Önceki Dönem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Eskişehir Milletvekili ve TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez, yapay zekâ teknolojilerinin hızlı gelişimiyle birlikte ortaya çıkan güvenlik ve denetim risklerine dikkat çekti.
Yapay zekâ şirketlerinin üst düzey yöneticileri tarafından son dönemde yapılan açıklamaların, teknolojinin beraberinde getirdiği risklerin anlaşılması açısından önemli olduğunu belirten Dönmez, yapay zekânın gelişme hızına insanlığın bu teknolojiyi yönetme ve denetleme kapasitesinin de eşlik etmesi gerektiğini söyledi.
Yapay zekâ ajanlarının sınırlı insan gözetimiyle hareket edebilmesi, sistemlerin gerçek dünyadaki kritik süreçlerde daha fazla kullanılmaya başlanması ve kötüye kullanım ihtimalinin artmasının güvenlik konusunu önemli bir gündem haline getirdiğini ifade eden Dönmez, teknoloji şirketlerinin güvenlik mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik çağrılarına dikkat çekti.
“Mesele yapay zekâyı durdurmak değil”
Türkiye’nin teknolojik ilerlemeden çekinen ya da ortaya çıkabilecek riskleri görmezden gelen bir anlayış yerine dengeli bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini vurgulayan Dönmez, “Mesele yapay zekâyı durdurmak değil; onu insanlığın yararına, güvenli ve sorumlu biçimde geliştirecek kapasiteyi inşa etmektir” dedi.
TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Raporu’nun temel yaklaşımının da bu doğrultuda olduğunu belirten Dönmez, yapay zekânın gelişme hızına paralel olarak güvenlik, hukuk, etik ve denetim kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
“Güvenlik, tasarımın ayrılmaz parçası olmalı”
Yüksek riskli yapay zekâ sistemlerinde insan denetimi, sürekli izleme, ciddi risklerin bildirilmesi ve temel haklar etki değerlendirmesi gibi mekanizmaların raporda yer aldığını aktaran Dönmez, Ulusal Yapay Zekâ Güvenlik Stratejisi hazırlanmasını ve alandaki çalışmaların koordinasyonu amacıyla Türkiye Yapay Zekâ Kurumu oluşturulmasını önerdiklerini söyledi.
Güvenliğin teknolojik gelişmenin ardından eklenecek bir unsur olarak görülmemesi gerektiğini dile getiren Dönmez, güvenliğin yapay zekâ sistemlerinin tasarım aşamasından itibaren sürecin ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini ifade etti.
“Türkiye teknolojinin yönünü belirlemeli”
Yapay zekâ alanındaki düzenlemelerin teknolojik gelişmenin önüne engel koymak amacıyla değil, güvenli ve sorumlu bir ekosistem oluşturmak için yapılması gerektiğini belirten Dönmez, “Bizim yaklaşımımız teknolojik gelişmenin önüne engeller koymak değil; doğru yerde, doğru zamanda ve doğru ölçüde düzenlemelerle güvenli bir yapay zekâ ekosistemi oluşturmaktır” diye konuştu.
Türkiye’nin yapay zekâ çağında yalnızca teknolojiyi kullanan bir ülke olmaması gerektiğini vurgulayan Dönmez, kamu, özel sektör ve akademi arasında güçlü bir koordinasyon mekanizması kurulmasının önemine işaret etti.
Yapay zekâ alanındaki küresel rekabetin yalnızca daha güçlü sistemler geliştirmek üzerinden şekillenmeyeceğini ifade eden Dönmez, asıl rekabetin yapay zekâyı daha güvenli, sorumlu, insan merkezli ve milli iradeyle yönetebilme kapasitesi üzerinden yaşanacağını söyledi.
Dönmez, Türkiye’nin hedefinin teknolojiye fren koymak olmadığını belirterek, “Türkiye’nin direksiyonunda olduğu, insanı merkeze alan, güvenliği tasarımın merkezine yerleştiren ve geleceğin risklerine bugünden hazırlanan bir yapay zekâ düzeni kurmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.
