Sadece Dilde Başlamıyor”
Kongrenin ilk oturumunda Oxford Üniversitesi’nden Prof. Dr. Charles Spence, gastronomi ve nörobilim arasındaki ilişki üzerine sunum gerçekleştirdi.
Gastrofizik alanına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Spence, yeme-içme deneyiminin yalnızca tat alma duyusundan ibaret olmadığını belirterek ses, ışık, hikâye anlatımı ve görsel sunum gibi unsurların da lezzet algısında etkili olduğunu aktardı.
Spence ayrıca tabağın rengi, yiyeceğin ismi ve sunum biçimi gibi unsurların tüketicinin satın alma ve lezzet algısını etkileyebildiğini ifade etti. Yapay zekâ tarafından oluşturulan yemek görsellerinin insan zihninde gerçek yemeklerden daha iştah açıcı algılanabildiğine ilişkin araştırmalara da değindi.
Geleneksel Tatlar Modern Gastronomiyle Buluşuyor
Geleneksel mutfak kültürünün modern gastronomi anlayışıyla yeniden yorumlanabileceğini belirten Spence, Osmanlı saray mutfağındaki gül suyu, şerbet ve yenilebilir çiçek kullanımı ile Ege mutfağındaki kabak çiçeği dolması gibi örnekleri ele aldı.
Müzik ve ses frekanslarının da tat algısı üzerinde etkili olabileceğini aktaran Spence, sesin özellikle acılık ve baharat hissinin algılanmasında rol oynayabildiğini söyledi.
Kongrede Gastronominin Geleceği Konuşulacak
UGTAK26’nın ikinci gününde şeflerin katılımıyla çeşitli buluşmalar gerçekleştirilecek. Bilimsel oturumlarda ise tabak tasarımı, menü dili, restoran ve otel deneyimi, gastrodiplomasi, coğrafi işaretler, gıda atığı ve dijital marka kimliği gibi konular ele alınacak.
Kongrenin üçüncü günü çevrim içi sunumlarla devam ederken, son gününde gastronomik yenilikçilik, kültürel kimlik ve bellek, yer ve ülke markalama, sürdürülebilir gıda sistemleri, iklim, eğitim, istihdam, hukuk ve sağlık gibi başlıklar değerlendirilecek.
Program kapsamında ayrıca Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel tarafından Prof. Dr. Charles Spence’e plaket ve çiçek takdim edildi.
